,Inhoud
Samenvatting................................................................................................................................................. 4
1. Inleiding..................................................................................................................................................... 6
1.1 Probleemanalyse............................................................................................................................................6
1.2 Doelstelling...................................................................................................................................................11
1.3 Vraagstelling.................................................................................................................................................11
1.4 Onderzoeksmethode.....................................................................................................................................12
1.5 Leeswijzer.....................................................................................................................................................13
2. Juridisch kader......................................................................................................................................... 15
2.1 Stichting X.....................................................................................................................................................15
2.2 Providers.......................................................................................................................................................16
2.3 Auteursrecht.................................................................................................................................................17
2.4 Handhaving...................................................................................................................................................20
2.5 Strafrechtelijke vervolging............................................................................................................................21
2.6 Rechterlijk bevel............................................................................................................................................21
2.7 Onrechtmatige daad.....................................................................................................................................22
2.8 Lycos/Pessers-arrest.....................................................................................................................................23
2.9 Belangenafweging........................................................................................................................................24
2.10 Algemene verordening gegevensbescherming...........................................................................................25
2.11 Conclusie.....................................................................................................................................................29
3. Lycos/Pessers-arrest................................................................................................................................ 31
3.1 Lycos/Pessers-arrest.....................................................................................................................................31
3.2 Promusicae-arrest........................................................................................................................................32
3.3 Reactie van Ministerie van Justitie en Veiligheid.........................................................................................33
3.4 Bonnier Audio-arrest....................................................................................................................................33
3.5 Nederlandse rechter.....................................................................................................................................34
3.6 Conclusie.......................................................................................................................................................34
4. Resultaten............................................................................................................................................... 35
4.1 Recht op bescherming van eigendom...........................................................................................................36
4.2 Recht op privacy...........................................................................................................................................37
4.3 Vrijheid van meningsuiting...........................................................................................................................39
4.4 Vrijheid van ondernemerschap.....................................................................................................................40
4.5 Prevalerend belang.......................................................................................................................................41
4.6 Bijzonderheden.............................................................................................................................................42
4.7 Conclusie.......................................................................................................................................................44
2
,5. Conclusie................................................................................................................................................. 46
6. Aanbevelingen......................................................................................................................................... 48
Literatuurlijst............................................................................................................................................... 51
Online.......................................................................................................................................................... 54
Parlementaire stukken................................................................................................................................. 54
Jurisprudentie.............................................................................................................................................. 55
3
, Samenvatting
Om inbreuk op de auteursrechten van de aangeslotenen van Stichting X (hierna: X ) te kunnen beëindigen,
moet X de inbreukmaker kunnen aanspreken op het onrechtmatig handelen. X beschikt echter niet altijd over
de naw-gegevens om een inbreukmaker in rechte te kunnen betrekken. Wanneer de inbreuk online
plaatsvindt, is hierbij vaak een tussenpersoon betrokken. In dit onderzoek is specifiek gekeken naar usenet-,
access- en hostingproviders als tussenpersoon. Deze providers weigeren vaak naw-gegevens vrijwillig af te
geven. Dit zou namelijk een inbreuk zijn op de privacy van de klant. In dit onderzoek is onderzocht wanneer
providers naw-gegevens dienen af te staan.
Het doel van deze afstudeeropdracht is X te adviseren over onder welke feiten en omstandigheden usenet-,
access- en hostingproviders naw-gegevens moeten afstaan bij verondersteld auteursrechteninbreuk. Om
antwoord te krijgen op de vraag wanneer X naw-gegevens kan opvragen, is onderzoek verricht door middel van
wetsanalyse en literatuuronderzoek. Tevens is jurisprudentieonderzoek uitgevoerd om de afwegingen en
beoordelingen van de rechters in kaart te brengen. Uit de analyse is naar voren gekomen welke belangen de
rechter het zwaarst vindt wegen bij de belangenafweging en wanneer een provider naw-gegevens dient af te
geven.
Een van de belangrijkste bevindingen van de wetsanalyse en het literatuuronderzoek is de rol van het
Lycos/Pessers-arrest. Aan de hand dit arrest is een viertal criteria opgesteld waaraan moet worden voldaan
voor afgifte van naw-gegevens aan een derde door een tussenpersoon. Het eerste criterium is dat de
informatie aannemelijk onrechtmatig en schadelijk is. Het tweede is dat de benadeelde partij een reëel belang
heeft bij afgifte van de naw-gegevens. Het derde criterium is dat er geen minder ingrijpende mogelijkheden
zijn. Het laatste criterium houdt in dat het belang van de benadeelde prevaleert boven dat van de
inbreukmaker en de provider. Bij de belangenafweging staan de volgende belangen tegenover elkaar:
- het recht op bescherming van eigendom;
- het recht op bescherming van persoonsgegevens;
- het recht op eerbiediging van het privéleven;
- de vrijheid van meningsuiting;
- de vrijheid van ondernemerschap.
Naast de criteria van het Lycos/Pessers-arrest is het van belang dat X persoonsgegevens rechtmatig verwerkt. X
moet daarom aan haar verantwoordingsplicht voldoen die volgt uit de Algemene verordening
gegevensbescherming.
