Hoorcollege privaatrecht
Aantasting en wijziging van contracten
21/09/2021
Vorige week: redelijkheid en billijkheid.
Aanvullende werking
• Opvulling van leemtes (van wat je niet hebt afgesproken) in het contract met
wat uit de redelijkheid en billijkheid voortvloeit (art. 6:248-1 BW)
• NB: “leemtes in contracten worden ook aangevuld met ”regelend recht”.
Beperkende werking
• Schrapping van wél overeengekomen bedingen die naar maatstaven van
redellijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn (art. 6:248-2 BW) —> veel
strenger dan lid 1, er MOET onaanvaardbaar zijn bij iets wat je wel hebt
afgesproken.
• Bijvoorbeeld: sommige exoneratiebedingen
Haviltexarrest; niet alles letterlijk opvatten, zuiver taalkundig. Kan ook bij
algemene voorwaarden.
Bunde/Erckens arrest; misverstandsarrest
Als iets in de algemene voorwaarden staat, is het makkelijker om beroep te doen
op onredelijk bezwarend dan bij redellijkheid en billijkheid. Als het in de
algemene voorwaarden staat, staat het meestal op de zwarte of grijze lijst
waardoor je als consument beschermd bent en je je daarop kan beroepen.
Wilsgebreken
Er is wel een wil met een daarmee overeenstemmende verklaring (art. 3:33 BW),
maar de wil is niet zuiver gevormd.
• Bedreiging 3:44-2, alleen als er wordt gedreigd met iets onrechtsmatigs.
• Bedrog 3:44-3, opzet vereist
• Misbruik van omstandigheden 3:44-4, de omstandigheden zijn al zo.
• Dwaling
Wilsgebreken leiden tot vernietigbaarheid. Bij alle wilsgebreken is altijd causaal
verband vereist. Causaal verband: als het anders was, had je de overeenkomst
dan ook gesloten of niet? Dit is van belang. Er is sprake van causaal verband als
je de overeenkomst nooit had gesloten onder andere omstandigheden.
Dwaling en bedrog lijken op elkaar. Het essentiele verschil is dat bij dwaling de
situatie al bestond. De ene partij heeft er niets of iets verkeerds over gezegd. Het
kan ook zijn dat beide partijen hebben gedwaald. Bij bedrog heeft iemand de
situatie gecreërd en jou met opzet om de tuin geleid.
Degene die heeft gedwaald, kan een beroep op vernietiging doen. Vaak krijg je
dan als verweer dat de tegenpartij het verschil wil bijlappen door de prijs
bijvoorbeeld te verlagen. Dit noem je een wijzigingsvoorstel. In de wet staat dat
bij dwaling en misbruik van omstandigheden, beide onopzettelijk, een
wijzigingsvoorstel kan. Als de rechter dan besluit dat het redelijk is en het nadeel
wordt weggenomen, heb je alsnog een overeenkomst en moet je dit accepteren.
Bij bedrog en bedreiging is er sprake van opzet, hier kan je dus geen
wijzigingsvoorstel voorstellen.
Aantasting en wijziging van contracten
21/09/2021
Vorige week: redelijkheid en billijkheid.
Aanvullende werking
• Opvulling van leemtes (van wat je niet hebt afgesproken) in het contract met
wat uit de redelijkheid en billijkheid voortvloeit (art. 6:248-1 BW)
• NB: “leemtes in contracten worden ook aangevuld met ”regelend recht”.
Beperkende werking
• Schrapping van wél overeengekomen bedingen die naar maatstaven van
redellijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn (art. 6:248-2 BW) —> veel
strenger dan lid 1, er MOET onaanvaardbaar zijn bij iets wat je wel hebt
afgesproken.
• Bijvoorbeeld: sommige exoneratiebedingen
Haviltexarrest; niet alles letterlijk opvatten, zuiver taalkundig. Kan ook bij
algemene voorwaarden.
Bunde/Erckens arrest; misverstandsarrest
Als iets in de algemene voorwaarden staat, is het makkelijker om beroep te doen
op onredelijk bezwarend dan bij redellijkheid en billijkheid. Als het in de
algemene voorwaarden staat, staat het meestal op de zwarte of grijze lijst
waardoor je als consument beschermd bent en je je daarop kan beroepen.
Wilsgebreken
Er is wel een wil met een daarmee overeenstemmende verklaring (art. 3:33 BW),
maar de wil is niet zuiver gevormd.
• Bedreiging 3:44-2, alleen als er wordt gedreigd met iets onrechtsmatigs.
• Bedrog 3:44-3, opzet vereist
• Misbruik van omstandigheden 3:44-4, de omstandigheden zijn al zo.
• Dwaling
Wilsgebreken leiden tot vernietigbaarheid. Bij alle wilsgebreken is altijd causaal
verband vereist. Causaal verband: als het anders was, had je de overeenkomst
dan ook gesloten of niet? Dit is van belang. Er is sprake van causaal verband als
je de overeenkomst nooit had gesloten onder andere omstandigheden.
Dwaling en bedrog lijken op elkaar. Het essentiele verschil is dat bij dwaling de
situatie al bestond. De ene partij heeft er niets of iets verkeerds over gezegd. Het
kan ook zijn dat beide partijen hebben gedwaald. Bij bedrog heeft iemand de
situatie gecreërd en jou met opzet om de tuin geleid.
Degene die heeft gedwaald, kan een beroep op vernietiging doen. Vaak krijg je
dan als verweer dat de tegenpartij het verschil wil bijlappen door de prijs
bijvoorbeeld te verlagen. Dit noem je een wijzigingsvoorstel. In de wet staat dat
bij dwaling en misbruik van omstandigheden, beide onopzettelijk, een
wijzigingsvoorstel kan. Als de rechter dan besluit dat het redelijk is en het nadeel
wordt weggenomen, heb je alsnog een overeenkomst en moet je dit accepteren.
Bij bedrog en bedreiging is er sprake van opzet, hier kan je dus geen
wijzigingsvoorstel voorstellen.
