HBO-V Ross & Wilson H3 samenvatting

Hoofdstuk 3

Sectie 1 Cellen en Weefsels

De plasmamembraan: de structuur en functies van membranen zijn van fundamenteel belang voor
overleving van de cellen  intracellulaire milieu reguleren

Structuur:

Plasmamembraan  twee lagen fosfolipiden met daarin eiwitten en suikers.

Fosfolipiden  kop (elektrisch geladen, hydrofiel) en staart (geen lading, hydrofoob)

Membraaneiwitten  vormen kanalen die het transport voor bv. Elektrolyten en vetafstotende
stoffen

Mitochondriën Produceert energie (ATP) door afbraak van energierijke stoffen, zoals suikers
(energiecentrale van de cel).

Ribosomen = minuscule granula (korrels) kot op twee manieren voor

 Vrij in het cytoplasma
- Eiwitsynthese voor cel zelf
 Gebonden aan membranen van endoplasmatisch reticulum
- Eiwitsynthese voor buiten de cel
- ‘Ruw’ endoplasmatisch reticulum



Endoplasmatisch reticulum (ER) : Grote reeks geschakelde vliezige kanaaltjes in het cytoplasma.
Synthese van lipiden, eiwitverwerking, enzymenopslag en ontgifting (ruw- (beslagen met ribosomen)
en glad-endoplasmatisch reticulum).

Golgi complex (apparaat) Dicht opgevouwen platte membraneuze zakjes. Verwerkt en verpakt
lipiden en eiwitten voor gebruik in de cel of export.

Lysosomen Membraneuze blaasjes. Voor afbraak en hergebruik van oude, ongewenste stoffen
zoals DNA, RNA, Koolhydraten en eiwitten (bolle blaasjes).

Cytoskelet  uitgebreid netwerk van minuscule eiwitvezels. Bied structuur, stevigheid en vorm aan
de cel en geleid stoffen die door de cel vervoerd moeten worden.

Microfilliamenten Kleine vezels gemaakt van actine steun en vorm

Microtubuli  grote stevige eiwitten die de structuur van de cel ondersteunen en interne beweging
begleiden organellen , chromosomen tijdens de celdeling

Centrosoom  Zorgt voor ordening van de Microtubuli binnen de cel  Centriolen (kleine clusters
van microtubuli) en belangrijke rol celdeling

Microvilli Kleine, vingervormige uitstulpingen (die microfilamenten bevatten) van de uitwendige
celmembraan van een epitheelcel.  vergroting van het celoppervlak waardoor absorptie van
extracellulaire stoffen een beter verloop heeft.

Cilia  microscopisch kleine trilhaartjes met Microtubuli die aan vrijliggende opp. Van bep. Cellen
ligt  voortbeweging deeltjes

, Flagella  enkelvoudige lange zweepachtige uitstulpingen / haren met microtubuli die de staartjes
van spermacellen vormen

Mitose  cel proces waarbij 1 cel zicht deelt/kopieert naar 2 precies exacte kopieën (voor groei en
reparatie). Bij deze celdeling of kerndeling ontstaan  twee dochtercellen. Normaal gesproken blijft
het aantal chromosomen in de cellen na de deling gelijk Mitose vindt plaats in al onze
lichaamscellen behalve in de geslachtscellen

Mitose kent 5 fases:
1. Interfase
2. Profase
3. Metafase
4. Anafase
5. telofase

1. Interfase (periode tussen 2 celdelingen) DNA rolt zich op  Zichtbaar onder
lichtmicroscoop  Chromosoom bestaat uit een centromeer en twee zuster-chromatiden 
Kernmembraan verdwijnt
2. Profase DNA rolt zich opCelkern verdwijnt Spoellischamen aan uiteinde cel word
zichtbaar
3. Metafase  Chromosomen gaan naar midden van cel  Metavlak  Trekdraden vanuit
spoellichaam  Hechten zich aan centromeren
4. Anafase  Zuster-chromatiden niet meer verbonden  Trekdraden halen chromatiden naar
eigen spoellichaam  Beide helften hebben dezelfde aantal chromosomen (46)
5. Telofase  Spoellischamen verdwijnen  Nieuwe kern word gevormd  Chromosomen
ontvouwen

Epitheelweefsel  in veel organen van het lichaam  Epitheelcellen kunnen zich sterk
differentiëren en zo zeer uiteenlopende taken vervullen. Bedekt het lichaam en bekleedt
lichaamsholten, holle organen en verschillende kanalen  hierin zorgt het voor de aanmaak van vele
voor het lichaam noodzakelijke producten. FUNCTIE secretie, adsorptie, bescherming etc.

Eenlagig epitheel  een cellaag, dun, glad, soort vliesje opname en uitscheiding.

- Plaveiselepitheel/plaatepitheel  eenlagig plat dekweefsel, voering voor bv. hart,
lymfevaten etc.
- Kubisch epitheel  eenlagig kubusvormig dekweefsel die dicht opeen passen, afgifte van
bepaalde producten zoals slijm of klierproducten
- Cilindrisch eptheel  eenlagig op een basale membraan, buisvormig, opnemen van stoffen,
evt. bewerken en transporteren van die stoffen,

Meerlagig epitheel  meerdere cellagen op elkaar, onderste laag is kubisch, naar boven toe worden
de cellen steeds platter  beschermende en stof afscheidende functie.

Verhoornend plaveiselepitheel  meerlagig  de buitenste laag verhoornt.

Niet-verhoornend plaveiselepitheel  meerlagig  de bovenste cellen verhoornen niet, het
afscheiden van slijm

Overgangsepitheel  meerlagig peervormige cellen  maakt uitzetten van de urineblaas mogelijk.

Bindweefsel  vormt een bechermend structureel raamwerk voor andere weefseltypen