Tentamen behandeling – boek behandeling en interventies (Mönch)
Hoofdstuk 1
Fases van probleemgerichte therapeutische proces:
- Onderzoeksfase
Aanmelding en kennismaking
Probleeminventarisatie
Probleemdefiniëring
- Behandelingsfase
Behandelplan
Behandeling
Evaluatie en afsluiting
Boostersessies en follow-up
Het onderscheid tussen de 2 hoofdfases zorgt ervoor dat bepaalde onderdelen van het
therapeutisch proces niet door elkaar gaan lopen.
Soms gaat men te snel over tot de behandeling zonder goed te hebben onderzocht hoe dit
samenhangt met andere problemen en factoren = casusconceptualisatie of holistische
theorie
Holistische theorie: hypothese die door middel van de behandeling wordt getoetst.
Kennismaking beide ouders moeten toestemming geven, kinderen ouder dan 16 moeten
zelf toestemming geven. Het eerste gesprek is kennismaking in de brede zin.
Probleeminventarisatie consequente opvoedingsvaardigheden vergroten, ouders leren goed
af te stemmen op het kind en responsief te communiceren. Ook visie van ouders over hun
opvoeding, kerncognities en schema’s inventariseren. Om te kijken welk probleem ouders als
moeilijkst ervaren kunnen ze een ABC-schema invullen, zo leren ze ook wat dit gedrag in
stand houdt.
G+G=G+G model
Dit verklaart: het verband tussen probleemgedrag en een positief gevolg en het verband tussen
specifieke kenmerken in situaties en de daardoor automatisch optredende emotionele reactie
Operant conditionering: gedrag wordt geleerd op grond van te bereiken gevolgen
2 soorten stimuli:
- Die voorspelt dat op dit moment met het betreffende gedrag een positief gevolg
bereikt kan worden = S+
- Die voorspelt dat op dit moment met het betreffende gedrag geen positief gevolg
bereikt kan worden = S-
Klassieke conditionering: men heeft geleerd dat bij een bepaalde (conditionele of
voorwaardelijke) stimulus automatisch de respons opkomt die je had bij een eerdere
(onconditionele) stimulus. het gaat dus om het leren van betekenissen.
,Voorlopige samenhang van de problemen bevat elementen van een topografische analyse, een
functieanalyse en een analyse van de specifieke betekenis die situaties voor een persoon
hebben.
- Topografische analyse: hoe ziet het probleemgedrag er precies uit en in welke situatie
doet het zich voor
- Functieanalyse: hier wordt duidelijk waardoor gedrag bekrachtigd wordt en in stand
blijft.
- Betekenisanalyse: met UCS en UCR. Bij het optreden van de stimulus duiken niet
alleen het oorspronkelijke gevoel en de betekenis op, maar ook de neiging om als
vanouds te handelen.
BASIC-ID-Model (Behavior-Affect-Sensastion-Imagery-Cognition-Interpersonal-Drugs):
multimodale benadering voor het analyseren van probleemgedrag. Onderscheid tussen 7
aspecten:
1. Gedrag
2. Affect
3. Sensatie
4. Verbeelding
5. Denken
6. Interpersoonlijke relaties
7. Medicatie
Stallard: “denk goed, voel je goed” analysemodel dat gebruikt kan worden als leidraad voor
het uitvinden hoe gebeurtenissen uit de kindertijd samen met gezondheidsproblemen en
gezinskenmerken, leiden tot bepaalde overtuigingen, automatische gedachtes etc.
Casus conceptualisering: er wordt in kaart gebracht wat de huidige problemen zijn, welke
stimuli de schema’s activeren, wat de ernst ervan is, wat de ontstaansredenen zijn.
Stagnatie kan voorkomen tijdens de behandeling kan verschillende oorzaken hebben:
- Intern conflict rond veranderen, motivatieproblemen
- Gebrek aan vaardigheden
- Bekrachtiging van de problemen door anderen
- Probleem in de werkrelatie therapeut-cliënt
Evaluatie en afsluiting welke veranderingen zijn in het probleemgedrag opgetreden, kunnen
deze toegeschreven worden aan de behandeling? 2de vraag voor eindevaluatie: Zal het bereikte
resultaat blijven bestaan?
