Professioneel communiceren met ouders
Hoofdstuk 1 school en ouders
Gemeenschappelijk belang van ouders en leerkrachten: het creëren van optimale
omstandigheden voor de ontwikkeling en het leren van kinderen.
1.1 Twee opvoedingsmilieus
Ouders en leerkrachten hebben verschillende taken. Ouders hebben als eerste taak het
opvoeden van hun kinderen. Dat gebeurt in het gezin, het eerste opvoedingsmilieu van het
kind.
Voor het onderwijs vertrouwen ouders kun kinderen toe aan een school. De school is het
tweede opvoedingsmilieu. Het onderwijzen wat leerkrachten doen vindt plaats in een
pedagogische context. Leerkrachten voeden dus ook op.
Voor kinderen is het belangrijk dat de opvoedingsmilieus van het gezin en de school op
elkaar worden afgestemd en dat hier geen grote verschillen tussen zitten. Ouders kunnen 5
verschillende doelen hebben met opvoeden:
1. Gericht op conformisme: het gaat hierbij om aanpassing aan de sociale omgeving.
Respect hebben voor ouders en ouderen.
2. Gericht op de autonomie van het kind: hierbij gaat het om de individuele
persoonsontwikkeling. Eigen oordeel en verantwoordelijkheid gevoel hebben.
3. Gericht op het sociale gevoel: hierbij gaat het om de sociale
persoonlijkheidsontwikkeling. Rekening houden met anderen en behulpzaam zijn.
4. Prestatiegericht: hierbij gaat het om de houding en het gedrag rondom leren.
Kinderen moeten goede schoolresultaten behalen en ijverig zijn.
5. Gericht op assertiviteit: houding ten opzichte van zichzelf en anderen. Voor jezelf
opkomen en je eigen doelen nastreven.
Ouders hebben naast opvoedingsdoelen hun eigen mening over de verdeling van de
opvoedtaken. De meeste ouders zien als gezinstaken: het bijbrengen van goede manieren,
het aanleren van gezonde eetgewoonten, het geven van seksuele voorlichting, naschoolse
opvang, aandacht voor levensbeschouwing en vorming tot evenwichtige mensen. Het gaat
vooral op persoonlijke en sociale vormingstaken.
Een gezamenlijke verantwoordelijkheid zien de ouders bij deze taken: belangstelling voor
cultuur, milieu en politiek, respect voor andere culturen, het helpen van kinderen met
psychische problemen en het leren rekening houden met anderen. Hierbij gaat het om
maatschappelijke vormingstaken en hulp bij individuele problemen.
1.2 Pedagogische opdracht van de school
Ouders verwachten van de school een bijdrage levert aan de algemene ontwikkeling en aan
de specifieke ontwikkeling van waarden en normen. De school is medeopvoeder met een
pedagogische opdracht. De school werkt aan de persoonlijkheidsontwikkeling van kinderen.
, De leerlingen worden op schol geholpen en begeleid bij hun groei naar volwassenheid en
deelname aan het maatschappelijke leven.
Jaren 80: uitbereiding van de schooltaken, meer maatschappelijke en opvoedkundige taken.
Jaren 90: maatregelen om de positie van de ouders te versterken. Verplichte schoolgids en
openbare resultaten van scholen.
De laatste jaren: scholen moeten zich meer gaan richten op hun kerntaken. Binnen
opbrengsgericht werken tellen de resultaten.
1.3 Rollen van ouders
Ouders kunnen verschillende rollen hebben:
1. Leverancier: ouders hebben een school gekozen en melden hun kind aan.
2. Klant: Zodra de kinderen op de school zitten zijn de ouders klant. De ouders nemen
de dienst van de school af. Het zijn mondige en kritische klanten. De school is
klantvriendelijk en dat vraagt van de leerkrachten trouw zijn in je werk, meelveen en
beschikbaar zijn.
