Samenvatting Basisboek bedrijfseconomie H3 Financiële overzichten

Hoofdstuk 3 Financiële overzichten
§1 Investering en financiering
Wie een onderneming drijft, dient te beschikken over productiemiddelen. Welke
productiemiddelen ingezet worden, hangt af van de activiteiten die de onderneming
uitoefent. De productiemiddelen worden in het bedrijfseconomische jargon activa genoemd.
We kunnen een onderscheid maken tussen vaste en vlottende activa.
Vaste activa bewijzen gedurende langere tijd (meer dan een jaar) hun diensten aan de
onderneming. Bijvoorbeeld een bedrijfsgebouw en transportmiddelen. Sommige activa
hebben een in principe onbeperkte levensduur, bijvoorbeeld het bedrijfsterrein.
Vlottende activa ontstaan en gaan teniet binnen een jaar. De tijd die verstrijkt tussen de
inkoop en het verbruik van de voorraad zal meestal niet meer dan enkele maanden beslaan.
Onder de vlottende activa vallen ook de vorderingen op afnemers aan wie al wel geleverd is,
maar die nog niet betaald hebben.
De activa dienen gefinancierd te worden; er verstrijkt tijd tussen het moment van aanschaf
van het productiemiddel en het moment dat, door de inzet ervan in het bedrijfsproces,
ontvangsten ontstaan uit de verkoop van de door de onderneming geproduceerde goederen
of diensten. Bij vaste activa duurt dit meerdere jaren, bij vlottende activa minder dan een
jaar.
Financiering kan geschieden met eigen vermogen of met vreemd vermogen.
Eigen vermogen is er beschikking gesteld door de eigena(a)r(en) van de onderneming.
Aangezien eigen vermogen ter beschikking wordt gesteld door eigenaren, zijn er aan de
verstrekking ervan zeggenschapsrechten in de onderneming gekoppeld. Kenmerkend voor
eigen vermogen is dat het voor onbepaalde tijd ter beschikking van de onderneming is
gesteld. Voor onbepaalde tijd wil zeggen dat eigen vermogen niet terugbetaald kan worden;
er zijn echter vooraf geen afspraken gemaakt over het moment van terugbetaling. De
beloning voor het ter beschikking stellen van eigen vermogen is de winst die de
onderneming creëert ten behoeve van de eigenaren. Het is aan de eigenaren om te bepalen
of ze deze winst ook daadwerkelijk uitgekeerd willen zien, of dat ze beslissen tot reservering,
waardoor ze in feite aanvullend eigen vermogen ter beschikking stellen. Aangezien de
grootte van de winst afhankelijk is van allerlei onzekerheden die gepaard gaan met het
opereren in de markt, wordt eigen vermogen ook wel risicodragend vermogen genoemd.
Vreemd vermogen is ter beschikking gesteld door schuldeisers. Er zijn dus geen formele
zeggenschapsrechten aan verbonden. Vreemd vermogen is tijdelijk vermogen, in die zin dat
er van tevoren afspraken zijn gemaakt over de terugbetaling. Normaliter wordt op leningen
een vaste rente vergoed, onafhankelijk van de hoogte van de winst van de onderneming.
Vandaar dat vreemd vermogen ook wel risicomijdend vermogen wordt genoemd. Risicoloos
is het verstrekken van vreemd vermogen uiteraard nooit, want het kan zijn dat de
onderneming haar rente- en aflossingsverplichtingen niet nakomt. In geval van faillissement
van de onderneming krijgen de vreemdvermogenverschaffers hun geld terug voordat de
eigenvermogenverschaffers aan bod komen.




§2 Balans en resultatenrekening