De belangrijkste resultaten van het jurisprudentieonderzoek zijn hoe de rechter de verschillende belangen
tegen elkaar afweegt. Hieruit volgt dat een rechthebbende duidelijk moet maken welke juridische stappen hij
gaat nemen als hij de naw-gegevens heeft ontvangen. Verder is het van belang hoe ernstig de inbreuk is en of
er sprake is van een meervoudige of enkelvoudige inbreuk. Bij de belangenafweging wordt de vrijheid van
4
Samenvatting................................................................................................................................................. 4
1. Inleiding..................................................................................................................................................... 6
1.1 Probleemanalyse............................................................................................................................................6
1.2 Doelstelling...................................................................................................................................................11
1.3 Vraagstelling.................................................................................................................................................11
1.4 Onderzoeksmethode.....................................................................................................................................12
1.5 Leeswijzer.....................................................................................................................................................13
2. Juridisch kader......................................................................................................................................... 15
2.1 Stichting X.....................................................................................................................................................15
2.2 Providers.......................................................................................................................................................16
2.3 Auteursrecht.................................................................................................................................................17
2.4 Handhaving...................................................................................................................................................20
2.5 Strafrechtelijke vervolging............................................................................................................................21
2.6 Rechterlijk bevel............................................................................................................................................21
2.7 Onrechtmatige daad.....................................................................................................................................22
2.8 Lycos/Pessers-arrest.....................................................................................................................................23
2.9 Belangenafweging........................................................................................................................................24
2.10 Algemene verordening gegevensbescherming...........................................................................................25
2.11 Conclusie.....................................................................................................................................................29
3. Lycos/Pessers-arrest................................................................................................................................ 31
3.1 Lycos/Pessers-arrest.....................................................................................................................................31
3.2 Promusicae-arrest........................................................................................................................................32
3.3 Reactie van Ministerie van Justitie en Veiligheid.........................................................................................33
3.4 Bonnier Audio-arrest....................................................................................................................................33
3.5 Nederlandse rechter.....................................................................................................................................34
3.6 Conclusie.......................................................................................................................................................34
4. Resultaten............................................................................................................................................... 35
4.1 Recht op bescherming van eigendom...........................................................................................................36
4.2 Recht op privacy...........................................................................................................................................37
4.3 Vrijheid van meningsuiting...........................................................................................................................39
4.4 Vrijheid van ondernemerschap.....................................................................................................................40
4.5 Prevalerend belang.......................................................................................................................................41
4.6 Bijzonderheden.............................................................................................................................................42
4.7 Conclusie.......................................................................................................................................................44
2
,5. Conclusie................................................................................................................................................. 46
6. Aanbevelingen......................................................................................................................................... 48
Literatuurlijst............................................................................................................................................... 51
Online.......................................................................................................................................................... 54
Parlementaire stukken................................................................................................................................. 54
Jurisprudentie.............................................................................................................................................. 55
3
, Samenvatting
Om inbreuk op de auteursrechten van de aangeslotenen van Stichting X (hierna: X ) te kunnen beëindigen,
moet X de inbreukmaker kunnen aanspreken op het onrechtmatig handelen. X beschikt echter niet altijd over
de naw-gegevens om een inbreukmaker in rechte te kunnen betrekken. Wanneer de inbreuk online
plaatsvindt, is hierbij vaak een tussenpersoon betrokken. In dit onderzoek is specifiek gekeken naar usenet-,
access- en hostingproviders als tussenpersoon. Deze providers weigeren vaak naw-gegevens vrijwillig af te
geven. Dit zou namelijk een inbreuk zijn op de privacy van de klant. In dit onderzoek is onderzocht wanneer
providers naw-gegevens dienen af te staan.
Het doel van deze afstudeeropdracht is X te adviseren over onder welke feiten en omstandigheden usenet-,
access- en hostingproviders naw-gegevens moeten afstaan bij verondersteld auteursrechteninbreuk. Om
antwoord te krijgen op de vraag wanneer X naw-gegevens kan opvragen, is onderzoek verricht door middel van
wetsanalyse en literatuuronderzoek. Tevens is jurisprudentieonderzoek uitgevoerd om de afwegingen en
beoordelingen van de rechters in kaart te brengen. Uit de analyse is naar voren gekomen welke belangen de
rechter het zwaarst vindt wegen bij de belangenafweging en wanneer een provider naw-gegevens dient af te
geven.
Een van de belangrijkste bevindingen van de wetsanalyse en het literatuuronderzoek is de rol van het
Lycos/Pessers-arrest. Aan de hand dit arrest is een viertal criteria opgesteld waaraan moet worden voldaan
voor afgifte van naw-gegevens aan een derde door een tussenpersoon. Het eerste criterium is dat de
informatie aannemelijk onrechtmatig en schadelijk is. Het tweede is dat de benadeelde partij een reëel belang
heeft bij afgifte van de naw-gegevens. Het derde criterium is dat er geen minder ingrijpende mogelijkheden
zijn. Het laatste criterium houdt in dat het belang van de benadeelde prevaleert boven dat van de
inbreukmaker en de provider. Bij de belangenafweging staan de volgende belangen tegenover elkaar:
- het recht op bescherming van eigendom;
- het recht op bescherming van persoonsgegevens;
- het recht op eerbiediging van het privéleven;
- de vrijheid van meningsuiting;
- de vrijheid van ondernemerschap.
Naast de criteria van het Lycos/Pessers-arrest is het van belang dat X persoonsgegevens rechtmatig verwerkt. X
moet daarom aan haar verantwoordingsplicht voldoen die volgt uit de Algemene verordening
gegevensbescherming.
De belangrijkste resultaten van het jurisprudentieonderzoek zijn hoe de rechter de verschillende belangen
tegen elkaar afweegt. Hieruit volgt dat een rechthebbende duidelijk moet maken welke juridische stappen hij
gaat nemen als hij de naw-gegevens heeft ontvangen. Verder is het van belang hoe ernstig de inbreuk is en of
er sprake is van een meervoudige of enkelvoudige inbreuk. Bij de belangenafweging wordt de vrijheid van
4
