Basisdidactiek wereldoriëntatie
2020 – 2021
Student: Ashley Hofman
Studentnummer: 616845
Klas: ROPABOVT1A2
Begeleider: Daan van Leeuwen, Erwin van Middelkoop & Aukje Moltzer
Datum van inleveren: 03-02-2021
,Verklaring vormvereisten
Naam student Ashley Hofman
Studentnummer 616845
Onderwijseenheid Inholland, Rotterdam, Klas ROPABOVT1A2
Datum 03-02-2021
Criteria Omschrijving Vink aan indien je
bewijsdossier
voldoet aan de eis
Volledigheid Het bewijsdossier bevat bewijzen die de reflectie ü
(claim) ondersteunen ten aanzien van de
leeruitkomst(en). In het bewijsdossier wordt op
passende plekken naar bewijsmaterialen verwezen
en het bewijsmateriaal is geordend (alle onderdelen
zijn aanwezig).
Omvang De omvang van de kerntekst (onderbouw en 1655 (incl.
verantwoording) bestaat uit maximaal X woorden. kopjes, bronnen,
Vermeld hiernaast het aantal woorden. etc.)
Transparantie Bewijzen zijn als bijlagen opgenomen en via de ü
(bronnen) navigatiebalk te bereiken (koppenstructuur).
APA Naar gebruikte bronnen is volgens APA-richtlijnen ü
verwezen (in tekst en in bronnenlijst).
Structuur Het bewijsdossier is toegankelijk (opbouw en ü
indeling).
2
,Verwijswijzer
Leeruitkomst Indicator Type bewijslast Vindplaats
Ik toon aan dat ik de Geef specifiek aan met Waar is het
volgende indicatoren van welke handeling of bewijs te vinden?
de LU beheers (deel)producten je de
claim ondersteunt
Leeruitkomst 1 algemeen Indicator 1 Verslag & Hoofdstuk 1 en 2
Je ontwerpt, geeft en Je geeft lesvoorbereidingsformulieren (blz. 7 t/m blz. 9) &
evalueert betekenisvol wereldoriëntatieonderwijs en bijlage 1 t/m bijlage
onderwijs in de vakken zet daarbij onderzoekend en/of 12 (blz. 12 t/m blz.
aardrijkskunde, ontwerpend leren incidenteel in. 29)
geschiedenis en natuur en Indicator 2 Lesvoorbereidingsformulieren Bijlage 1 (blz. 12 en
techniek op basis van de Je geeft een (methode)les en zet blz. 13), bijlage 2
vakdidactiek bij de daarbij onderzoekend en/of (bijlage 14 en blz.
desbetreffende vakken. ontwerpend leren als middel in. 15), bijlage 6 (blz. 20
Je maakt het onderwijs en blz. 21) & bijlage
betekenisvol door een 10 (blz. 26 en blz. 27)
koppeling te maken met Indicator 3 Verslag & Hoofdstuk 1 en 2
de (directe) omgeving, de Je evalueert de ontworpen les lesvoorbereidingsformulieren (blz. 7 t/m blz. 9) &
actualiteit en het werken en het gegeven onderwijs bijlage 1 t/m bijlage
met concrete materialen. waarbij gebruik is gemaakt van 12 (blz. 12 t/m blz.
onderzoekend en/of 29)
ontwerpend leren.
Indicator 4 Verslag, Hoofdstuk 1 t/m 3
Je verrijkt de (methode)les door lesvoorbereidingsformulieren (blz. 7 t/m blz. 10) &
gebruik te maken door een en ICT-middelen bijlage 1 t/m bijlage
keuze te maken uit: 13(blz. 12 t/m blz.
- Je zet ICT-middelen in. 30)
- Je maakt gebruik van de
actualiteit.
- Je zet concrete materialen in.
Leeruitkomst 2 Indicator 1 Verslag & Hoofdstuk 1,
aardrijkskunde Je herkent de zeven bouwstenen lesvoorbereidingsformulier paragraaf 1.1.2 (blz.
