,Inhoud
Managementsamenvatting....................................................................................................................4
Hoofdstuk 1 - Inleiding.........................................................................................................................10
1.1 Organisatie.................................................................................................................................10
1.2 Aanleiding...................................................................................................................................11
1.3 Vooronderzoek...........................................................................................................................13
1.4 Onderzoekstype.........................................................................................................................14
1.5 Doelstelling.................................................................................................................................14
1.6 Onderzoeksmodel......................................................................................................................15
1.7 Vraagstelling...............................................................................................................................16
Hoofdstuk 2 - Theoretisch kader..........................................................................................................21
2.1 Verantwoording zoekmethode...................................................................................................21
2.2 Wat verstaat de literatuur onder docentkwaliteit?....................................................................21
2.3 In hoeverre kunnen studenten docentkwaliteit beoordelen?....................................................25
2.4 Welke factoren leiden tot een hoge docentkwaliteit?...............................................................26
2.5 Wat vinden studenten typerend voor een kwalitatief goede docent?.......................................29
2.6 Wat is voor het hoger onderwijs een effectieve leiderschapsstijl die bijdraagt aan
docentkwaliteit?..............................................................................................................................31
2.7 Wat verstaat de literatuur onder docenttevredenheid?............................................................35
2.8 In hoeverre heeft docentkwaliteit invloed op het imago van hboinstellingen?.........................38
2.8.1 Identiteit..............................................................................................................................39
2.8.2 Reputatie.............................................................................................................................40
2.9 Analyse en conclusie..................................................................................................................43
Hoofdstuk 3 - Methodologie................................................................................................................46
3.1 Onderzoekstrategie....................................................................................................................46
3.2 Dataverzameling.........................................................................................................................47
3.3 Dataverwerking..........................................................................................................................50
3.4 Data-analyse...............................................................................................................................51
Hoofdstuk 4 - Resultaten en analyse....................................................................................................53
4.1 Resultaten managementperspectief op docentkwaliteit...........................................................53
4.2 Resultaten docentperspectief op docentkwaliteit......................................................................54
4.3 Resultaten studentperspectief op docentkwaliteit....................................................................55
4.4 Resultaten hoog scorende docenten..........................................................................................57
4.5 Resultaten observaties docentkwaliteit.....................................................................................65
Hoofdstuk 5 - Conclusies......................................................................................................................67
5.1 Gap één: Managementperspectief versus docentperspectief op docentkwaliteit.....................68
5.2 Gap twee: Managementperspectief versus docentperspectief op docentkwaliteit...................69
5.3 Gap drie: Het docentperspectief versus het studentperspectief op docentkwaliteit.................70
5.4 Gap vier: Het studentperspectief op docentkwaliteit versus hoog scorende docenten.............72
, 5.5 Observatie versus resultaten hoog scorende docenten.............................................................74
5.6 Onderzoeksresultaten vergeleken met kwaliteitsverhogende factoren.....................................75
5.7 Antwoord onderzoeksvraag.......................................................................................................76
Hoofdstuk 6 - Aanbevelingen...............................................................................................................79
6.1 Aanbevelingen............................................................................................................................79
6.2 Suggesties vervolgonderzoek.....................................................................................................81
Hoofdstuk 7 - Reflectie.........................................................................................................................82
Literatuurlijst........................................................................................................................................83
Bijlage 1 Gespreksverslag: Onderwijs maak je samen..........................................................................89
Bijlage 2 Vooronderzoek interne klankbordbijeenkomst.....................................................................90
Bijlage 3 Studentperspectieven op docentkwaliteit.............................................................................92
Bijlage 4 Vooronderzoek......................................................................................................................93
Bijlage 5 Definities imago en identiteit...............................................................................................106
Bijlage 6 Onderzoeksresultaten..........................................................................................................108
,Managementsamenvatting
Sinds globaal 2019 is het imago van de hbo-sector door de media en de politiek in een
kwaad daglicht komen te staan. Dit door meerdere verdachtmakingen bij verschillende
hogescholen waar langstudeerders een verkort studietraject aangeboden kregen, zodat ze
toch nominaal konden afstuderen. Als antwoord op deze negatieve ontwikkelingen heeft
OPLEIDING een kwaliteitsagenda opgesteld waarin ze duidelijke strategische doelen uiteen
heeft gezet die uiterlijk vóór 2023 behaald dienen te worden. Met als doel om zich als
instelling te positioneren als kwaliteitshogeschool.
Hoe de instituten deze doelen dienen te behalen staat echter nergens beschreven. In dit
onderzoek is gefocust op de studentbeoordelingen ten aanzien van docenten en hoe deze
verhoogd kunnen worden. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat een van de, zo niet de
belangrijkste, factoren ten aanzien van onderwijskwaliteit de docentkwaliteit is. Daarmee
heeft de kwaliteit van de docenten ook de grootste invloed op het imago van OPLEIDING.
