Gezondheidsbevordering
Gezonder eetpatroon ter preventie van
diabetes mellitus type twee
Aantal woorden:
Nam studen: Beau van Nieuwbrg
Studenmr: 170296 Opdracht 1: 1758
Studiegropsc: GVE-2DUFPL Opdracht 2: 2422
Curs: GVE-2.IT30 Opdracht 3: 2001
Docent: J. van de Kolk Opdracht 4: 2155
Inlevrdatum: 17-02 Opdracht 5: 476
, Inhoudsopgave
1. Interview aan de hand van het model Theory of Planned Behavior.........................4
1.1. Gezondheidsgedrag...........................................................................................4
1.2. Gezondheidsgedrag & gezondheidsprobleem...................................................4
1.3. Dataverzameling.................................................................................................4
1.4. Data-analyse.......................................................................................................5
1.5. Resultaten...........................................................................................................6
2. Gedragsanalyse en Shared Decision Making...........................................................8
2.1. Potentiele aandoening........................................................................................8
2.1.1. Ziektebeschrijving........................................................................................8
2.1.2. Oorzaken......................................................................................................8
2.1.3. Symptomen & gevolgen...............................................................................9
2.1.4. Complicaties en co-morbiditeit.....................................................................9
2.1.5. Kwaliteit van leven.....................................................................................10
2.2. Gedragsanalyse................................................................................................11
1.2.1. Gedrag dat diabetes mellitus type twee veroorzaakt.................................11
1.2.2. Gedrag dat ongezonde voedingsinname in stand houdt...........................12
2.3. Omgevingsanalyse...........................................................................................13
2.3.1. Fysieke omgeving......................................................................................13
2.3.2. Maatschappelijke omgeving.......................................................................13
2.4. Gedragsdoelen.................................................................................................14
2.5. Shared-Decision Making...................................................................................14
3. Interventies..............................................................................................................16
3.1.1. Gedragsdoel 1............................................................................................16
3.1.2. Interventie...................................................................................................16
3.1.3. Methode en theorie....................................................................................17
3.2.1. Gedragsdoel 2............................................................................................17
3.2.2. Interventie...................................................................................................17
3.2.3. Methode en theorie....................................................................................18
3.3.1. Gedragsdoel 3............................................................................................19
3.3.2. Interventie...................................................................................................19
3.3.3. Methode en theorie....................................................................................20
4. Fases van gedragsverandering...............................................................................21
5.1. Gezondheidsbevorderaar.....................................................................................26
5.2. Ethische afweging................................................................................................26
,Literatuur......................................................................................................................28
Bijlage 1: Topiclijst.......................................................................................................36
Bijlage 2: Interview......................................................................................................38
Bijlage 3: Analyse interview.........................................................................................46
Bijlage 4: Resultatentabel............................................................................................48
, 1. Interview aan de hand van het model
Theory of Planned Behavior
1.1. Gezondheidsgedrag
Aan deze opdracht deel een 20-jarige deelneemster mee. Het gezondheidsgedrag
van deze deelneemster is onderzocht. Zij is, vanwege een voetbalbeurs, studente in
Amerika. Hiernaast volgt zij de opleiding business management. Dit brengt een druk
schema met daarbij veel sporttrainingen, bestaande uit krachttrainingen en
conditietrainingen, teweeg. Naast de opleiding is er in de omgeving vrijwel niks te
doen en heeft de deelneemster geen hobby’s die zij zelf uitvoert. Dit resulteert in
verveling tijdens haar vrije tijd. De deelneemster heeft namelijk alleen een
schoolvisum en mag niet werken.
Hetgeen de deelneemster wil veranderen is ongezonde voedingsinname. De voeding
van de deelneemster bestaat voornamelijk uit suikers en verzadigde vetten.
De deelneemster ontbijt met koffie van het merk Starbucks of maakt de koffie zelf
thuis. Als lunch wordt er een boterham met kalkoenfilet of avocado gegeten of er
wordt een proteïne-smoothie gemaakt. Het avondeten bestaat veelal uit patat met
groenten of er wordt fastfood buiten de deur gegeten. Tussendoor neemt de
deelneemster ongezonde snacks als chips, koek en bacon tot zich.