Je ontwerpt, geeft en van een goede aardrijkskundeles 7) & bijlage 2 (blz. 14
evalueert een en past deze toe bij en blz. 15)
(methode)les waarin de methodeles(sen).
zeven bouwstenen van Indicator 2 Verslag & Hoofdstuk 1,
een goede Je geeft en verrijkt of ontwerpt lesvoorbereidingsformulier paragraaf 1.1.2 (blz.
aardrijkskundeles zijn een (methode)les of ontwerpt 7) & bijlage 2 (blz. 14
verwerkt en waarbij een eigen les door gebruik te en blz. 15)
kaartvaardigheden maken van kaartvaardigheden,
worden ingezet. passend bij de doelgroep.
Indicator 3 Verslag & Hoofdstuk 1,
Je evalueert de gegeven les op lesvoorbereidingsformulier paragraaf 1.2 (blz. 8)
basis van de vakliteratuur. & bijlage 2 (blz. 14 en
blz. 15)
Leeruitkomst 2 Indicator 1 Verslag & Hoofdstuk 1,
geschiedenis Je geeft en verrijkt een lesvoorbereidingsformulier paragraaf 1.1.1 (blz.
Je ontwerpt, geeft en (methode)les of ontwerpt een 7) & bijlage 1 (blz. 12
evalueert een eigen les en gebruikt hierbij: en blz. 13)
(methode)les waarin je - (historische) bronnen als
gebruikmaakt van de beeldvormer/beeldgereedschap;
tijdbalk, (historische) - de tijdbalk op een interactieve
bronnen en wijze met de leerlingen
gereedschappen om te waarmee je het tijdsbesef
werken aan het stimuleert.
bevorderen van tijdsbesef
bij de leerlingen.
3
, Indicator 2 Verslag & Hoofdstuk 1,
Je evalueert de gegeven les op lesvoorbereidingsformulier paragraaf 1.2 (blz. 8)
basis van de vakliteratuur. & bijlage 2 (blz. 14 en
blz. 15)
Leeruitkomst 2 natuur Indicator 1 Verslag & Hoofdstuk 2,
Je ontwerpt, geeft en Je geeft en ontwerpt of en lesvoorbereidingsformulier paragraaf 2.1 (blz. 9),
evalueert een les waarin verrijkt een (methode)les of bijlage 6, 7 en 8 (blz.
de verwondering van ontwerpt een eigen les waarin 20 t/m blz. 23)
leerlingen de basis vormt één of meer
voor verdere natuurwetenschappelijke
onderzoekende experiment(en) uitgevoerd
lesactiviteiten. In je les worden. Je stelt operationele
gaan de leerlingen aan de vragen en maakt gebruik van de
slag met onderzoekscyclus.
natuurwetenschappelijke Indicator 2 Verslag & Hoofdstuk 2,
experimenten, ze doen Je werkt met concrete lesvoorbereidingsformulier & paragraaf 2.1 (blz. 9),
onderzoek aan de hand biologische materialen en voorbereiding natuurles bijlage 6, 7 en 8 (blz.
van concrete biologische natuurlijke verschijnselen. 20 t/m blz. 23)
materialen en natuurlijke Indicator 3 Verslag & Hoofdstuk 2,
verschijnselen. Je evalueert de gegeven les op lesvoorbereidingsformulier paragraaf 2.1.1 (blz.
basis van de vakliteratuur. 9) & bijlage 6 (blz. 20
en blz. 21)
Leeruitkomst 2 techniek Indicator 1 Verslag, Hoofdstuk 2,
Je ontwerpt, geeft en Je geeft en ontwerpt of verrijkt lesvoorbereidingsformulier & paragraaf 2.2 (blz. 9),
evalueert een les waarin een (methode)les of ontwerpt resultaten techniekles bijlage 10 (blz. 26 en
verwondering en/of een een les waarin de leerlingen blz. 27) & bijlage 12
probleem de basis vormt uitgedaagd worden een (blz. 29)
voor een les ontwerpend probleem op te lossen door
leren. In je les gaan de techniek te gebruiken. Maak
leerlingen aan de slag met hierbij gebruik van de
technische oplossingen ontwerpcyclus.
voor een gesteld Indicator 2 Verslag, Hoofdstuk 2,
probleem. Je evalueert de gegeven les op lesvoorbereidingsformulier & paragraaf 2.2.1 (blz.
