Psychopathologie periode 2, jaar 2

Aantekeningen
Psychopathologie
1 LES 1
Boek: ‘Psychiatrie’, Deth R. van
Vroeger bestonden er ‘gekkenhuizen’. Er werd gedacht dat mensen ziek waren en
weer beter zouden worden. De insteek van deze ‘gekkenhuizen’ was daarom ook
dat deze voor tijdelijk verblijf waren. Maar mensen werden niet beter. Dit was erg
interessant voor gedragswetenschappers. Een experiment: ‘gezonde’ mensen
werden zonder weten van het personeel in het gekkenhuis geplaats. Deze
mensen kwamen nooit meer vrij. Blijkbaar kan men mensen niet los zien van de
omgeving waar zij zich in bevinden. Tegenwoordig wordt er veel meer moeite
gedaan om ‘gekken’ te integreren in de samenleving.
Bekende uitspraak van Rousseau: ‘de samenleving is ziek, daardoor worden
mensen ziek.’
Psychiaters zijn gericht op de biologie. Ze gaan er vanuit dat het gedrag in de
mens zit (de hersenen). Psychologen kijken meer naar de mens zelf.
Psychopathologen zitten hier tussen in. Psychopathologie betekent ook wel ‘de
leer van de geestesziekten’. Sociologen kijken vooral naar de samenleving. En
sociaal psychologen kijken naar de invloeden van de samenleving op de persoon
en zijn gedrag.


1.1 PSYCHOPATHOLOGIE:
De psychopathologie houdt zich bezig met psychologisch gedrag dat afwijkend is.
Het is dan wel een probleem voor de persoon zelf, maar het kan ook dat de
omgeving eronder lijdt. Psychopathologie is de leer van de psychiatrische
stoornissen en ziektebeelden. Hierbij gaat het verder dan het overschrijden van
de wet of huidige maatschappelijke normen
Afwijkend gedrag:

 Irrationeel (ideeën of gedachten die hebben niet aantoonbaar correct
zijn/je bent van mening dat je dingen kan die je helemaal niet kunt, bijv.
vliegen.) voor omgeving
 Onbegrijpelijk voor omgeving
 Slecht aangepast (je kan je niet aanpassen aan de regels van een
systeem)
 Schadelijk voor henzelf of anderen

De omgeving bepaald gedeeltelijk het ziektebeeld, omdat deze de gelden de
normen en waarden bepaald.

,1.2 DE STOORNIS, OF PSYCHOPATHOLOGIE
Of iemand een stoornis heeft is altijd een kwestie van een oordeel van een
professional. Je wil niet dat ongeschoolde mensen met deze stoornissen aan de
wandel gaan. Je moet niet de illusie hebben dat je een idee hebt van de
gedragsproblemen van de cliënt. Dit is een veel voorkomende valkuil van een
hulpverlener. Maar zelfs een deskundige baseert zijn oordeel op basis van de
samenleving waaruit hij vandaan komt.
Emoties, gedragingen, gedachten die niet in de situatie passen; voor de persoon
lijden veroorzaakt; een belemmering om belangrijke doelen te realiseren.
Er is sprake van een stoornis wanneer de persoon zelf lijdt óf de samenleving.
Wanneer iemand zelf niet onder zijn eigen omstandigheden lijdt, maar de
samenleving wel kan deze persoon als nog het stempel van een stoornis
opgeplakt krijgen.
Is het een ziekte of is het psychologisch? Het verschil: als je ziek in de geest bent
bestaat het vermoeden dat je beter gemaakt kunt worden, door bijvoorbeeld
medicijnen. Kenmerkend aan geestesziekten is dat je daar nooit beter van wordt.
Sommige stoornissen verdwijnen naarmate je ouder wordt, de kenmerken
verdwijnen dan. Als je zegt iets is psychologisch gaat het om een
gedragsprobleem, waarbij je door middel van theorieën/hulpverlening het gedrag
kunt aanpassen naar ‘normaal’ gedrag, gedrag waardoor de persoon zelf niet
meer lijdt of gedrag waardoor de omgeving niet meer lijdt.