Richtlijnen die maximale generalisatie bevorderen:
- Doelgedrag moet niet alleen binnen de therapie maar ook daarbuiten bekrachtigd
worden. Dit pleit voor behandeling van ook de context.
- Verminder geleidelijk de frequenties van de sessies
- Vergroot de mate van controle die het kind heeft over zijn omgeving dmv
zelfcontroleprocedures. Kind moet zichzelf leren belonen.
N=1 studie: de therapie moet minders 20 sessies bevatten, waarvan 3 voor analyses en taxaties
N=2 studie: 2 behandelingen van elk minimaal 10 sessies, 2 voor analyses en taxaties
, Verslag N=1 studie:
1. Probleeminventarisatie
2. Literatuur
3. Probleemsamenhang en probleemselectie
4. Metingen
5. Gedragsanalyse
6. Behandelplan
7. Verloop van de uitvoering van het behandelplan
8. Evaluatie
9. Samenvatting
Oplossingsgerichte gedragstherapeutisch proces
Gedurende het gesprek wordt de cliënt door middel van een positieve prikkel
bekrachtigd (+S+) om te praten over oplossingen, doel, hulpbronnen.
Er wordt vooral gezocht naar situaties waarin het doelgedrag al voorkomt of situaties
waarin het probleemgedrag er niet of minder is.
Therapeut richt zich op aard van de oplossing en niet op de aard van het probleem
(zoals bij probleemgericht)
1ste fase: kennismaking
2de fase: Bij probleemgerichte therapie wordt een keuze gemaakt met betrekking tot het
probleem dat aangepakt moet worden, in de tweede fase van de oplossingsgerichte therapie
wordt een keuze gemaakt met betrekking tot het doel.
3de fase: basismetingen
4de fase: functieanalyses over gewenst gedrag hier ligt in deze therapie namelijk de nadruk
op!!
5de fase: behandelplan opgesteld ouders en kind het idee geven dat ze zelf wat kunnen doen
om hun situatie te verbeteren
6de en laatste fase: uitvoering en evaluatie
Voordelen oplossingsgericht werken:
- Hetzelfde resultaat in minder sessies
- Werkt bij zowel lage SES als hoge
- Respectvolle en empowering wijze
- Geschikt voor cliënten die nog niet klaar zijn voor actie
Oplossingsgerichte therapie:
- Open vragen waarop zoveel mogelijk ‘ja’ geantwoord kan worden: yes-set
- Ontdekken wat de cliënt al goed doet
- Men gaat ervan uit dat de cliënt de oplossing al heeft.
Het is een minimalistische strategie met 3 vuistregels:
1. Repareer niets wat niet kapot is
2. Als iets werk, doe er meer van
3. Als iets niet werk, doe dan iets anders
Bezoeker: vinden zelf niet dat ze een probleem hebben de therapeut moet complimenten
geven, een vervolgafspraak aanbieden om samen uit te zoeken wat het beste is
Klager: beschouwen zichzelf nog niet als deel van het probleem of oplossing maar
verschaffen wel informatie over het probleem de therapeut moet de klager een
Hoofdstuk 1
Fases van probleemgerichte therapeutische proces:
- Onderzoeksfase
Aanmelding en kennismaking
Probleeminventarisatie
Probleemdefiniëring
- Behandelingsfase
Behandelplan
Behandeling
Evaluatie en afsluiting
Boostersessies en follow-up
Het onderscheid tussen de 2 hoofdfases zorgt ervoor dat bepaalde onderdelen van het
therapeutisch proces niet door elkaar gaan lopen.
Soms gaat men te snel over tot de behandeling zonder goed te hebben onderzocht hoe dit
samenhangt met andere problemen en factoren = casusconceptualisatie of holistische
theorie
Holistische theorie: hypothese die door middel van de behandeling wordt getoetst.