Je laat de leerlingen basis van de vakliteratuur. lesblad 9), bijlage 10 (blz. 26
gebruikmaken van echt en blz. 27) & bijlage
materiaal. 11 (blz. 28)
Indicator 3 Verslag & resultaten Hoofdstuk 2,
Je laat de leerlingen ontwerpen techniekles paragraaf 2.2 (blz. 9)
maken met echt materiaal. & bijlage 12 (blz. 29)
Leeruitkomst 3 ICT- Indicator 1 ICT-gebruik Bijlage 13 (blz. 30)
middelen Je werkt met het aanwezige
Je geeft twee of meer digibord.
lessen waarin je op Indicator 2 Verslag & ICT-gebruik Hoofdstuk 3 (blz. 10)
technisch- interactieve en Je zet het digibord op een & bijlage 13 (blz. 30)
pedagogisch activerende interactieve manier in tijdens je
wijze het digibord gebruikt les.
en daarbij de gemaakte Indicator 3 Verslag Hoofdstuk 3 (blz. 10)
didactische keuzes Je reflecteert op je eigen
verantwoordt. handelen met het digibord en
Je reflecteert waar jij staat verantwoordt dit vanuit de
in het lesgeven met het literatuur.
digibord.
4
,Voorwoord
Voor u ligt het bewijsdossier ‘Basisdidactiek Wereldoriëntatie’. Het bewijsdossier basisdidactiek
wereldoriëntatie is een opdracht vanuit de PABO voor het vak wereldoriëntatie in periode 1 en 2, in
leerjaar 1. Binnen het bewijsdossier basisdidactiek wereldoriëntatie worden de vakdidactische
principes van de vakken aardrijkskunde, geschiedenis en natuur & techniek behandeld en worden
methodelessen hiermee verrijkt.
In het bewijsdossier basisdidactiek wereldoriëntatie wordt er ingegaan op de gegevens lessen
aardrijkskunde, geschiedenis en natuur & techniek, hoe deze ontworpen, hoe deze betekenisvol zijn
gemaakt en wat de feedback hierop was. Daarnaast wordt er ook ingegaan op het gebruik van ICT in
de gegeven lessen.
Ik wil graag mijn klasgenoot, Sacha Lange, bedanken voor de goede feedback tijdens het doorlopen
van het bewijsdossier. Daarnaast wil ik mijn praktijkbegeleiders, Debby van den Heuvel en Jop van
der Linden, bedanken voor het geven van feedback en voor de ruimte om lessen te geven.
Ashley Hofman, 03-02-2021, Vlaardingen
5
, Inhoudsopgave
Verklaring vormvereisten .................................................................................................. 2
Verwijswijzer ..................................................................................................................... 3
Voorwoord ........................................................................................................................ 5
1. Geschiedenis en aardrijkskunde ..................................................................................... 7
1.1 Voorbereiding en uitvoering................................................................................................. 7
1.1.1 Acht kenmerken van een goede geschiedenisles ................................................................................ 7
1.1.2 Zeven bouwstenen van een goede aardrijkskundeles ........................................................................ 7
1.2 Reflectie ............................................................................................................................... 8
2. Natuur & techniek ......................................................................................................... 9
2.1 Natuur ................................................................................................................................. 9
2.1.1 Reflectie............................................................................................................................................... 9
2.2 Techniek .............................................................................................................................. 9
2.2.1 Reflectie............................................................................................................................................... 9
3. ICT-middelen................................................................................................................ 10
Bibliografie ...................................................................................................................... 11
Bijlage 1: Lesvoorbereiding geschiedenis ......................................................................... 12
Bijlage 2: Lesvoorbereiding aardrijkskunde...................................................................... 14
Bijlage 3: Werkboekje Boeddhisme .................................................................................. 16
Bijlage 4: Kijkwijzer aardrijkskunde ................................................................................. 17
Bijlage 5: Kijkwijzer geschiedenis ..................................................................................... 18
Bijlage 6: Lesvoorbereiding natuur .................................................................................. 19
Bijlage 7: Ontwerp werkblad natuur ................................................................................ 21
Bijlage 8: Voorbereiding natuur ....................................................................................... 22
Bijlage 9: Ingevulde werkbladen natuur .......................................................................... 23
Bijlage 10: Lesvoorbereiding techniek .............................................................................. 25
Bijlage 11: Lesblad techniek ............................................................................................. 27
Bijlage 12: Resultaten techniekles ................................................................................... 28
Bijlage 13: ICT-gebruik ..................................................................................................... 29
6
2020 – 2021
Student: Ashley Hofman
Studentnummer: 616845
Klas: ROPABOVT1A2
Begeleider: Daan van Leeuwen, Erwin van Middelkoop & Aukje Moltzer
Datum van inleveren: 03-02-2021
,Verklaring vormvereisten
Naam student Ashley Hofman
Studentnummer 616845
Onderwijseenheid Inholland, Rotterdam, Klas ROPABOVT1A2
Datum 03-02-2021
Criteria Omschrijving Vink aan indien je
bewijsdossier
voldoet aan de eis
Volledigheid Het bewijsdossier bevat bewijzen die de reflectie ü
(claim) ondersteunen ten aanzien van de
leeruitkomst(en). In het bewijsdossier wordt op
passende plekken naar bewijsmaterialen verwezen
en het bewijsmateriaal is geordend (alle onderdelen
zijn aanwezig).
