Hoofdstuk 9 Beoordeling van de financiële structuur
9.1 Ratioanalyse
Het komt vaak voor dat verschillende mensen/bedrijven een oordeel willen
vormen over de financiële structuur van een onderneming. Dit is bijvoorbeeld het
geval wanneer een bedrijf een lening aanvraagt bij de bank, de bank moet dan
beoordelen of het bedrijf in staat is de lening terug te betalen. Dit kan worden
beoordeeld aan de hand van kengetallen. Er zijn verschillende soorten
kengetallen:
- rentabiliteitskengetallen
- solvabiliteitskengetallen
-liquiditeitskengetallen.
Er bestaan enkele bezwaren bij het beoordelen d.m.v. kengetallen:
- Er bestaan geen vaste waarden waaraan een bedrijf moet voldoen
- De kengetallen bereken je m.b.v. cijfers uit de balans zijn een momentopname,
hieruit blijken niet de financiële verplichtingen die na het opstellen van de balans
ontstaan
- De balans kan een vertekend beeld geven van de werkelijkheid. Er kan
windowdressing hebben plaatsgevonden.
Toch kan het veel nut hebben kengetallen te berekenen. Bij een historische
analyse bereken je ook de kengetallen van voorgaande jaren, wat je een beter
beeld geeft. Er is ook een bedrijfsvergelijkende analyse, daar worden de
kengetallen vergeleken met die van andere bedrijven.
9.2 Rentabiliteitskengetallen
De verhouding tussen het bedrijfsresultaat en de omzet wordt berekend aan de
hand van de brutowinstmarge. Je deelt het bedrijfsresultaat door de omzet en
vermenigvuldigd dit met 100%, wat daaruit komt is de brutowinstmarge. Het
bedrijfsresultaat is de winst voor aftrek van belastingen en intrestkosten. De
brutowinstmarge geeft dus het verschil aan tussen de verkoopprijs en de kostprijs
van verkochte goederen, wat laat zien in welke mate een bedrijf met
kostenstijgingen of dalingen om kan gaan.
Rentabiliteit: verhouding tussen een inkomen (winst) en het vermogen dat dit
inkomen heeft voortgebracht.
De verschillende berekeningen voor kengetallen m.b.t. rentabiliteit zijn:
Rentabiliteit totaal vermogen: Bedrijfsresultaat/Gemiddeld totaal geïnvesteerd
vermogen x100%.
Voor de rentabiliteit van het eigen vermogen zijn twee verschillende manieren
namelijk voor aftrek van belasting en intrest en voor aftrek van belasting. Dit is
omdat het voor de eigenaren van een onderneming alleen van belang is wat de
rentabiliteit na de aftrek van intrest en belasting is.
Rentabiliteit eigen vermogen na belasting: Winst na aftrek van intrest en
belasting/Gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen x100%.
Rentabiliteit eigen vermogen voor belasting: Winst na aftrek van
intrest/Gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen x100%.
Rentabiliteit vreemd vermogen: betaalde intrest/gemiddeld geïnvesteerd vreemd
,vermogen x100%.
Als de rentabiliteit van het totale vermogen groter is dan de rentabiliteit van het
vreemd vermogen is er sprake van winst op het vreemd vermogen.
De rentabiliteit van het eigen vermogen kan ook berekent worden met behulp
van het hefboomeffect:
REV voor belasting: RTV + (RTV-RVV) X (VV/EV)
REV na belasting: (1-f) X REV voor belasting, f=belastingfractie.
De hefboomfactor is het Vreemd vermogen / Eigen vermogen.
Als de rentabiliteit van het totale vermogen lager wordt dan de rentabiliteit van
het vreemd vermogen wordt er verlies gedraaid.
Bedrijfsrisico: het bestaan van onzekerheid rondom de hoogte van het RTV
doordat het bedrijfsresultaat niet van te voren vast staat.
