VISIE DALTONONDERWIJS
Minor Vernieuwingsonderwijs Dalton
Student: Elske Blommestijn
Studentnummer: 1563080
Docent: Ruud Hendriksen
Datum: 01.12.2020
Progresscode: OLBB19V4MIVNO-A
, EFFECTIVITEIT EN DOELMATIGHEID
“Onderwijs behoort kinderen en jeugdigen ook cultureel en moreel te vormen, zodat ze
zelfredzaam en sociaal verantwoordelijk worden: geoefend in, gewend aan en voorbereid op
leven, werken en samenleven. Het daltononderwijs is gericht op een effectieve inzet van tijd,
menskracht en middelen.” (Nederlandse Dalton Vereniging, z.d.).
In het Daltononderwijs is doelmatig werken een belangrijk begrip. Parkhurst botste met het
frontale onderwijs, waar leerlingen de hele dag moeten stilzitten en luisteren. Kinderen leren
niet alleen van wat hun gezegd of getoond wordt, maar ook van hoe dat wordt gedaan.
Wanneer kinderen zelfverantwoordelijkheid dragen voor hun taken en leerproces, creëer je
effectiever onderwijs waar de leeropbrengst groter zal zijn (Berends & Wolthuis, 2016, pp. 44-
57).
In de Daltonscholen die ik bezocht heb zie je dit vooral terug d.m.v. de taak. Kinderen krijgen
klassikaal instructie van de verschillende vakken, maar de verwerking doen zij zelfstandig in
werktijd. Ze plannen de taken in waarmee ze aan de slag willen. Het voordeel hiervan is dat
kinderen op hun eigen tempo kunnen werken en alle kinderen daardoor de lesstof effectiever
behandelen. Een voorbeeld: kind A die slecht is in rekenen zou bij het frontale onderwijs niet
genoeg tijd hebben om alle verwerkingsopdrachten af te maken en komt hierdoor nog verder
achterop te liggen. Kind B die heel goed is in rekenen heeft de verwerkingsopdrachten snel af
en gaat zich vervolgens vervelen. In het Daltononderwijs krijgt kind A de tijd en de ruimte om
alle verwerkingsopdrachten wel af te maken en gaat hierdoor niet nog verder achterop liggen.
Kind B krijgt de mogelijkheid om andere verwerkingsopdrachten af te maken wanneer hij/zij
klaar is met rekenen en gaat zich hierdoor niet vervelen. Kortom, kinderen zijn effectiever met
de lesstof bezig en de leeropbrengst hiervan zal groter zijn.
Naast deze leeropbrengst, ontwikkelen kinderen zich ook op het gebied van zelfstandigheid
en verantwoordelijkheid. En daarmee kom ik meteen bij mijn puntje van kritiek. De
leeropbrengsten van vakken, zoals rekenen, worden getoetst door o.a. Cito. De bredere
leeropbrengsten waaraan gewerkt wordt in het Daltononderwijs, zoals zelfstandigheid en
verantwoordelijkheid, worden niet getoetst. Kinderen kunnen zich wel ontwikkelen, ook al zie
je dit misschien niet terug in de toets scores van Cito.
REFLECTIE
Nadenken over je eigen gedrag en je eigen werk, is op daltonscholen belangrijk. Op
veel daltonscholen maken leerlingen vooraf een inschatting van de moeilijkheidsgraad
en de tijd van de opdrachten. Achteraf wordt hierover ook een feitelijke beoordeling
gegeven en worden in gesprekjes regelmatig de inschattingen vooraf en de feitelijke
beoordelingen achteraf met elkaar vergeleken. (Nederlandse Dalton Vereniging, z.d.).
De kernwaarde reflectie mis ik op veel Daltonscholen. In sommige klassen zie ik wel dat
kinderen op hun weektaak in moeten vullen hoe ze zelf denken over een taak, maar dit wordt
zelden besproken met de leerkracht. De vraag is dan in hoeverre zo’n zelfreflectie zinvol is.