Omvang De omvang van de kerntekst (onderbouw en 1655 (incl.
verantwoording) bestaat uit maximaal X woorden. kopjes, bronnen,
Vermeld hiernaast het aantal woorden. etc.)
Transparantie Bewijzen zijn als bijlagen opgenomen en via de ü
(bronnen) navigatiebalk te bereiken (koppenstructuur).
APA Naar gebruikte bronnen is volgens APA-richtlijnen ü
verwezen (in tekst en in bronnenlijst).
Structuur Het bewijsdossier is toegankelijk (opbouw en ü
indeling).
2
,Verwijswijzer
Leeruitkomst Indicator Type bewijslast Vindplaats
Ik toon aan dat ik de Geef specifiek aan met Waar is het
volgende indicatoren van welke handeling of bewijs te vinden?
de LU beheers (deel)producten je de
claim ondersteunt
Leeruitkomst 1 algemeen Indicator 1 Verslag & Hoofdstuk 1 en 2
Je ontwerpt, geeft en Je geeft lesvoorbereidingsformulieren (blz. 7 t/m blz. 9) &
evalueert betekenisvol wereldoriëntatieonderwijs en bijlage 1 t/m bijlage
onderwijs in de vakken zet daarbij onderzoekend en/of 12 (blz. 12 t/m blz.
aardrijkskunde, ontwerpend leren incidenteel in. 29)
geschiedenis en natuur en Indicator 2 Lesvoorbereidingsformulieren Bijlage 1 (blz. 12 en
techniek op basis van de Je geeft een (methode)les en zet blz. 13), bijlage 2
vakdidactiek bij de daarbij onderzoekend en/of (bijlage 14 en blz.
desbetreffende vakken. ontwerpend leren als middel in. 15), bijlage 6 (blz. 20
Je maakt het onderwijs en blz. 21) & bijlage
betekenisvol door een 10 (blz. 26 en blz. 27)
koppeling te maken met Indicator 3 Verslag & Hoofdstuk 1 en 2
de (directe) omgeving, de Je evalueert de ontworpen les lesvoorbereidingsformulieren (blz. 7 t/m blz. 9) &
actualiteit en het werken en het gegeven onderwijs bijlage 1 t/m bijlage
met concrete materialen. waarbij gebruik is gemaakt van 12 (blz. 12 t/m blz.
onderzoekend en/of 29)
ontwerpend leren.
Indicator 4 Verslag, Hoofdstuk 1 t/m 3
Je verrijkt de (methode)les door lesvoorbereidingsformulieren (blz. 7 t/m blz. 10) &
gebruik te maken door een en ICT-middelen bijlage 1 t/m bijlage
keuze te maken uit: 13(blz. 12 t/m blz.
- Je zet ICT-middelen in. 30)
- Je maakt gebruik van de
actualiteit.
- Je zet concrete materialen in.
Leeruitkomst 2 Indicator 1 Verslag & Hoofdstuk 1,
aardrijkskunde Je herkent de zeven bouwstenen lesvoorbereidingsformulier paragraaf 1.1.2 (blz.