Een daling van het RTV wordt door het hefboomeffect versterkt door gegeven aan
de REV. Dit risico voor de eigen vermogens verschaffers heet financieel risico. Het
verband tussen het bedrijfsrisico en het financieel risico wordt weergegeven in de
volgende formule:
Financieel risico = Bedrijfsrisico X Hefboomfactor
Vreemd vermogens verschaffers zullen een hogere rente eisen naarmate een
bedrijf meer gebruik maakt van financiering door vreemd vermogen. De
rentabiliteit van het vreemd vermogen zal hierdoor stijgen, waardoor de kans
groter wordt dat de rentabiliteit van het totale vermogen hier niet meer bovenuit
komt.
Het verband tussen RTV en brutowinstmarge is:
RTV = omloopsnelheid totaal vermogen X brutowinstmarge
De omloopsnelheid van het totaal vermogen = Omzet / Totaal vermogen
In de Dupon Chart wordt de RTV opgesplitst naar bepalende factoren op de
balans en resultaten rekening. De Dupon Chart ziet er als volgt uit:
9.1 Solvabiliteitskengetallen
De solvabiliteit van een onderneming houdt in in welke mate zij in geval van bv
faillissement nog kan voldoen aan de financiële verplichtingen aan vreemd
vermogens verschaffers.
Bij liquidatie moet als eerst vanuit de opbrengst van de verkoop vlottende en
vaste activa de schulden worden afgelost. Het eigen vermogen vormt een buffer,
aangezien de activa bij liquidatie minder opbrengen dan de boekwaarde. Bij de
, beoordeling van de solvabiliteit wordt er gerekend met de boekwaarde. De debt
ratio geeft aan welk gedeelte van het totale vermogen met vreemd vermogen is
gefinancierd:
DR = Vreemd vermogen / Totaal vermogen = VV/TV
Het weerstandsvermogen van de onderneming is het vermogen om ook in
ongunstige tijden de activiteiten voort te kunnen zetten. De rentedekkingsfactor
geeft de verhouding aan tussen het bedrijfsresultaat en de intrestlasten van het
vreemd vermogen.
Rentedekkingsfactor = Bedrijfsresultaat / Intrestlasten vreemd vermogen
Als de waarde die hieruit komt kleiner dan 1 is, is de behaalde winst niet
voldoende om de intrest de kunnen betalen en moet er worden gekort op het
eigen vermogen.
De elasticiteit van de vermogensstructuur geeft weer in welke mate de
vermogensstructuur kan worden aangepast aan een veranderende
vermogensbehoefte.
9.4 Liquiditeitskengetallen
De liquiditeit van een onderneming geeft aan in welke mate zij aan de
betalingsverplichtingen kan voldoen. Dynamische liquiditeit: beoordeling o.b.v. in
en uitgaande geldstromen -> liquiditeitsbegroting. Statische liquiditeit:
beoordeling o.b.v. bepaald moment -> balans.
Nettowerkkapitaal is het deel van de vlottende activa dat met lang vreemd
vermogen is gefinancierd.
Nettowerkkapitaal = Vlottende activa – Kort vreemd vermogen
Nettowerkkapitaal = Eigenvermogen + Lang vreemd vermogen – Duurzame
activa
Als het nettowerkkapitaal positief is kan de onderneming uit de vlottende activa
voldoende liquide middelen halen om aan verplichtingen op korte termijn te
voldoen.
Current ratio geeft de verhouding aan tussen de vlottende activa en het kort
vreemd vermogen.
Current ratio: Vlottende activa / Kort vreemd vermogen
De quick ratio laten de voorraden buiten beschouwing, omdat deze meestal
minder snel zijn om te zetten in geld, in vergelijking met debiteuren.