Ook leerkrachten zie ik zelden reflecteren op zichzelf. Binnen de opleiding is reflectie wel erg
belangrijk en hier wordt ook veel aandacht aan besteedt. Na iedere stagedag reflecteer ik op
mijzelf en dit bespreek ik dan ook met mijn mentor. Zo leggen we haar feedback en mijn
reflectie naast elkaar en kijken of er overeenkomsten zijn. Reflecteren helpt mij heel erg
Minor Vernieuwingsonderwijs Dalton
Student: Elske Blommestijn
Studentnummer: 1563080
Docent: Ruud Hendriksen
Datum: 01.12.2020
Progresscode: OLBB19V4MIVNO-A
, EFFECTIVITEIT EN DOELMATIGHEID
“Onderwijs behoort kinderen en jeugdigen ook cultureel en moreel te vormen, zodat ze
zelfredzaam en sociaal verantwoordelijk worden: geoefend in, gewend aan en voorbereid op
leven, werken en samenleven. Het daltononderwijs is gericht op een effectieve inzet van tijd,
menskracht en middelen.” (Nederlandse Dalton Vereniging, z.d.).
In het Daltononderwijs is doelmatig werken een belangrijk begrip. Parkhurst botste met het
frontale onderwijs, waar leerlingen de hele dag moeten stilzitten en luisteren. Kinderen leren
niet alleen van wat hun gezegd of getoond wordt, maar ook van hoe dat wordt gedaan.
Wanneer kinderen zelfverantwoordelijkheid dragen voor hun taken en leerproces, creëer je
effectiever onderwijs waar de leeropbrengst groter zal zijn (Berends & Wolthuis, 2016, pp. 44-
57).
In de Daltonscholen die ik bezocht heb zie je dit vooral terug d.m.v. de taak. Kinderen krijgen
klassikaal instructie van de verschillende vakken, maar de verwerking doen zij zelfstandig in
werktijd. Ze plannen de taken in waarmee ze aan de slag willen. Het voordeel hiervan is dat
kinderen op hun eigen tempo kunnen werken en alle kinderen daardoor de lesstof effectiever
behandelen. Een voorbeeld: kind A die slecht is in rekenen zou bij het frontale onderwijs niet
genoeg tijd hebben om alle verwerkingsopdrachten af te maken en komt hierdoor nog verder
achterop te liggen. Kind B die heel goed is in rekenen heeft de verwerkingsopdrachten snel af
en gaat zich vervolgens vervelen. In het Daltononderwijs krijgt kind A de tijd en de ruimte om
alle verwerkingsopdrachten wel af te maken en gaat hierdoor niet nog verder achterop liggen.
Kind B krijgt de mogelijkheid om andere verwerkingsopdrachten af te maken wanneer hij/zij
klaar is met rekenen en gaat zich hierdoor niet vervelen. Kortom, kinderen zijn effectiever met
de lesstof bezig en de leeropbrengst hiervan zal groter zijn.
Naast deze leeropbrengst, ontwikkelen kinderen zich ook op het gebied van zelfstandigheid
en verantwoordelijkheid. En daarmee kom ik meteen bij mijn puntje van kritiek. De
leeropbrengsten van vakken, zoals rekenen, worden getoetst door o.a. Cito. De bredere
leeropbrengsten waaraan gewerkt wordt in het Daltononderwijs, zoals zelfstandigheid en
verantwoordelijkheid, worden niet getoetst. Kinderen kunnen zich wel ontwikkelen, ook al zie
je dit misschien niet terug in de toets scores van Cito.
REFLECTIE
Nadenken over je eigen gedrag en je eigen werk, is op daltonscholen belangrijk. Op
veel daltonscholen maken leerlingen vooraf een inschatting van de moeilijkheidsgraad
en de tijd van de opdrachten. Achteraf wordt hierover ook een feitelijke beoordeling
gegeven en worden in gesprekjes regelmatig de inschattingen vooraf en de feitelijke
beoordelingen achteraf met elkaar vergeleken. (Nederlandse Dalton Vereniging, z.d.).
De kernwaarde reflectie mis ik op veel Daltonscholen. In sommige klassen zie ik wel dat
kinderen op hun weektaak in moeten vullen hoe ze zelf denken over een taak, maar dit wordt
zelden besproken met de leerkracht. De vraag is dan in hoeverre zo’n zelfreflectie zinvol is.
Ook leerkrachten zie ik zelden reflecteren op zichzelf. Binnen de opleiding is reflectie wel erg
belangrijk en hier wordt ook veel aandacht aan besteedt. Na iedere stagedag reflecteer ik op
mijzelf en dit bespreek ik dan ook met mijn mentor. Zo leggen we haar feedback en mijn
reflectie naast elkaar en kijken of er overeenkomsten zijn. Reflecteren helpt mij heel erg
