Samenvatting Straf(proces)recht
1. Het strafbare feit
1.1 Voorwaarden van het strafbare feit:
- Strafbaar feit: Wanneer het om een menselijke gedraging gaat, die
valt binnen een delictsomschrijving en die wederrechtelijk is.
- Als er geen strafbaar feit is kan de verdachte niet worden vervolgd,
er is zelfs nog niet eens sprake van een verdachte als er geen
strafbaar feit is gepleegd.
- Een strafbaar feit moet aan 4 voorwaarden zijn voldaan om van een
strafbaar te spreken:
1. Het gaat om een menselijke gedraging.
2. De gedraging valt binnen de delictsomschrijving.
3. De gedraging is wederrechtelijk.
4. De gedraging is aan schuld te wijten.
- 1) Menselijke gedraging: Hiermee wordt bedoeld dat een persoon
een gedraging heeft verricht. Volgens het wetboek van strafrecht
betekent dit dat de persoon een gewilde spierbeweging heeft
uitgeoefend. De verdachte kan ook een strafbaar feit plegen als die
geen spierweging heeft gemaakt maar hem wel kon maken, ook wel
nalaten. Ook rechtspersonen kunnen strafbare feiten plegen zoals
Bv’s en N’s , dit noem je Functioneel daderschap.
- 2) De gedraging valt binnen de delictsomschrijving: De menselijke
gedraging die is gepleegd moet wel vallen binnen de
delictsomschrijving, de gedraging moet strafbaar zijn en dus
opgesteld in het wetboek van strafrecht. Legaliteitsbeginsel:
Delictsomschrijving moet altijd wettelijk zijn vastgelegd.
- 3) Een wederrechtelijke gedraging: De menselijke gedraging moet
niet alleen in de delictsomschrijving staan maar moet ook
wederrechtelijk zijn, dus “in strijd met he recht”. Als een verdachte
een strafbaar pleegt omdat het in die situatie begrijpelijk is, zoals
een inbreker opsluiten in je kelder dan heeft de verdachte niet
wederrechtelijk gehandeld en is er sprake van
rechtvaardigingsgrond.
- 4) Aan schuld te wijten: De verdachte moet een verwijt kunnen
worden gemaakt. Er is sprake van verwijt als de verdachte anders
kon handelen maar dat niet heeft gedaan. Als aan de verdachte
geen verwijt kan worden gemaakt is er geen sprake van een
strafbaar feit, de verdachte doet dan beroep op
schulduitsluitingsgrond (verdachte is niet schuldig.).
1.2 Bestanddelen en elementen.
- Elementen: De 2 voorwaarden van een strafbaar feit,
wederrechtelijkheid en schuld zijn elementen. Elementen zijn
ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen.
- Bestanddelen: De onderdelen waaruit een delictsomschrijving
bestaat zijn bestanddelen. Bestanddelen staan altijd in een
tenlastelegging opgenomen en moeten door een rechter bewezen
worden verklaard.
,1.3 Verschillende strafbare feiten.
- Misdrijven: Zwaardere delicten die, die ook zwaarder bestraft
moeten worden, op misdrijven staat daarom ook altijd een
gevangenisstraf. Misdrijven vind je in het Wetboek van Strafrecht
boek 2.
- Overtredingen: Delicten die minder erg zijn, voor overtredingen
krijgt de dader een geldboete of hechtenis. Overtredingen staan in
het Wetboek van Strafrecht boek 3.
- Formele delicten: Formele delicten zijn delicten die een bepaald
handelen strafbaar stellen. Het gaat bij formele delicten om het
handelen niet om het gevolg. Bijvoorbeeld het wegnemen van een
goed.
- Materiele delicten: Materiele delicten stellen het intreden van een
bepaald gevolg strafbaar. De manier waarop het gevolg intreedt is
niet van belang. Bijvoorbeeld: Doodslag, de wetgever heeft niet
omschreven hoe je iemand van het leven moet beroven, maar het is
wel strafbaar om iemand te vermoorden.
- Bij heel veel delicten is het niet duidelijk of het gaat om materiele
delicten of formele delicten.
- Commissie delicten: Delicten die een bepaald handelen strafbaar
stellen. Bijvoorbeeld: mishandelen, vernielen en iemand doden etc.
- Omissiedelicten: Delicten die het nalaten strafbaar stellen. Bij
omissiedelicten moet in de delictsomschrijving wel altijd goed
omschreven staan welk nalaten aan wie moet worden toegerekend.