Quick ratio = (Vlottende activa – voorraden) / Kort vreemd vermogen
Quick ratio = (Debiteuren + liquide middelen) / Kort vreemd vermogen
Enkele andere belangrijke kengetallen uit hoofdstuk 6 zijn:
Omzetsnelheid van de voorraad = Inkoopwaarde omz
Hoofdstuk 15
15.1 Belanghebbende en publicatieplicht.
Belanghebbenden bij externe verslaggeving:
- Eigenaren, indien dit niet de leiders zijn van het bedrijf. Dus aandeelhouders
9.1 Ratioanalyse
Het komt vaak voor dat verschillende mensen/bedrijven een oordeel willen
vormen over de financiële structuur van een onderneming. Dit is bijvoorbeeld het
geval wanneer een bedrijf een lening aanvraagt bij de bank, de bank moet dan
beoordelen of het bedrijf in staat is de lening terug te betalen. Dit kan worden
beoordeeld aan de hand van kengetallen. Er zijn verschillende soorten
kengetallen:
- rentabiliteitskengetallen
- solvabiliteitskengetallen
-liquiditeitskengetallen.
Er bestaan enkele bezwaren bij het beoordelen d.m.v. kengetallen:
- Er bestaan geen vaste waarden waaraan een bedrijf moet voldoen
- De kengetallen bereken je m.b.v. cijfers uit de balans zijn een momentopname,
hieruit blijken niet de financiële verplichtingen die na het opstellen van de balans
ontstaan
- De balans kan een vertekend beeld geven van de werkelijkheid. Er kan
windowdressing hebben plaatsgevonden.
Toch kan het veel nut hebben kengetallen te berekenen. Bij een historische
analyse bereken je ook de kengetallen van voorgaande jaren, wat je een beter
beeld geeft. Er is ook een bedrijfsvergelijkende analyse, daar worden de
kengetallen vergeleken met die van andere bedrijven.
9.2 Rentabiliteitskengetallen
De verhouding tussen het bedrijfsresultaat en de omzet wordt berekend aan de
hand van de brutowinstmarge. Je deelt het bedrijfsresultaat door de omzet en
vermenigvuldigd dit met 100%, wat daaruit komt is de brutowinstmarge. Het
bedrijfsresultaat is de winst voor aftrek van belastingen en intrestkosten. De
brutowinstmarge geeft dus het verschil aan tussen de verkoopprijs en de kostprijs
van verkochte goederen, wat laat zien in welke mate een bedrijf met
kostenstijgingen of dalingen om kan gaan.
Rentabiliteit: verhouding tussen een inkomen (winst) en het vermogen dat dit
inkomen heeft voortgebracht.
De verschillende berekeningen voor kengetallen m.b.t. rentabiliteit zijn:
Rentabiliteit totaal vermogen: Bedrijfsresultaat/Gemiddeld totaal geïnvesteerd
vermogen x100%.
Voor de rentabiliteit van het eigen vermogen zijn twee verschillende manieren
namelijk voor aftrek van belasting en intrest en voor aftrek van belasting. Dit is
omdat het voor de eigenaren van een onderneming alleen van belang is wat de
rentabiliteit na de aftrek van intrest en belasting is.
Rentabiliteit eigen vermogen na belasting: Winst na aftrek van intrest en
belasting/Gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen x100%.
Rentabiliteit eigen vermogen voor belasting: Winst na aftrek van
intrest/Gemiddeld geïnvesteerd eigen vermogen x100%.
Rentabiliteit vreemd vermogen: betaalde intrest/gemiddeld geïnvesteerd vreemd
,vermogen x100%.
Als de rentabiliteit van het totale vermogen groter is dan de rentabiliteit van het
vreemd vermogen is er sprake van winst op het vreemd vermogen.
De rentabiliteit van het eigen vermogen kan ook berekent worden met behulp
van het hefboomeffect:
REV voor belasting: RTV + (RTV-RVV) X (VV/EV)
REV na belasting: (1-f) X REV voor belasting, f=belastingfractie.
De hefboomfactor is het Vreemd vermogen / Eigen vermogen.
Als de rentabiliteit van het totale vermogen lager wordt dan de rentabiliteit van
het vreemd vermogen wordt er verlies gedraaid.
Bedrijfsrisico: het bestaan van onzekerheid rondom de hoogte van het RTV
doordat het bedrijfsresultaat niet van te voren vast staat.
