Hoofdstuk 1 Inleiding in het recht
1.1 Inleiding
Om de samenleving rechtvaardig te ordenen zijn regels nodig die door overheid zijn gemaakt
- Al deze (gedrag)regels bij elkaar is RECHT
- Taak van overheid om vast te stellen wat in concrete geval recht is
- Eigenrichting, is zelf voor rechter spelen, is niet toegestaan
1.2 Recht en rechtsbronnen
Rechtsbronnen zijn vindplaatsen van het recht
- Wetten
o Wet is een geschreven rechtsregel
o Codificeren houdt in het systematisch opnemen van regels in wetten
o Wet in materiele zin is een wet die voor herhaalde toepassing vatbaar is en
algemene regels bevat
o Wet is formele zin is een wet gemaakt door regering en Staten-Generaal
o Wetten worden gemaakt door bijvoorbeeld de gemeenteraad, provinciale Staten,
regering en Staten-Generaal
Staten-Generaal is Eerste en Tweede Kamer
Regering is Koning en Ministers
- Verdragen
o Verdrag is internationale overeenkomst tussen 2 of meer landen
Kan bepalingen bevatten gericht op de landen en op de burgers
o Als vergragsbepaling de burger rechtstreeks bindt wordt het verdrag self-executing
genoemd
Kan als gevolg hebben dat nationale regels beperken of helemaal opzijzetten
Burger kan direct bij nationale recht beroep te doen op werkende
internationale regel
- Jurisprudentie
o Jurisprudentie is de uitspraken van de rechters
o Interpreteren is dat de rechter de wet uitlegt als deze niet duidelijk genoeg is
o Het vonnis is als de rechtbank een uitspraak doet
o Arrest is een uitspraak van gerechtshof of Hoge Raad
- Gewoonterecht
o Gewoonterecht is ongeschreven recht omdat regels niet in de wet zijn vastgelegd
Een gewoonte is als bepaald gebruik (waarvan samenleving juridisch gezien
vindt dat het hoort) zekere tijd voort duurt
o VB = Als minister geen vertrouwen (meer) heeft van meerderheid van Tweede
Kamer zijn ontslag moet aanbieden
Is niet verplicht maar wel verwacht
1.3 Privaat en publiekrecht
- Privaatrecht regelt relatie tussen burgers onderling
o ‘Burger’ kan particulier, ondernemer, organisatie en soms ook overheid zijn
Overheid wordt hierbij burger als de overheid dingen doet waarvan elke
burger dit kan doen
- Publiekrecht regelt relatie tussen overheden of tussen overheid en burger
o Overheid is dan ‘machtspersoon’, heeft dan exclusieve bevoegdheid
, 1.4 Objectief en subjectief recht
- Objectief recht is geheel van geschreven en ongeschreven rechtsregels
- Subjectief recht is individueel recht dat in concrete aan de objectieve rechtsregels ontleent
1.5 Dwingend en aanvullend recht
- Dwingende rechtsregels zijn rechtsregels waarvan je niet mag afwijken
o VB = Verbod op diefstal
- Aanvullend recht is wetgeving dat een onderlinge afspraak aanvult
o Geldt alleen wanneer partijen zelf niets geregeld hebben
1.6 Formeel en materieel recht
- Materieel recht zijn rechtsregels zijn rechtsregels die rechten en plichten van partijen
regelen
- Formeel recht zijn rechtsregels die aangeven op welke wijze je het materiele recht kunt
handhaving
Hoofdstuk 2 Inleiding verbintenissenrecht
2.1 Inleiding
- Een verbintenis is een dergelijke juridische relatie tussen twee of meer personen
2.2 Bronnen van verbintenissen
- Wetten
o VB = Als je schade veroorzaakt bij een ander, dan ontstaat een wettelijke
schadevergoedingsplicht
- Overeenkomst
o VB = Werknemer heeft recht op loon als hij arbeid verricht voor zijn werkgever
- Rechtelijke uitspraken
o VB = Als de rechter bepaalt dat een onderneming schadevergoeding moet betalen
vanwege plegen van contractbreuk
2.3 Absolute en relatieve rechten
- Relatief recht
o Als een recht alleen maar tegenover 1 bepaald persoon kunt uitoefenen
AKA persoonlijk recht
o VB’en Werknemer heeft recht op loon van werkgever en garage heeft recht op
vergoeding voor apk-keuring van auto van klant
Werknemer heeft plicht om loon te betalen en klant heeft placht om
keuringskosten te betalen
- Verbintenis ontstaat door het sluiten van een overeenkomst
o Verbintenis is dus rechtsbetrekking tussen personen waarbij 1 Relatief recht heeft
om prestatie te leveren en daarbij geldt dat recht afdwingbaar is (via de rechter)
- Absolute recht
o Recht dat je tegen iedereen kan laten gelden
VB = Eigendomsrecht want deze kan worden gehandhaafd tegenover
iedereen
2.5 Rechtsfeit en rechtsgevolg
- Rechtsfeit is feit dat relevant is voor is het recht
o Aan rechtsfeiten verbindt het recht een rechtsgevolg