Bijvoorbeeld: het nalaten om hulp te verlenen aan iemand in
levensgevaar.
- Gronddelict: uitganspunt is dat een bepaalde gedraging strafbaar is
gesteld.
- Gekwalificeerd delict: een ernstiger delict dan een gronddelict. Het
gaat dan alsnog om hetzelfde delict, er is alleen een extra
bestanddeel bijgevoegd. Bijvoorbeeld: Strafbaar om iemand
opzettelijk van zijn leven te beroven (Art. 289 Sr) = Gronddelict.
Strafbaar om iemand van zijn leven te beroven met voorbedachte
raden = Gekwalificeerd delict.
- Geprivilegieerd delict: Tegenovergestelde van gekwalificeerd delict.
In vergelijking met een gronddelict is het een lichtere variant met
een lagere strafbedreiging.
2. Wederrechtelijkheid.
2.1 Wederrechtelijkheid: element en bestanddeel.
- In sommige delictsomschrijvingen is het bestanddeel wederrechtelijk
wel opgenomen, omdat in sommige gevallen het bestanddeel
wederrechtelijk een andere betekenis heeft dan het element.
Bijvoorbeeld: Volgens de wet mag je geen muurtje breken, maar als
er in de wet “wederrechtelijk” staat en jantje zal aan pietje vragen of
hij dat muurtje wil breken, dan kan pietje niet worden vervolgd.
2.2 Betekenis 1: zonder toestemming van de rechthebbende.
, - Betekenis 1/ leer van Remmelink: Het bestanddeel wederrechtelijk
wordt opgevat als “zonder toestemming van de rechthebbende”. De
verdachte handelt zonder eigen recht. Bijvoorbeeld: Politieagent
tackelt een dief omdat hij vlucht, de dief zijn kleren zijn beschadigd,
hij doet aangifte tegen de politieagent. Het kan zo zijn dat de
politieagent wederrechtelijk heeft gehandeld. Maar de politieagent is
daarvoor bevoegd, dus hij kan niet worden vervolgd.
2.3 Betekenis 2: Bestanddeel is element.
- Vaak heeft het bestanddeel wederrechtelijkheid dezelfde betekenis
als het element wederrechtelijkheid. Als de verdachte in “strijd met
het recht” is betekent dat dus dat de verdachte in strijd is met de
geschreven en ongeschreven regels van Nederland.
2.4 Verschillende betekenissen geven verschillende uitkomsten.
- Het is erg belangrijk om te weten welke betekenis het bestanddeel
wederrechtelijk in een delictsomschrijving heeft. Zo kan bij de ene
betekenis de verdachte vrijuit en de bij de andere betekenis zal de
verdachte veroordeeld worden.
3. Opzet
3.1 Kleurloos en boos opzet.
- Boos opzet: Boos opzet is wanneer de verdachte met volle
overtuiging de strafwet heeft overtreden. Hij wist dat hij de wet
overtrad en dat was ook de bedoeling.
- Als in het strafrecht alleen gebruik zou worden gemaakt van boos
opzet zal dat voor problemen zorgen, omdat het lastig is te bewijzen
dat de verdachte wist dat zijn gedrag strafbaar was.
- Kleurloos opzet: Bij kleurloos opzet wordt alleen gekeken naar het
handelen van de verdachte. Wanneer de verdachte met willens en
wetens heeft gehandeld is er sprake van kleurloos opzet. Ook als de
verdachte niet wist dat hij een strafbaar feit pleegde is er sprake van
kleurloos opzet.
- Officiers van justitie gaan tegenwoordig uit van kleurloos opzet
omdat zij anders bij elke zaak moeten aantonen of er sprake is van
boos opzet. Zo kunnen de officieren alleen maar naar het handelen
kijken.
3.2 Verschillende vormen van opzet.
- Alle verschillende vormen van opzet hebben gemeen dat de
verdachte willens en weten heeft gehandeld. Waar wel onderscheid
in kan worden gemaakt, is in hoeverre een verdachte iets heeft
gewild of geweten.
- Opzet als bedoeling: de verdachte heeft een bepaalde bedoeling en
daarom pleegt hij een strafbaar feit. De verdachte wilt dat een
gevolg intreedt en daar handelt hij ook naar, hij weet ook dat zijn
handeling een gevolg mee brengt.
