Samenvatting hoofdstuk 3 leerboek psychiatrie

Hoofdstuk 3 diagnose en classificatie
Inleiding
Het psychiatrisch onderzoek wordt afgesloten met een samenvatting en een conclusie.
De beschreven bevindingen leiden tot de formulering van een conclusie met een
diagnose en een behandelvoorstel.

Diagnose
Bij diagnostiek gaat het om het aan de hand van symptomen vaststellen van de aard van
een aandoening. Een psychiatrische diagnose heeft als doel het verklaren en begrijpen
van de toestand van de patiënt en het inzetten van een doeltreffende behandeling. De
diagnose omvat daarom een groot aantal aspecten. Er worden twee typen diagnosen
onderscheden, syndroomdiagnose (is alleen beschrijvend en geeft geen informatie over
redenen en manier van ontstaan) en structuurdiagnose ( geeft naast een beschrijving van
de symptomatologie aan waardoor en op welke wijze het syndroom ontstaan is). Deze
diagnosen worden hieronder verder uitgewerkt.

Syndroomdiagnose / descriptieve diagnose
In een syndroomdiagnose worden symptomen geordend tot homogene syndromen,
groepen van samen optredende syndromen. Een symptoom is een teken van ziekte dat
verwijst naar een pathologisch proces. Kernsymptomen zijn met enige zekerheid
gekoppeld aan een specifieke stoornis; facultatieve symptomen maken het beeld van een
stoornis volledig, maar zijn niet richtinggevend voor een bepaalde stoornis.

Structuurdiagnose
In een structuurdiagnose wordt beschreven waardoor en op welke wijze het beschreven
syndroom ontstaan is (etiopathogenese). In deze beschrijving wordt ingegaan op zowel
de neurobiologische als de psychologische aspecten. Hierbij wordt aandacht geschonken
aan:

 Factoren die iemand kwetsbaar maken (predisponerende factoren)
 Factoren die de stoornis uitlokken (luxerende factoren)
 Factoren die de stoornis onderhouden of versterken (onderhoudende factoren)

Predisponerend Luxerend Onderhoudend
Neurobiologisch Depressies in de Griep Geen
familie
Psychologisch Narcistische trekken Problemen op het Relatieproblemen
werk
Het komt regelmatig voor dat een diagnose niet met zekerheid gesteld kan worden. Aan
de hand van de belangrijkste kenmerken die op de voorgrond staan, wordt dan een
voorlopige of werkdiagnose gesteld. De mogelijke andere diagnosen die nog niet
vastgesteld of uitgesloten kunnen worden, leiden tot het formuleren van een differentieel
diagnose.

Drie indelingen
Psychiatrische stoornissen kunnen op 3 manieren worden onderverdeeld:

 Organisch versus functionele stoornissen
 Psychotische versus neurotische stoornissen
 Syndromale versus persoonlijkheidsstoornissen

Organische versus functionele stoornissen
Men spreekt van organisch-psychiatrische stoornissen wanneer de stoornis veroorzaakt
wordt door een aangetoonde structurele hersenziekte of wanneer de hersenfunctie
verstoord word door bijvoorbeeld een metabole of endocriene stoornis, een intoxicatie
met een psychoactieve stof, of een infectie. Alle overige psychiatrische stoornissen
worden dan als functioneel beschouwd.