College aantekeningen Bestuurlijke kaart

Thema 3: Bestuurlijke kaart 22/02/2021

1. Nationaal bestuur
= de manier waarop de overheid is georganiseerd op nationaal niveau

Soorten organisaties binnen de overheid:
- Ministeries = ambtelijke organisatie op rijksniveau onder leiding van een minister, ook wel
departement van algemeen bestuur genoemd
o 12 ministeries
 Algemene Zaken = eenheid in algemene regeringsbeleid
 Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties = openbare orde en veiligheid
 Buitenlandse Zaken = buitenlandse beleid van Nederland
 Ministerie van Defensie = landsverdediging
 Economische Zaken en Klimaat = economische ontwikkeling van Nederland
stimuleren
 Minister van Financiën = financieel-economische beleid in Nederland
 Infrastructuur en Waterstaat = verbetering van infrastructuur en mobiliteit
 Justitie en Veiligheid = rechtshandhaving en integrale veiligheid
 Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
 Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
 Sociale Zaken en Werkgelegenheid = arbeidsmarktbeleid
 Volksgezondheid, Welzijn en Sport
o Aantal ligt niet vast, nieuwe kabinetten kunnen nieuwe ministeries creëren of
samenvoegen, aan de hand van beleidsprioriteiten
o Meestal heeft ieder ministerie 1 minister die worden ondersteund door de
ambtenaren en staatssecretaris
o Verdeeld in afzonderlijke afdelingen die 1 hiërarchische organisatie vormen
 Directoraten-generaal = beleidsvoorbereidend en ondersteunend deel van
een ministerie belast met een specifiek beleidsterrein of een aspect daarvan
 Directoraten
 Diensten
 Kernonderdeel van publieke organisaties
- Agentschappen = intern verzelfstandigd, eigen organisatie met eigen begroting
o Geld dat dit jaar overblijft, kan volgend jaar worden uitgegeven
o Geen eigen rechtspersoonlijkheid
o Eigen administratie, maken resultaatafspraken
o 30 agentschappen
 Eg. Rijkswaterstaat
- ZBO’s en RWT’s
o Organisaties die zelfstandig bestuur implementeren, nog meer zelfstandigheid dan
agentschappen. Bij beide gaat het om op afstand geplaatste diensten, activiteiten die
onder een ministerie vallen
o ZBO = wanneer ze zelfstandig beslissingen nemen op basis van de algemene wet voor
een individu
 3 kenmerken:
 Een ZBO is een orgaan, niet perse een organisatie
 Een ZBO heeft altijd een wettelijke basis
 Ministers zijn niet politiek verantwoordelijk voor individuele
beslissingen, maar alleen over hoofdlijnen. Een ZBO is niet
hiërarchisch ondergeschikt aan een minister