- Oogmerk: Gaat het om het doel die verdachte heeft. Om dit doel te
realiseren pleegt de verdachte een strafbaar feit. Oogmerk is lastig
1. Het strafbare feit
1.1 Voorwaarden van het strafbare feit:
- Strafbaar feit: Wanneer het om een menselijke gedraging gaat, die
valt binnen een delictsomschrijving en die wederrechtelijk is.
- Als er geen strafbaar feit is kan de verdachte niet worden vervolgd,
er is zelfs nog niet eens sprake van een verdachte als er geen
strafbaar feit is gepleegd.
- Een strafbaar feit moet aan 4 voorwaarden zijn voldaan om van een
strafbaar te spreken:
1. Het gaat om een menselijke gedraging.
2. De gedraging valt binnen de delictsomschrijving.
3. De gedraging is wederrechtelijk.
4. De gedraging is aan schuld te wijten.
- 1) Menselijke gedraging: Hiermee wordt bedoeld dat een persoon
een gedraging heeft verricht. Volgens het wetboek van strafrecht
betekent dit dat de persoon een gewilde spierbeweging heeft
uitgeoefend. De verdachte kan ook een strafbaar feit plegen als die
geen spierweging heeft gemaakt maar hem wel kon maken, ook wel
nalaten. Ook rechtspersonen kunnen strafbare feiten plegen zoals
Bv’s en N’s , dit noem je Functioneel daderschap.
- 2) De gedraging valt binnen de delictsomschrijving: De menselijke
gedraging die is gepleegd moet wel vallen binnen de
delictsomschrijving, de gedraging moet strafbaar zijn en dus
opgesteld in het wetboek van strafrecht. Legaliteitsbeginsel:
Delictsomschrijving moet altijd wettelijk zijn vastgelegd.
- 3) Een wederrechtelijke gedraging: De menselijke gedraging moet
niet alleen in de delictsomschrijving staan maar moet ook
wederrechtelijk zijn, dus “in strijd met he recht”. Als een verdachte
een strafbaar pleegt omdat het in die situatie begrijpelijk is, zoals
een inbreker opsluiten in je kelder dan heeft de verdachte niet
wederrechtelijk gehandeld en is er sprake van
rechtvaardigingsgrond.
- 4) Aan schuld te wijten: De verdachte moet een verwijt kunnen
worden gemaakt. Er is sprake van verwijt als de verdachte anders
kon handelen maar dat niet heeft gedaan. Als aan de verdachte
geen verwijt kan worden gemaakt is er geen sprake van een
strafbaar feit, de verdachte doet dan beroep op
schulduitsluitingsgrond (verdachte is niet schuldig.).
1.2 Bestanddelen en elementen.
- Elementen: De 2 voorwaarden van een strafbaar feit,
wederrechtelijkheid en schuld zijn elementen. Elementen zijn
ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen.
- Bestanddelen: De onderdelen waaruit een delictsomschrijving
bestaat zijn bestanddelen. Bestanddelen staan altijd in een
tenlastelegging opgenomen en moeten door een rechter bewezen
worden verklaard.
,1.3 Verschillende strafbare feiten.
- Misdrijven: Zwaardere delicten die, die ook zwaarder bestraft
moeten worden, op misdrijven staat daarom ook altijd een
gevangenisstraf. Misdrijven vind je in het Wetboek van Strafrecht
boek 2.
- Overtredingen: Delicten die minder erg zijn, voor overtredingen
krijgt de dader een geldboete of hechtenis. Overtredingen staan in
het Wetboek van Strafrecht boek 3.
- Formele delicten: Formele delicten zijn delicten die een bepaald
handelen strafbaar stellen. Het gaat bij formele delicten om het
handelen niet om het gevolg. Bijvoorbeeld het wegnemen van een
goed.
- Materiele delicten: Materiele delicten stellen het intreden van een
bepaald gevolg strafbaar. De manier waarop het gevolg intreedt is
niet van belang. Bijvoorbeeld: Doodslag, de wetgever heeft niet
omschreven hoe je iemand van het leven moet beroven, maar het is
wel strafbaar om iemand te vermoorden.
- Bij heel veel delicten is het niet duidelijk of het gaat om materiele
delicten of formele delicten.
- Commissie delicten: Delicten die een bepaald handelen strafbaar
stellen. Bijvoorbeeld: mishandelen, vernielen en iemand doden etc.
- Omissiedelicten: Delicten die het nalaten strafbaar stellen. Bij
omissiedelicten moet in de delictsomschrijving wel altijd goed
omschreven staan welk nalaten aan wie moet worden toegerekend.