Volgens de prestatie-indicator uit de OPLEIDING kwaliteitsagenda dient de beoordeling van
de docent door de student een zeven of hoger te zijn op een 10-puntsschaal. Indien aan die
voorwaarde is voldaan is er volgens OPLEIDING sprake van een goede docentkwaliteit.
Of een docent kwalitatief als goed of slecht bestempeld kan worden door een rapportcijfer is
een interessante vraag. Samen met het feit of studenten docentkwaliteit überhaupt kunnen
beoordelen. Dit onderzoek richt zich echter puur op het verhogen van studentbeoordelingen
om het imago te verhogen. Wanneer het in dit onderzoek gaat over docentkwaliteit zal het
betrekking hebben op de door OPLEIDING geformuleerde prestatie-indicator: de
studentbeoordeling op een 10-puntschaal. Verder zal gekeken worden wat de invloed van
leiderschap is op docentkwaliteit.
Doel van het onderzoek
De doelstelling van dit onderzoek is het doen van aanbevelingen aan het management van
MARKETING MANAGEMENT voor het verhogen van de studentbeoordelingen ten aanzien
van docenten, teneinde daarmee het imago van OPLEIDING als kwaliteitshogeschool te
bewerkstelligen. Dit door te kijken naar de gaps tussen de perspectieven van de studenten
van MARKETING MANAGEMENT, het management en de docenten ten aanzien van
docentkwaliteit. En door te kijken naar gap tussen het perspectief van de studenten van
MARKETING MANAGEMENT ten aanzien van docentkwaliteit en de achtergronden en
oorzaken van reeds gegeven hoge studentbeoordelingen.
De onderzoeksvraag
, “Wat vinden MARKETING MANAGEMENT studenten typerend voor een kwalitatief goede
docent, teneinde MARKETING MANAGEMENT docenten hoger te laten scoren op
studentbeoordelingen om het imago als kwaliteitshogeschool te bewerkstelligen?”
Methode van gegevensverzameling:
Voor het verzamelen van informatie zijn verschillende methoden gehanteerd. Na een
uitgebreide literatuurstudie is er allereerst gebruik gemaakt van een reeds gehouden
onderzoek van Delaney, Johnson, Johnson en Treslan (2010). Hierbij is aan studenten van
MARKETING MANAGEMENT via e-interviewing gevraagd wanneer zij docenten een tien
zouden geven. Hierbij werd gevraagd om vijf kenmerken waarbij de kenmerken op volgorde
van belangrijkheid werden genoemd. In tegenstelling tot het onderzoek van de auteurs
hierboven beschreven, is dit onderzoek ook gehouden onder het management en de
docenten zelf. Dit om verschillen en overeenkomsten aan te tonen in de verschillende
perspectieven op docentkwaliteit binnen MARKETING MANAGEMENT . De hier genoemde
methode is gericht op de diagnosefase van de interventiecyclus.
Omdat MARKETING MANAGEMENT uiteraard ook beschikt over studenten met ruime
ervaringen ten aanzien van docentkwaliteit, is ook besloten om door middel van interviews in
kaart te brengen waarom studenten in het verleden daadwerkelijk hoge beoordelingen
hebben gegeven. Dit onderzoek, wat hoog scorende docenten onderzoekt, is gericht op de
evaluatiefase uit de interventiecyclus. Dit om te verifiëren of studenten daadwerkelijk hoge
cijfers toekennen aan de kenmerken die genoemd zijn bij het diagnostisch onderzoek (e-
interviewing). Ook hier is gekeken of er sprake is van overeenkomsten en verschillen (gaps).
Om niet enkel afhankelijk te zijn van de waarnemingen van studenten, zijn ook drie docenten
geobserveerd die het meest in positieve zin in de interviews werden genoemd.