Volgens de deelneemster lukt het niet om gezondere voeding tot haar te nemen
omdat zij gewend is geraakt aan ongezonde voeding. Voeding dient zelf ingekocht
en bereidt te worden. Dit kost tijd en het is voor de deelneemster gemakkelijk en
verleidelijker om ongezonde voeding buiten de deur te eten, vooral met haar
huisgenoten en vriend. Hier hecht zij waarde aan (interview, bijlage 2).
1.2. Gezondheidsgedrag & gezondheidsprobleem
Het gezondheidsgedrag kan uiteindelijk leiden tot het chronische
gezondheidsprobleem diabetes mellitus type twee.
“Ongezonde voedingsmiddelen bevatten of missen bepaalde bestanddelen die de
kans op diabetes beïnvloeden” aldus Katan (2008). Dit gaat om de voedingsmiddelen
vlees, snoep, koek, volle zuivelproducten en patat. Volgens internist-endocrinoloog
de Valk kan te veel suiker ervoor zorgen dat diabetes sneller ontstaat, daarnaast
heeft te veel suiker invloed op tandbederf, darmproblemen en vermoeidheid. De
inname van verzadigde vetten vergroot het risico op diabetes type 2 (UMC Utrecht,
2019) (Risérus, Willet & HU, 2009).
Diabetes mellitus gaat hand in hand met ongezonde voeding en overgewicht. Bij het
hebben van overgewicht wordt er minder op het hormoon insuline gereageerd,
hierdoor blijft de bloedglucosespiegel hoog en kan diabetes type twee ontstaan
(Leven met diabetes, z.d.).
1.3. Dataverzameling
Als dataverzamelingsmethode, om inzicht in het gezondheidsgedrag te verkrijgen, is
een semigestructureerd interview gebruikt. Dit type interview wordt gebruikt voor
kwalitatief onderzoek. Hierbij ligt het onderwerp vast. Voorafgaand wordt een ruwe
lijst aan vragen opgesteld, de topiclijst. Er wordt gebruik gemaakt van beginvragen
en doorvragen. Tijdens het interview kan hiervan worden afgeweken en vragen
kunnen worden toegevoegd, bijvoorbeeld om dieper op een onderwerp in te gaan of
Gezonder eetpatroon ter preventie van
diabetes mellitus type twee
Aantal woorden:
Nam studen: Beau van Nieuwbrg
Studenmr: 170296 Opdracht 1: 1758
Studiegropsc: GVE-2DUFPL Opdracht 2: 2422
Curs: GVE-2.IT30 Opdracht 3: 2001
Docent: J. van de Kolk Opdracht 4: 2155
Inlevrdatum: 17-02 Opdracht 5: 476
, Inhoudsopgave
1. Interview aan de hand van het model Theory of Planned Behavior.........................4
1.1. Gezondheidsgedrag...........................................................................................4
1.2. Gezondheidsgedrag & gezondheidsprobleem...................................................4
1.3. Dataverzameling.................................................................................................4
1.4. Data-analyse.......................................................................................................5
1.5. Resultaten...........................................................................................................6
2. Gedragsanalyse en Shared Decision Making...........................................................8
2.1. Potentiele aandoening........................................................................................8
2.1.1. Ziektebeschrijving........................................................................................8
2.1.2. Oorzaken......................................................................................................8
2.1.3. Symptomen & gevolgen...............................................................................9
2.1.4. Complicaties en co-morbiditeit.....................................................................9
2.1.5. Kwaliteit van leven.....................................................................................10
2.2. Gedragsanalyse................................................................................................11
1.2.1. Gedrag dat diabetes mellitus type twee veroorzaakt.................................11
1.2.2. Gedrag dat ongezonde voedingsinname in stand houdt...........................12
2.3. Omgevingsanalyse...........................................................................................13
2.3.1. Fysieke omgeving......................................................................................13
2.3.2. Maatschappelijke omgeving.......................................................................13
2.4. Gedragsdoelen.................................................................................................14
2.5. Shared-Decision Making...................................................................................14
3. Interventies..............................................................................................................16
3.1.1. Gedragsdoel 1............................................................................................16
3.1.2. Interventie...................................................................................................16