3. Bestuurder: als opdrachtgever geeft hij mede vorm aan de school.
4. Partners: als partners van de leerkrachten mogen ouders meeleven, meehelpen,
meedenken en meebeslissen als het gaat om de ontwikkeling van hun kind.
Ouders en leerkrachten staan beiden in een bepaalde verhouding tot de kinderen.
1. Emotionele hiërarchie: de emotionele binding die de kinderen hebben met personen.
De ouder staat hier altijd aan top en de leerkracht moet hier rekening mee houden.
2. Verantwoordelijkheidshiërarchie: wie de grootste verantwoordelijkheid heeft in de
ontwikkeling van de leerling. Ouders zijn dit voor de opvoeding en de school voor het
onderwijs.
3. Deskundigheidshiërarchie: rangorde van de soort deskundigheid die nodig is bij de
opvoeding en ontwikkeling van kinderen. Wat betreft de opvoeding staan de ouders
hier bovenaan. Wat betreft onderwijs staan de leerkrachten aan top.
Samenwerken met ouders wil niet zeggen dat de ouders hun zin kunnen doordrukken. De
school zal vanuit eigen deskundigheid vaststellen hoe ze ouders bij school betrekken en
welke rol de ouders vervullen.
1.4 Ouderbetrokkenheid en participatie
Scholen betrekken ouders bij het schoolgebeuren. De school doet dat:
1. Vanuit het besef dat de ouders bij de school horen.
2. Omdat de school niet zonder de praktische ondersteuning van ouders kan.
3. Omdat scholen geloven dat kinderen er qua ontwikkeling beter van worden.
Ouderbetrokkenheid: de betrokkenheid van ouders bij de opvoeding en het onderwijs van
hun eigen kind, thuis en op school. (Voorlezen, helpen met huiswerk, tienminuten gesprek)
Ouderparticipatie: specifiek vorm van ouderbetrokkenheid. Het is het actief deelnemen van
ouders aan schoolse activiteiten. (Hand en span diensten, medezeggenschapsraad)
Hoofdstuk 1 school en ouders
Gemeenschappelijk belang van ouders en leerkrachten: het creëren van optimale
omstandigheden voor de ontwikkeling en het leren van kinderen.
1.1 Twee opvoedingsmilieus
Ouders en leerkrachten hebben verschillende taken. Ouders hebben als eerste taak het
opvoeden van hun kinderen. Dat gebeurt in het gezin, het eerste opvoedingsmilieu van het
kind.
Voor het onderwijs vertrouwen ouders kun kinderen toe aan een school. De school is het
tweede opvoedingsmilieu. Het onderwijzen wat leerkrachten doen vindt plaats in een
pedagogische context. Leerkrachten voeden dus ook op.
Voor kinderen is het belangrijk dat de opvoedingsmilieus van het gezin en de school op
elkaar worden afgestemd en dat hier geen grote verschillen tussen zitten. Ouders kunnen 5
verschillende doelen hebben met opvoeden:
1. Gericht op conformisme: het gaat hierbij om aanpassing aan de sociale omgeving.
Respect hebben voor ouders en ouderen.
2. Gericht op de autonomie van het kind: hierbij gaat het om de individuele
persoonsontwikkeling. Eigen oordeel en verantwoordelijkheid gevoel hebben.
3. Gericht op het sociale gevoel: hierbij gaat het om de sociale
persoonlijkheidsontwikkeling. Rekening houden met anderen en behulpzaam zijn.
4. Prestatiegericht: hierbij gaat het om de houding en het gedrag rondom leren.
Kinderen moeten goede schoolresultaten behalen en ijverig zijn.
5. Gericht op assertiviteit: houding ten opzichte van zichzelf en anderen. Voor jezelf
opkomen en je eigen doelen nastreven.