Resultaten en conclusie:
Als antwoord op de onderzoeksvraag is een samenvattende beschrijving geschreven van
wat studenten typerend vinden voor een kwalitatief goede docent. Waarbij kwalitatief goed,
zoals eerder al aangegeven, vertaald is in de vorm van een hoge beoordeling. Deze
beschrijving luidt als volgt:
Studenten van MARKETING MANAGEMENT willen graag door docenten meegenomen
worden in het verhaal en willen er een deel van uitmaken. Als ze naar school komen willen
ze echt iets leren. Typerend voor een goede docent is het goed en veel gebruik maken van
interactie om studenten te activeren, te interesseren en om de aandacht erbij te houden. Een
goede docent maakt veel gebruik van praktijkvoorbeelden met als doel om de stof duidelijk
over te brengen. Hierbij is het belangrijk dat studenten de docent goed kunnen verstaan, dat
Managementsamenvatting....................................................................................................................4
Hoofdstuk 1 - Inleiding.........................................................................................................................10
1.1 Organisatie.................................................................................................................................10
1.2 Aanleiding...................................................................................................................................11
1.3 Vooronderzoek...........................................................................................................................13
1.4 Onderzoekstype.........................................................................................................................14
1.5 Doelstelling.................................................................................................................................14
1.6 Onderzoeksmodel......................................................................................................................15
1.7 Vraagstelling...............................................................................................................................16
Hoofdstuk 2 - Theoretisch kader..........................................................................................................21
2.1 Verantwoording zoekmethode...................................................................................................21
2.2 Wat verstaat de literatuur onder docentkwaliteit?....................................................................21
2.3 In hoeverre kunnen studenten docentkwaliteit beoordelen?....................................................25
2.4 Welke factoren leiden tot een hoge docentkwaliteit?...............................................................26
2.5 Wat vinden studenten typerend voor een kwalitatief goede docent?.......................................29
2.6 Wat is voor het hoger onderwijs een effectieve leiderschapsstijl die bijdraagt aan
docentkwaliteit?..............................................................................................................................31
2.7 Wat verstaat de literatuur onder docenttevredenheid?............................................................35
2.8 In hoeverre heeft docentkwaliteit invloed op het imago van hboinstellingen?.........................38
2.8.1 Identiteit..............................................................................................................................39
2.8.2 Reputatie.............................................................................................................................40
2.9 Analyse en conclusie..................................................................................................................43
Hoofdstuk 3 - Methodologie................................................................................................................46
3.1 Onderzoekstrategie....................................................................................................................46
3.2 Dataverzameling.........................................................................................................................47
3.3 Dataverwerking..........................................................................................................................50
3.4 Data-analyse...............................................................................................................................51
Hoofdstuk 4 - Resultaten en analyse....................................................................................................53
4.1 Resultaten managementperspectief op docentkwaliteit...........................................................53
4.2 Resultaten docentperspectief op docentkwaliteit......................................................................54
4.3 Resultaten studentperspectief op docentkwaliteit....................................................................55
4.4 Resultaten hoog scorende docenten..........................................................................................57
4.5 Resultaten observaties docentkwaliteit.....................................................................................65
Hoofdstuk 5 - Conclusies......................................................................................................................67
5.1 Gap één: Managementperspectief versus docentperspectief op docentkwaliteit.....................68
5.2 Gap twee: Managementperspectief versus docentperspectief op docentkwaliteit...................69
5.3 Gap drie: Het docentperspectief versus het studentperspectief op docentkwaliteit.................70
5.4 Gap vier: Het studentperspectief op docentkwaliteit versus hoog scorende docenten.............72
, 5.5 Observatie versus resultaten hoog scorende docenten.............................................................74
5.6 Onderzoeksresultaten vergeleken met kwaliteitsverhogende factoren.....................................75
5.7 Antwoord onderzoeksvraag.......................................................................................................76
Hoofdstuk 6 - Aanbevelingen...............................................................................................................79
6.1 Aanbevelingen............................................................................................................................79
6.2 Suggesties vervolgonderzoek.....................................................................................................81
Hoofdstuk 7 - Reflectie.........................................................................................................................82
Literatuurlijst........................................................................................................................................83
Bijlage 1 Gespreksverslag: Onderwijs maak je samen..........................................................................89
Bijlage 2 Vooronderzoek interne klankbordbijeenkomst.....................................................................90
Bijlage 3 Studentperspectieven op docentkwaliteit.............................................................................92
Bijlage 4 Vooronderzoek......................................................................................................................93
Bijlage 5 Definities imago en identiteit...............................................................................................106
Bijlage 6 Onderzoeksresultaten..........................................................................................................108
,Managementsamenvatting
Sinds globaal 2019 is het imago van de hbo-sector door de media en de politiek in een
kwaad daglicht komen te staan. Dit door meerdere verdachtmakingen bij verschillende
hogescholen waar langstudeerders een verkort studietraject aangeboden kregen, zodat ze
toch nominaal konden afstuderen. Als antwoord op deze negatieve ontwikkelingen heeft
OPLEIDING een kwaliteitsagenda opgesteld waarin ze duidelijke strategische doelen uiteen
heeft gezet die uiterlijk vóór 2023 behaald dienen te worden. Met als doel om zich als
instelling te positioneren als kwaliteitshogeschool.
Hoe de instituten deze doelen dienen te behalen staat echter nergens beschreven. In dit
onderzoek is gefocust op de studentbeoordelingen ten aanzien van docenten en hoe deze
verhoogd kunnen worden. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat een van de, zo niet de
belangrijkste, factoren ten aanzien van onderwijskwaliteit de docentkwaliteit is. Daarmee
heeft de kwaliteit van de docenten ook de grootste invloed op het imago van OPLEIDING.
