Samenvatting college 3 van DE MENS 3

De mens 3 hoorcollege 3 : lymfestelsel en afweer

De uitwisseling van stoffen is afhankelijk van de bloeddruk en osmotische waarde. Al het bloed wat
er bij de haarvaten wordt geperst komt door bloeddruk, dus speelt daar nog een rol. Wanneer je
bijvoorbeeld aan het sporten bent wil je meer zuurstof naar je spieren dan darmen. De haarvaten bij
de darmen sluiten zodat de bloeddruk bij de haarvaten bij de spieren hoger wordt, zo wordt er meer
zuurstof afgegeven. De osmotische waarde heeft te maken met hoeveelheid eiwitten. Transport
gebeurt via diffusie (zuurstof), poriën (soort kanaaltjes waar andere stoffen doorheen kunnen, deze
poortjes kunnen open en dicht) en exo-/endocytose (voor grotere stoffen en worden opgenomen in
celmembraan en worden vervoerd). Watertransport gaat via filtratie.
Het lymfoïde systeem bestaat uit:, lymfevaten, lymfekieren, milt, lever, thymus en keel-
neusamandelen en beenmerg. Het wordt ook wel systema lymfoideum, het is een vertakt
buizenstelsel. Het bloedvatenstelsel is heel mooi rond maar dit is bij het lymfevatenstelsel niet, het
begint zomaar ergens en eindigt in de aders. Het bestaat uit:
- Lymfe (3L) (ontstaat als weefselvocht wordt opgenomen in de lymfevaten)
- Lymfevaten en lymfeknopen (lymfeklieren)
Functie is het vervoeren en filteren van weefselvocht. Het weefselvocht wordt opgenomen in de
ader, gaat naar lymfeknoop (lymfeklier is zelfde), gaat langzaam richting ader en komt via vene cava
inferior/ superior en komt dus weer in bloedbaan. De lymfecapillairen bestaan ook uit
endotheelcellen en lymfespleten, ze liggen vaak in de buurt van bloedcapillairen. De lymfevlaten
(incl. kleppen), zit geen bloeddruk in dus moet er kleppen in zitten (net zoals aders), om omhoog te
krijgen om naar v.cava inferior/superior. (ook de spierpomp, aderpomp,slagaderpomp speelt hier
een rol). De 3 grote vaten:
- Ductus thoralis (l)
- Ductus lymphaticus (r)

En komen uit bij de grote venen vlakbij het hart. De nieren
zuiveren dus de bloedbaan op samenstelling en de lymfe
ook alleen zorgt ervoor dat er micro organismen vernietigd
worden. Het kan zijn dan een lymfevat verwijderd,
opgehoopt zit  er is dan een ophoping van vocht, alles
moet dan via het bloed, maar dit kunnen de bloedvaten
niet aan en ontstaat er stijfheid. Lymfe besaat uit:
- Water
- Hormonen, enzymen, antistoffen
- Leukocyten
- Lipiden (die niet door darmwand kunnen worden opgenomen, maar kunnen wel in
lymfestelsel en komen uiteindelijk toch bij lever of cellen)
- Aangetaste/ dode cellen
- Voedingsstoffen/zuurstof (die niet door de cellen zijn opgenomen)
De samenstelling hangt af van de plek in het lichaam.
Lymfeknopen = lymfeklieren  meerdere lymfevaten kruisen elkaar hier. Een belangrijke kruising is
in je keel  als je ziek bent zwelt hij op. Regionale lymfeknopen = plek waar veel bij elkaar liggen
(liezen, oksel). Het lymfe wordt hier gefilterd door B cellen en Tcelen. Als je dus ziek bent zwelt het
op doordat een grote celdeling plaatsvindt. In de klieren worden dus bacteriën, dode geinfecteerde
cellen en geinfecteerde stoffen blijven in het merg achter en worden dus verwijderd. Daarnaast heeft
het ook een functie bij de afweer  activering lymfocyten.
In de keel zit de waldeyerring  lymfatische keelring, hier spelen verschillende knopen een rol. Hier
wordt direct geregistreerd zodat er direct actie wordt ondernomen als er een ontsteking is want ligt
dicht bij de buitenwereld zodat het afweersysteem snel kan worden geactiveerd. Het bestaat uit
tonsilla palatinae, tonsilla lingualis, tonsilla pharyngelais en lymfatisch weefsel rondom buis van
eustachius.