Je ontwerpt, geeft en van een goede aardrijkskundeles 7) & bijlage 2 (blz. 14
evalueert een en past deze toe bij en blz. 15)
(methode)les waarin de methodeles(sen).
zeven bouwstenen van Indicator 2 Verslag & Hoofdstuk 1,
een goede Je geeft en verrijkt of ontwerpt lesvoorbereidingsformulier paragraaf 1.1.2 (blz.
aardrijkskundeles zijn een (methode)les of ontwerpt 7) & bijlage 2 (blz. 14
verwerkt en waarbij een eigen les door gebruik te en blz. 15)
kaartvaardigheden maken van kaartvaardigheden,
worden ingezet. passend bij de doelgroep.
Indicator 3 Verslag & Hoofdstuk 1,
Je evalueert de gegeven les op lesvoorbereidingsformulier paragraaf 1.2 (blz. 8)
basis van de vakliteratuur. & bijlage 2 (blz. 14 en
blz. 15)
Leeruitkomst 2 Indicator 1 Verslag & Hoofdstuk 1,
geschiedenis Je geeft en verrijkt een lesvoorbereidingsformulier paragraaf 1.1.1 (blz.
Je ontwerpt, geeft en (methode)les of ontwerpt een 7) & bijlage 1 (blz. 12
evalueert een eigen les en gebruikt hierbij: en blz. 13)
(methode)les waarin je - (historische) bronnen als
gebruikmaakt van de beeldvormer/beeldgereedschap;
tijdbalk, (historische) - de tijdbalk op een interactieve
bronnen en wijze met de leerlingen
gereedschappen om te waarmee je het tijdsbesef
werken aan het stimuleert.
bevorderen van tijdsbesef
bij de leerlingen.
3
, Indicator 2 Verslag & Hoofdstuk 1,
Je evalueert de gegeven les op lesvoorbereidingsformulier paragraaf 1.2 (blz. 8)
basis van de vakliteratuur. & bijlage 2 (blz. 14 en
blz. 15)
Leeruitkomst 2 natuur Indicator 1 Verslag & Hoofdstuk 2,
Je ontwerpt, geeft en Je geeft en ontwerpt of en lesvoorbereidingsformulier paragraaf 2.1 (blz. 9),
evalueert een les waarin verrijkt een (methode)les of bijlage 6, 7 en 8 (blz.
de verwondering van ontwerpt een eigen les waarin 20 t/m blz. 23)
leerlingen de basis vormt één of meer
voor verdere natuurwetenschappelijke
onderzoekende experiment(en) uitgevoerd
lesactiviteiten. In je les worden. Je stelt operationele
gaan de leerlingen aan de vragen en maakt gebruik van de
slag met onderzoekscyclus.
natuurwetenschappelijke Indicator 2 Verslag & Hoofdstuk 2,
experimenten, ze doen Je werkt met concrete lesvoorbereidingsformulier & paragraaf 2.1 (blz. 9),
onderzoek aan de hand biologische materialen en voorbereiding natuurles bijlage 6, 7 en 8 (blz.
van concrete biologische natuurlijke verschijnselen. 20 t/m blz. 23)
materialen en natuurlijke Indicator 3 Verslag & Hoofdstuk 2,
verschijnselen. Je evalueert de gegeven les op lesvoorbereidingsformulier paragraaf 2.1.1 (blz.
basis van de vakliteratuur. 9) & bijlage 6 (blz. 20
en blz. 21)
Leeruitkomst 2 techniek Indicator 1 Verslag, Hoofdstuk 2,
Je ontwerpt, geeft en Je geeft en ontwerpt of verrijkt lesvoorbereidingsformulier & paragraaf 2.2 (blz. 9),
evalueert een les waarin een (methode)les of ontwerpt resultaten techniekles bijlage 10 (blz. 26 en
verwondering en/of een een les waarin de leerlingen blz. 27) & bijlage 12
probleem de basis vormt uitgedaagd worden een (blz. 29)
voor een les ontwerpend probleem op te lossen door
leren. In je les gaan de techniek te gebruiken. Maak
leerlingen aan de slag met hierbij gebruik van de
technische oplossingen ontwerpcyclus.
voor een gesteld Indicator 2 Verslag, Hoofdstuk 2,
probleem. Je evalueert de gegeven les op lesvoorbereidingsformulier & paragraaf 2.2.1 (blz.