3.1.3. Methode en theorie....................................................................................17
3.2.1. Gedragsdoel 2............................................................................................17
3.2.2. Interventie...................................................................................................17
3.2.3. Methode en theorie....................................................................................18
3.3.1. Gedragsdoel 3............................................................................................19
3.3.2. Interventie...................................................................................................19
3.3.3. Methode en theorie....................................................................................20
4. Fases van gedragsverandering...............................................................................21
5.1. Gezondheidsbevorderaar.....................................................................................26
5.2. Ethische afweging................................................................................................26
,Literatuur......................................................................................................................28
Bijlage 1: Topiclijst.......................................................................................................36
Bijlage 2: Interview......................................................................................................38
Bijlage 3: Analyse interview.........................................................................................46
Bijlage 4: Resultatentabel............................................................................................48
, 1. Interview aan de hand van het model
Theory of Planned Behavior
1.1. Gezondheidsgedrag
Aan deze opdracht deel een 20-jarige deelneemster mee. Het gezondheidsgedrag
van deze deelneemster is onderzocht. Zij is, vanwege een voetbalbeurs, studente in
Amerika. Hiernaast volgt zij de opleiding business management. Dit brengt een druk
schema met daarbij veel sporttrainingen, bestaande uit krachttrainingen en
conditietrainingen, teweeg. Naast de opleiding is er in de omgeving vrijwel niks te
doen en heeft de deelneemster geen hobby’s die zij zelf uitvoert. Dit resulteert in
verveling tijdens haar vrije tijd. De deelneemster heeft namelijk alleen een
schoolvisum en mag niet werken.
Hetgeen de deelneemster wil veranderen is ongezonde voedingsinname. De voeding
van de deelneemster bestaat voornamelijk uit suikers en verzadigde vetten.
De deelneemster ontbijt met koffie van het merk Starbucks of maakt de koffie zelf
thuis. Als lunch wordt er een boterham met kalkoenfilet of avocado gegeten of er
wordt een proteïne-smoothie gemaakt. Het avondeten bestaat veelal uit patat met
groenten of er wordt fastfood buiten de deur gegeten. Tussendoor neemt de
deelneemster ongezonde snacks als chips, koek en bacon tot zich.
Volgens de deelneemster lukt het niet om gezondere voeding tot haar te nemen
omdat zij gewend is geraakt aan ongezonde voeding. Voeding dient zelf ingekocht
en bereidt te worden. Dit kost tijd en het is voor de deelneemster gemakkelijk en
verleidelijker om ongezonde voeding buiten de deur te eten, vooral met haar
huisgenoten en vriend. Hier hecht zij waarde aan (interview, bijlage 2).
1.2. Gezondheidsgedrag & gezondheidsprobleem
Het gezondheidsgedrag kan uiteindelijk leiden tot het chronische
gezondheidsprobleem diabetes mellitus type twee.
“Ongezonde voedingsmiddelen bevatten of missen bepaalde bestanddelen die de
kans op diabetes beïnvloeden” aldus Katan (2008). Dit gaat om de voedingsmiddelen
vlees, snoep, koek, volle zuivelproducten en patat. Volgens internist-endocrinoloog
de Valk kan te veel suiker ervoor zorgen dat diabetes sneller ontstaat, daarnaast
heeft te veel suiker invloed op tandbederf, darmproblemen en vermoeidheid. De
inname van verzadigde vetten vergroot het risico op diabetes type 2 (UMC Utrecht,
2019) (Risérus, Willet & HU, 2009).
Diabetes mellitus gaat hand in hand met ongezonde voeding en overgewicht. Bij het
hebben van overgewicht wordt er minder op het hormoon insuline gereageerd,
hierdoor blijft de bloedglucosespiegel hoog en kan diabetes type twee ontstaan
(Leven met diabetes, z.d.).
1.3. Dataverzameling
Als dataverzamelingsmethode, om inzicht in het gezondheidsgedrag te verkrijgen, is
een semigestructureerd interview gebruikt. Dit type interview wordt gebruikt voor
kwalitatief onderzoek. Hierbij ligt het onderwerp vast. Voorafgaand wordt een ruwe
lijst aan vragen opgesteld, de topiclijst. Er wordt gebruik gemaakt van beginvragen
en doorvragen. Tijdens het interview kan hiervan worden afgeweken en vragen
kunnen worden toegevoegd, bijvoorbeeld om dieper op een onderwerp in te gaan of