1.3 WAT IS NORMAAL?
Hiervoor bestaan verschillende indicatoren voor. Hierop is de DSM gebaseerd.
Normaal is dat geen wat je verwacht in het gedrag van anderen.
Wetenschappelijk heeft normaal een andere betekenis, namelijk gemiddelde. Je
zou dus gedrag kunnen meten en kijken wat gemiddeld gedrag is. Je kunt dan
kijken naar de normale verdeling. Normaal is dus meetbaar. Het gaat er dus niet
om wat jij vindt dat normaal is, maar wat statistisch normaal is.
Indicatoren van abnormaliteit:

 Disstress (niet om kunnen gaan met stress)  als mensen duidelijke
signalen van disstress vertonen wordt dat als niet normaal gezien.
 Onaangepastheid  je past je niet aan, aan de geldende regels in het
systeem
 Irrationaliteit (irrationeel = dat wat je denkt is aantoonbaar niet correct)
 Onvoorspelbaar gedrag (iemand die continue onvoorspelbaar is)
 Onbehagen  iemand die jouw comfortzone binnentreed.  door het
gedrag van de ander voel je je ongemakkelijk.


2 LES 2

2.1 3 MODELLEN
Gedragsstoornissen of geestesziekten zouden uit deze drie modellen verklaart
moeten worden.

,  Biologisch model = stelt dat er sprake is van een soort ziekte
o Samenhang tussen lichaam en geest
 Erfelijkheid
 Neurotransmitters
 Hersenen
o Duaal model: er is sprake van een lichaam en een geest.
o De insteek van het biologische model is dat je ziek bent en dat je
beter gemaakt kunt worden door medicijnen.
 Het psychologisch model = stelt dat er sprake is van een stoornis
o Psychodynamica  binnen dit model ben je altijd geïnteresseerd in
jeugdervaringen
o Cliënt gericht (humanistische stroming)
o Leer theorie (behaviorisme)  elk probleem is aangeleerd
o Cognitieve theorie (cognitieve psychologie)  al het
probleemgedrag heeft te maken met het inadequate manier van
denken.
o Het is van belang deze vier stromingen te beheersen om
pathologisch gedrag te verklaren van uit het psychologisch model.
 Het sociale verklaringsmodel = zegt dat jouw gedragsprobleem te
herleiden is naar iets wat in de samenleving speelt. (Het komt dus door de
omgeving.
o Systeem theorie
o Milieu theorie


2.2 ANDERE INDELINGEN IN MENSENTYPEN
De eerste vier stoornissen die zijn beschreven:

 Hysterisch: deze mens zou te vrij zijn en angst hebben zich te binden.
 Dwangmatig: deze mens zou te gebonden zijn en angst hebben om
ongebonden te zijn.
 Schizoïde: deze mens zou te onafhankelijk zijn en bang zijn voor
afhankelijkheid.
 Depressief: deze mens zou te afhankelijk zijn en bang zijn voor
onafhankelijkheid.
In de psychologie zijn deze indelingen van Riemann en Zijlstra nog steeds in
omloop.
Van deze vier stoornissen komt alleen hysterisch niet meer voor, alleen in de
spreektaal.


2.3 DIAGNOSE
Vaststellen van stoornissen via verschillende wegen (diagnostisch onderzoek). Dit
is van groot belang voor het feit of iemand al of niet in een gedwongen kader
hulp moet worden aangeboden.

 Gemeenschappelijke classificatie DSM-V
o Doel: spraakverwarring over psychische stoornissen voorkomen door
eenzelfde benaming te gebruiken voorzien van een code.
o Afsprakensysteem wereldwijd voor psychiatrisch onderzoek.
o Helder en ondubbelzinnig (wetenschappelijk) beschreven.