Volgens de prestatie-indicator uit de OPLEIDING kwaliteitsagenda dient de beoordeling van
de docent door de student een zeven of hoger te zijn op een 10-puntsschaal. Indien aan die
voorwaarde is voldaan is er volgens OPLEIDING sprake van een goede docentkwaliteit.
Of een docent kwalitatief als goed of slecht bestempeld kan worden door een rapportcijfer is
een interessante vraag. Samen met het feit of studenten docentkwaliteit überhaupt kunnen
beoordelen. Dit onderzoek richt zich echter puur op het verhogen van studentbeoordelingen
om het imago te verhogen. Wanneer het in dit onderzoek gaat over docentkwaliteit zal het
betrekking hebben op de door OPLEIDING geformuleerde prestatie-indicator: de
studentbeoordeling op een 10-puntschaal. Verder zal gekeken worden wat de invloed van
leiderschap is op docentkwaliteit.
Doel van het onderzoek
De doelstelling van dit onderzoek is het doen van aanbevelingen aan het management van
MARKETING MANAGEMENT voor het verhogen van de studentbeoordelingen ten aanzien
van docenten, teneinde daarmee het imago van OPLEIDING als kwaliteitshogeschool te
bewerkstelligen. Dit door te kijken naar de gaps tussen de perspectieven van de studenten
van MARKETING MANAGEMENT, het management en de docenten ten aanzien van
docentkwaliteit. En door te kijken naar gap tussen het perspectief van de studenten van
MARKETING MANAGEMENT ten aanzien van docentkwaliteit en de achtergronden en
oorzaken van reeds gegeven hoge studentbeoordelingen.
De onderzoeksvraag
, “Wat vinden MARKETING MANAGEMENT studenten typerend voor een kwalitatief goede
docent, teneinde MARKETING MANAGEMENT docenten hoger te laten scoren op
studentbeoordelingen om het imago als kwaliteitshogeschool te bewerkstelligen?”
Methode van gegevensverzameling:
Voor het verzamelen van informatie zijn verschillende methoden gehanteerd. Na een
uitgebreide literatuurstudie is er allereerst gebruik gemaakt van een reeds gehouden
onderzoek van Delaney, Johnson, Johnson en Treslan (2010). Hierbij is aan studenten van
MARKETING MANAGEMENT via e-interviewing gevraagd wanneer zij docenten een tien
zouden geven. Hierbij werd gevraagd om vijf kenmerken waarbij de kenmerken op volgorde
van belangrijkheid werden genoemd. In tegenstelling tot het onderzoek van de auteurs
hierboven beschreven, is dit onderzoek ook gehouden onder het management en de
docenten zelf. Dit om verschillen en overeenkomsten aan te tonen in de verschillende
perspectieven op docentkwaliteit binnen MARKETING MANAGEMENT . De hier genoemde
methode is gericht op de diagnosefase van de interventiecyclus.
Omdat MARKETING MANAGEMENT uiteraard ook beschikt over studenten met ruime
ervaringen ten aanzien van docentkwaliteit, is ook besloten om door middel van interviews in
kaart te brengen waarom studenten in het verleden daadwerkelijk hoge beoordelingen
hebben gegeven. Dit onderzoek, wat hoog scorende docenten onderzoekt, is gericht op de
evaluatiefase uit de interventiecyclus. Dit om te verifiëren of studenten daadwerkelijk hoge
cijfers toekennen aan de kenmerken die genoemd zijn bij het diagnostisch onderzoek (e-
interviewing). Ook hier is gekeken of er sprake is van overeenkomsten en verschillen (gaps).
Om niet enkel afhankelijk te zijn van de waarnemingen van studenten, zijn ook drie docenten
geobserveerd die het meest in positieve zin in de interviews werden genoemd.
Resultaten en conclusie:
Als antwoord op de onderzoeksvraag is een samenvattende beschrijving geschreven van
wat studenten typerend vinden voor een kwalitatief goede docent. Waarbij kwalitatief goed,
zoals eerder al aangegeven, vertaald is in de vorm van een hoge beoordeling. Deze
beschrijving luidt als volgt:
Studenten van MARKETING MANAGEMENT willen graag door docenten meegenomen
worden in het verhaal en willen er een deel van uitmaken. Als ze naar school komen willen
ze echt iets leren. Typerend voor een goede docent is het goed en veel gebruik maken van
interactie om studenten te activeren, te interesseren en om de aandacht erbij te houden. Een
goede docent maakt veel gebruik van praktijkvoorbeelden met als doel om de stof duidelijk
over te brengen. Hierbij is het belangrijk dat studenten de docent goed kunnen verstaan, dat