Bijvoorbeeld: het nalaten om hulp te verlenen aan iemand in
levensgevaar.
- Gronddelict: uitganspunt is dat een bepaalde gedraging strafbaar is
gesteld.
- Gekwalificeerd delict: een ernstiger delict dan een gronddelict. Het
gaat dan alsnog om hetzelfde delict, er is alleen een extra
bestanddeel bijgevoegd. Bijvoorbeeld: Strafbaar om iemand
opzettelijk van zijn leven te beroven (Art. 289 Sr) = Gronddelict.
Strafbaar om iemand van zijn leven te beroven met voorbedachte
raden = Gekwalificeerd delict.
- Geprivilegieerd delict: Tegenovergestelde van gekwalificeerd delict.
In vergelijking met een gronddelict is het een lichtere variant met
een lagere strafbedreiging.
2. Wederrechtelijkheid.
2.1 Wederrechtelijkheid: element en bestanddeel.
- In sommige delictsomschrijvingen is het bestanddeel wederrechtelijk
wel opgenomen, omdat in sommige gevallen het bestanddeel
wederrechtelijk een andere betekenis heeft dan het element.
Bijvoorbeeld: Volgens de wet mag je geen muurtje breken, maar als
er in de wet “wederrechtelijk” staat en jantje zal aan pietje vragen of
hij dat muurtje wil breken, dan kan pietje niet worden vervolgd.
2.2 Betekenis 1: zonder toestemming van de rechthebbende.
, - Betekenis 1/ leer van Remmelink: Het bestanddeel wederrechtelijk
wordt opgevat als “zonder toestemming van de rechthebbende”. De
verdachte handelt zonder eigen recht. Bijvoorbeeld: Politieagent
tackelt een dief omdat hij vlucht, de dief zijn kleren zijn beschadigd,
hij doet aangifte tegen de politieagent. Het kan zo zijn dat de
politieagent wederrechtelijk heeft gehandeld. Maar de politieagent is
daarvoor bevoegd, dus hij kan niet worden vervolgd.
2.3 Betekenis 2: Bestanddeel is element.
- Vaak heeft het bestanddeel wederrechtelijkheid dezelfde betekenis
als het element wederrechtelijkheid. Als de verdachte in “strijd met
het recht” is betekent dat dus dat de verdachte in strijd is met de
geschreven en ongeschreven regels van Nederland.
2.4 Verschillende betekenissen geven verschillende uitkomsten.
- Het is erg belangrijk om te weten welke betekenis het bestanddeel
wederrechtelijk in een delictsomschrijving heeft. Zo kan bij de ene
betekenis de verdachte vrijuit en de bij de andere betekenis zal de
verdachte veroordeeld worden.
3. Opzet
3.1 Kleurloos en boos opzet.
- Boos opzet: Boos opzet is wanneer de verdachte met volle
overtuiging de strafwet heeft overtreden. Hij wist dat hij de wet
overtrad en dat was ook de bedoeling.
- Als in het strafrecht alleen gebruik zou worden gemaakt van boos
opzet zal dat voor problemen zorgen, omdat het lastig is te bewijzen
dat de verdachte wist dat zijn gedrag strafbaar was.
- Kleurloos opzet: Bij kleurloos opzet wordt alleen gekeken naar het
handelen van de verdachte. Wanneer de verdachte met willens en
wetens heeft gehandeld is er sprake van kleurloos opzet. Ook als de
verdachte niet wist dat hij een strafbaar feit pleegde is er sprake van
kleurloos opzet.
- Officiers van justitie gaan tegenwoordig uit van kleurloos opzet
omdat zij anders bij elke zaak moeten aantonen of er sprake is van
boos opzet. Zo kunnen de officieren alleen maar naar het handelen
kijken.
3.2 Verschillende vormen van opzet.
- Alle verschillende vormen van opzet hebben gemeen dat de
verdachte willens en weten heeft gehandeld. Waar wel onderscheid
in kan worden gemaakt, is in hoeverre een verdachte iets heeft
gewild of geweten.
- Opzet als bedoeling: de verdachte heeft een bepaalde bedoeling en
daarom pleegt hij een strafbaar feit. De verdachte wilt dat een
gevolg intreedt en daar handelt hij ook naar, hij weet ook dat zijn
handeling een gevolg mee brengt.
- Oogmerk: Gaat het om het doel die verdachte heeft. Om dit doel te
realiseren pleegt de verdachte een strafbaar feit. Oogmerk is lastig