Je laat de leerlingen basis van de vakliteratuur. lesblad 9), bijlage 10 (blz. 26
gebruikmaken van echt en blz. 27) & bijlage
materiaal. 11 (blz. 28)
Indicator 3 Verslag & resultaten Hoofdstuk 2,
Je laat de leerlingen ontwerpen techniekles paragraaf 2.2 (blz. 9)
maken met echt materiaal. & bijlage 12 (blz. 29)
Leeruitkomst 3 ICT- Indicator 1 ICT-gebruik Bijlage 13 (blz. 30)
middelen Je werkt met het aanwezige
Je geeft twee of meer digibord.
lessen waarin je op Indicator 2 Verslag & ICT-gebruik Hoofdstuk 3 (blz. 10)
technisch- interactieve en Je zet het digibord op een & bijlage 13 (blz. 30)
pedagogisch activerende interactieve manier in tijdens je
wijze het digibord gebruikt les.
en daarbij de gemaakte Indicator 3 Verslag Hoofdstuk 3 (blz. 10)
didactische keuzes Je reflecteert op je eigen
verantwoordt. handelen met het digibord en
Je reflecteert waar jij staat verantwoordt dit vanuit de
in het lesgeven met het literatuur.
digibord.
4
,Voorwoord
Voor u ligt het bewijsdossier ‘Basisdidactiek Wereldoriëntatie’. Het bewijsdossier basisdidactiek
wereldoriëntatie is een opdracht vanuit de PABO voor het vak wereldoriëntatie in periode 1 en 2, in
leerjaar 1. Binnen het bewijsdossier basisdidactiek wereldoriëntatie worden de vakdidactische
principes van de vakken aardrijkskunde, geschiedenis en natuur & techniek behandeld en worden
methodelessen hiermee verrijkt.
In het bewijsdossier basisdidactiek wereldoriëntatie wordt er ingegaan op de gegevens lessen
aardrijkskunde, geschiedenis en natuur & techniek, hoe deze ontworpen, hoe deze betekenisvol zijn
gemaakt en wat de feedback hierop was. Daarnaast wordt er ook ingegaan op het gebruik van ICT in
de gegeven lessen.
Ik wil graag mijn klasgenoot, Sacha Lange, bedanken voor de goede feedback tijdens het doorlopen
van het bewijsdossier. Daarnaast wil ik mijn praktijkbegeleiders, Debby van den Heuvel en Jop van
der Linden, bedanken voor het geven van feedback en voor de ruimte om lessen te geven.
Ashley Hofman, 03-02-2021, Vlaardingen
5
, Inhoudsopgave
Verklaring vormvereisten .................................................................................................. 2
Verwijswijzer ..................................................................................................................... 3
Voorwoord ........................................................................................................................ 5
1. Geschiedenis en aardrijkskunde ..................................................................................... 7
1.1 Voorbereiding en uitvoering................................................................................................. 7
1.1.1 Acht kenmerken van een goede geschiedenisles ................................................................................ 7
1.1.2 Zeven bouwstenen van een goede aardrijkskundeles ........................................................................ 7
1.2 Reflectie ............................................................................................................................... 8
2. Natuur & techniek ......................................................................................................... 9
2.1 Natuur ................................................................................................................................. 9
2.1.1 Reflectie............................................................................................................................................... 9
2.2 Techniek .............................................................................................................................. 9
2.2.1 Reflectie............................................................................................................................................... 9
3. ICT-middelen................................................................................................................ 10
Bibliografie ...................................................................................................................... 11
Bijlage 1: Lesvoorbereiding geschiedenis ......................................................................... 12
Bijlage 2: Lesvoorbereiding aardrijkskunde...................................................................... 14
Bijlage 3: Werkboekje Boeddhisme .................................................................................. 16
Bijlage 4: Kijkwijzer aardrijkskunde ................................................................................. 17
Bijlage 5: Kijkwijzer geschiedenis ..................................................................................... 18
Bijlage 6: Lesvoorbereiding natuur .................................................................................. 19
Bijlage 7: Ontwerp werkblad natuur ................................................................................ 21
Bijlage 8: Voorbereiding natuur ....................................................................................... 22
Bijlage 9: Ingevulde werkbladen natuur .......................................................................... 23
Bijlage 10: Lesvoorbereiding techniek .............................................................................. 25
Bijlage 11: Lesblad techniek ............................................................................................. 27
Bijlage 12: Resultaten techniekles ................................................................................... 28
Bijlage 13: ICT-gebruik ..................................................................................................... 29
6