Een daling van het RTV wordt door het hefboomeffect versterkt door gegeven aan
de REV. Dit risico voor de eigen vermogens verschaffers heet financieel risico. Het
verband tussen het bedrijfsrisico en het financieel risico wordt weergegeven in de
volgende formule:
Financieel risico = Bedrijfsrisico X Hefboomfactor
Vreemd vermogens verschaffers zullen een hogere rente eisen naarmate een
bedrijf meer gebruik maakt van financiering door vreemd vermogen. De
rentabiliteit van het vreemd vermogen zal hierdoor stijgen, waardoor de kans
groter wordt dat de rentabiliteit van het totale vermogen hier niet meer bovenuit
komt.
Het verband tussen RTV en brutowinstmarge is:
RTV = omloopsnelheid totaal vermogen X brutowinstmarge
De omloopsnelheid van het totaal vermogen = Omzet / Totaal vermogen
In de Dupon Chart wordt de RTV opgesplitst naar bepalende factoren op de
balans en resultaten rekening. De Dupon Chart ziet er als volgt uit:
9.1 Solvabiliteitskengetallen
De solvabiliteit van een onderneming houdt in in welke mate zij in geval van bv
faillissement nog kan voldoen aan de financiële verplichtingen aan vreemd
vermogens verschaffers.
Bij liquidatie moet als eerst vanuit de opbrengst van de verkoop vlottende en
vaste activa de schulden worden afgelost. Het eigen vermogen vormt een buffer,
aangezien de activa bij liquidatie minder opbrengen dan de boekwaarde. Bij de
, beoordeling van de solvabiliteit wordt er gerekend met de boekwaarde. De debt
ratio geeft aan welk gedeelte van het totale vermogen met vreemd vermogen is
gefinancierd:
DR = Vreemd vermogen / Totaal vermogen = VV/TV
Het weerstandsvermogen van de onderneming is het vermogen om ook in
ongunstige tijden de activiteiten voort te kunnen zetten. De rentedekkingsfactor
geeft de verhouding aan tussen het bedrijfsresultaat en de intrestlasten van het
vreemd vermogen.
Rentedekkingsfactor = Bedrijfsresultaat / Intrestlasten vreemd vermogen
Als de waarde die hieruit komt kleiner dan 1 is, is de behaalde winst niet
voldoende om de intrest de kunnen betalen en moet er worden gekort op het
eigen vermogen.
De elasticiteit van de vermogensstructuur geeft weer in welke mate de
vermogensstructuur kan worden aangepast aan een veranderende
vermogensbehoefte.
9.4 Liquiditeitskengetallen
De liquiditeit van een onderneming geeft aan in welke mate zij aan de
betalingsverplichtingen kan voldoen. Dynamische liquiditeit: beoordeling o.b.v. in
en uitgaande geldstromen -> liquiditeitsbegroting. Statische liquiditeit:
beoordeling o.b.v. bepaald moment -> balans.
Nettowerkkapitaal is het deel van de vlottende activa dat met lang vreemd
vermogen is gefinancierd.
Nettowerkkapitaal = Vlottende activa – Kort vreemd vermogen
Nettowerkkapitaal = Eigenvermogen + Lang vreemd vermogen – Duurzame
activa
Als het nettowerkkapitaal positief is kan de onderneming uit de vlottende activa
voldoende liquide middelen halen om aan verplichtingen op korte termijn te
voldoen.
Current ratio geeft de verhouding aan tussen de vlottende activa en het kort
vreemd vermogen.
Current ratio: Vlottende activa / Kort vreemd vermogen
De quick ratio laten de voorraden buiten beschouwing, omdat deze meestal
minder snel zijn om te zetten in geld, in vergelijking met debiteuren.
Quick ratio = (Vlottende activa – voorraden) / Kort vreemd vermogen
Quick ratio = (Debiteuren + liquide middelen) / Kort vreemd vermogen
Enkele andere belangrijke kengetallen uit hoofdstuk 6 zijn:
Omzetsnelheid van de voorraad = Inkoopwaarde omz
Hoofdstuk 15
15.1 Belanghebbende en publicatieplicht.
Belanghebbenden bij externe verslaggeving:
- Eigenaren, indien dit niet de leiders zijn van het bedrijf. Dus aandeelhouders