Ouders hebben naast opvoedingsdoelen hun eigen mening over de verdeling van de
opvoedtaken. De meeste ouders zien als gezinstaken: het bijbrengen van goede manieren,
het aanleren van gezonde eetgewoonten, het geven van seksuele voorlichting, naschoolse
opvang, aandacht voor levensbeschouwing en vorming tot evenwichtige mensen. Het gaat
vooral op persoonlijke en sociale vormingstaken.
Een gezamenlijke verantwoordelijkheid zien de ouders bij deze taken: belangstelling voor
cultuur, milieu en politiek, respect voor andere culturen, het helpen van kinderen met
psychische problemen en het leren rekening houden met anderen. Hierbij gaat het om
maatschappelijke vormingstaken en hulp bij individuele problemen.
1.2 Pedagogische opdracht van de school
Ouders verwachten van de school een bijdrage levert aan de algemene ontwikkeling en aan
de specifieke ontwikkeling van waarden en normen. De school is medeopvoeder met een
pedagogische opdracht. De school werkt aan de persoonlijkheidsontwikkeling van kinderen.
, De leerlingen worden op schol geholpen en begeleid bij hun groei naar volwassenheid en
deelname aan het maatschappelijke leven.
Jaren 80: uitbereiding van de schooltaken, meer maatschappelijke en opvoedkundige taken.
Jaren 90: maatregelen om de positie van de ouders te versterken. Verplichte schoolgids en
openbare resultaten van scholen.
De laatste jaren: scholen moeten zich meer gaan richten op hun kerntaken. Binnen
opbrengsgericht werken tellen de resultaten.
1.3 Rollen van ouders
Ouders kunnen verschillende rollen hebben:
1. Leverancier: ouders hebben een school gekozen en melden hun kind aan.
2. Klant: Zodra de kinderen op de school zitten zijn de ouders klant. De ouders nemen
de dienst van de school af. Het zijn mondige en kritische klanten. De school is
klantvriendelijk en dat vraagt van de leerkrachten trouw zijn in je werk, meelveen en
beschikbaar zijn.
3. Bestuurder: als opdrachtgever geeft hij mede vorm aan de school.
4. Partners: als partners van de leerkrachten mogen ouders meeleven, meehelpen,
meedenken en meebeslissen als het gaat om de ontwikkeling van hun kind.
Ouders en leerkrachten staan beiden in een bepaalde verhouding tot de kinderen.
1. Emotionele hiërarchie: de emotionele binding die de kinderen hebben met personen.
De ouder staat hier altijd aan top en de leerkracht moet hier rekening mee houden.
2. Verantwoordelijkheidshiërarchie: wie de grootste verantwoordelijkheid heeft in de
ontwikkeling van de leerling. Ouders zijn dit voor de opvoeding en de school voor het
onderwijs.
3. Deskundigheidshiërarchie: rangorde van de soort deskundigheid die nodig is bij de
opvoeding en ontwikkeling van kinderen. Wat betreft de opvoeding staan de ouders
hier bovenaan. Wat betreft onderwijs staan de leerkrachten aan top.
Samenwerken met ouders wil niet zeggen dat de ouders hun zin kunnen doordrukken. De
school zal vanuit eigen deskundigheid vaststellen hoe ze ouders bij school betrekken en
welke rol de ouders vervullen.
1.4 Ouderbetrokkenheid en participatie
Scholen betrekken ouders bij het schoolgebeuren. De school doet dat:
1. Vanuit het besef dat de ouders bij de school horen.
2. Omdat de school niet zonder de praktische ondersteuning van ouders kan.
3. Omdat scholen geloven dat kinderen er qua ontwikkeling beter van worden.
Ouderbetrokkenheid: de betrokkenheid van ouders bij de opvoeding en het onderwijs van
hun eigen kind, thuis en op school. (Voorlezen, helpen met huiswerk, tienminuten gesprek)
Ouderparticipatie: specifiek vorm van ouderbetrokkenheid. Het is het actief deelnemen van
ouders aan schoolse activiteiten. (Hand en span diensten, medezeggenschapsraad)
