CRIMINOLOGIE
Samenvatting hoofdstuk 8: criminaliteit, situationele factoren en de
publieke ruimte
Rationele keuzebenadering
De historische wortels van de rationale keuzebenadering liggen bij de klassieke school, die als
uitgangspunt heeft dat misdadigers hun daden plegen uit vrije keuze en vanuit rationele motieven.
De rationele keuzebenadering gaat uit van een kosten-batenanalyse die bepaalt of iemand over zal
gaan tot het plegen van criminaliteit. Becker stelde dat misdaden worden gepleegd als de verwachte
baten de verwachte kosten overtreffen.
Critici van de rationele keuzebenadering van criminaliteit beweren in het algemeen dat de
economische voordelen van misdaad zo gering zijn dat het niet realistisch is om ze als stimulans te
beschouwen.
Speltheorie
De uitkomst van iemands besluit om tot criminaliteit over te gaan is niet onafhankelijk van de
besluiten van de politie, slachtoffers, omstanders of andere die betrokken zijn bij het gedrag. De
speltheorie gaat ervan uit dat mensen strategisch handelen in hun interacties. Ook gaat de
speltheorie ervan uit dat vertegenwoordigers van de overheid rationeel te werk gaan, zichtbare
voorkeuren hebben en kennis hebben van de karakteristieken van de interactie waarbij beide
partijen betrokken zijn.
Situationele criminaliteitspreventie
Het overgaan tot crimineel gedrag is niet een simpele enkelvoudige keuze, het is een opvolgende
reeks van keuzes die gemaakt moet worden. Die reeks van keuzen wordt door een aantal sociale en
psychologische factoren die het individu met zich meebrengt in de specifieke situatie beïnvloed. Deze
factoren kunnen het individu afhouden van het overgaan tot crimineel gedrag of hem daar juist toe
aanzetten.
Gelegenheidstheorie
De omvang van criminaliteit wordt bepaald door drie factoren:
1. Aantallen potentiele daders
2. Aantallen aantrekkelijke doelwitten
3. De mate van toezicht op en de bescherming van deze doelwitten
Naast deze drie factoren is gelegenheid een belangrijke oorzaak van elke vorm van misdaad.
Broken windows-theorie
De broken windows-theorie gaat ervan uit dat verloedering en overlast in een buurt uitnodigen tot
deviant gedrag en uiteindelijk kunnen leiden tot ernstige vormen van criminaliteit.
Gentrification
Het verghogen van de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van een ‘oude wijk’ om zo de lage
inkomensgroepen te verdringen en hoge inkomensgroepen ervoor terug te krijgen. Dit doordat de
huur- en huizenprijzen stijgen en een deel van de oorspronkelijke bewoners er niet meer kan blijven
wonen.
Het proces van gentrification heeft positieve en negatieve kanten. Enerzijds worden de wijken
opgewaardeerd, anderzijds woerden de traditionele bewoners uit lagere inkomensgroepen
verdrongen; er zijn winnaars en verliezers.
, CRIMINOLOGIE
Samenvatting hoofdstuk 8: criminaliteit, situationele factoren en de
publieke ruimte
Rationele keuzebenadering
De historische wortels van de rationale keuzebenadering liggen bij de klassieke school, die als
uitgangspunt heeft dat misdadigers hun daden plegen uit vrije keuze en vanuit rationele motieven.
De rationele keuzebenadering gaat uit van een kosten-batenanalyse die bepaalt of iemand over zal
gaan tot het plegen van criminaliteit. Becker stelde dat misdaden worden gepleegd als de verwachte
baten de verwachte kosten overtreffen.
Critici van de rationele keuzebenadering van criminaliteit beweren in het algemeen dat de
economische voordelen van misdaad zo gering zijn dat het niet realistisch is om ze als stimulans te
beschouwen.
Speltheorie
De uitkomst van iemands besluit om tot criminaliteit over te gaan is niet onafhankelijk van de
besluiten van de politie, slachtoffers, omstanders of andere die betrokken zijn bij het gedrag. De
speltheorie gaat ervan uit dat mensen strategisch handelen in hun interacties. Ook gaat de
speltheorie ervan uit dat vertegenwoordigers van de overheid rationeel te werk gaan, zichtbare
voorkeuren hebben en kennis hebben van de karakteristieken van de interactie waarbij beide
partijen betrokken zijn.
Situationele criminaliteitspreventie
Het overgaan tot crimineel gedrag is niet een simpele enkelvoudige keuze, het is een opvolgende
reeks van keuzes die gemaakt moet worden. Die reeks van keuzen wordt door een aantal sociale en
psychologische factoren die het individu met zich meebrengt in de specifieke situatie beïnvloed. Deze
factoren kunnen het individu afhouden van het overgaan tot crimineel gedrag of hem daar juist toe
aanzetten.
Gelegenheidstheorie
De omvang van criminaliteit wordt bepaald door drie factoren:
1. Aantallen potentiele daders
2. Aantallen aantrekkelijke doelwitten
3. De mate van toezicht op en de bescherming van deze doelwitten
Naast deze drie factoren is gelegenheid een belangrijke oorzaak van elke vorm van misdaad.
Broken windows-theorie
De broken windows-theorie gaat ervan uit dat verloedering en overlast in een buurt uitnodigen tot
deviant gedrag en uiteindelijk kunnen leiden tot ernstige vormen van criminaliteit.
Gentrification
Het verghogen van de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van een ‘oude wijk’ om zo de lage
inkomensgroepen te verdringen en hoge inkomensgroepen ervoor terug te krijgen. Dit doordat de
huur- en huizenprijzen stijgen en een deel van de oorspronkelijke bewoners er niet meer kan blijven
wonen.
Het proces van gentrification heeft positieve en negatieve kanten. Enerzijds worden de wijken
opgewaardeerd, anderzijds woerden de traditionele bewoners uit lagere inkomensgroepen
verdrongen; er zijn winnaars en verliezers.
, CRIMINOLOGIE