Kennismaking beide ouders moeten toestemming geven, kinderen ouder dan 16 moeten
zelf toestemming geven. Het eerste gesprek is kennismaking in de brede zin.
Probleeminventarisatie consequente opvoedingsvaardigheden vergroten, ouders leren goed
af te stemmen op het kind en responsief te communiceren. Ook visie van ouders over hun
opvoeding, kerncognities en schema’s inventariseren. Om te kijken welk probleem ouders als
moeilijkst ervaren kunnen ze een ABC-schema invullen, zo leren ze ook wat dit gedrag in
stand houdt.
G+G=G+G model
Dit verklaart: het verband tussen probleemgedrag en een positief gevolg en het verband tussen
specifieke kenmerken in situaties en de daardoor automatisch optredende emotionele reactie
Operant conditionering: gedrag wordt geleerd op grond van te bereiken gevolgen
2 soorten stimuli:
- Die voorspelt dat op dit moment met het betreffende gedrag een positief gevolg
bereikt kan worden = S+
- Die voorspelt dat op dit moment met het betreffende gedrag geen positief gevolg
bereikt kan worden = S-
Klassieke conditionering: men heeft geleerd dat bij een bepaalde (conditionele of
voorwaardelijke) stimulus automatisch de respons opkomt die je had bij een eerdere
(onconditionele) stimulus. het gaat dus om het leren van betekenissen.
,Voorlopige samenhang van de problemen bevat elementen van een topografische analyse, een
functieanalyse en een analyse van de specifieke betekenis die situaties voor een persoon
hebben.
- Topografische analyse: hoe ziet het probleemgedrag er precies uit en in welke situatie
doet het zich voor
- Functieanalyse: hier wordt duidelijk waardoor gedrag bekrachtigd wordt en in stand
blijft.
- Betekenisanalyse: met UCS en UCR. Bij het optreden van de stimulus duiken niet
alleen het oorspronkelijke gevoel en de betekenis op, maar ook de neiging om als
vanouds te handelen.
BASIC-ID-Model (Behavior-Affect-Sensastion-Imagery-Cognition-Interpersonal-Drugs):
multimodale benadering voor het analyseren van probleemgedrag. Onderscheid tussen 7
aspecten:
1. Gedrag
2. Affect
3. Sensatie
4. Verbeelding
5. Denken
6. Interpersoonlijke relaties
7. Medicatie
Stallard: “denk goed, voel je goed” analysemodel dat gebruikt kan worden als leidraad voor
het uitvinden hoe gebeurtenissen uit de kindertijd samen met gezondheidsproblemen en
gezinskenmerken, leiden tot bepaalde overtuigingen, automatische gedachtes etc.
Casus conceptualisering: er wordt in kaart gebracht wat de huidige problemen zijn, welke
stimuli de schema’s activeren, wat de ernst ervan is, wat de ontstaansredenen zijn.
Stagnatie kan voorkomen tijdens de behandeling kan verschillende oorzaken hebben:
- Intern conflict rond veranderen, motivatieproblemen
- Gebrek aan vaardigheden
- Bekrachtiging van de problemen door anderen
- Probleem in de werkrelatie therapeut-cliënt
Evaluatie en afsluiting welke veranderingen zijn in het probleemgedrag opgetreden, kunnen
deze toegeschreven worden aan de behandeling? 2de vraag voor eindevaluatie: Zal het bereikte
resultaat blijven bestaan?
Richtlijnen die maximale generalisatie bevorderen:
- Doelgedrag moet niet alleen binnen de therapie maar ook daarbuiten bekrachtigd
worden. Dit pleit voor behandeling van ook de context.
- Verminder geleidelijk de frequenties van de sessies
- Vergroot de mate van controle die het kind heeft over zijn omgeving dmv
zelfcontroleprocedures. Kind moet zichzelf leren belonen.
N=1 studie: de therapie moet minders 20 sessies bevatten, waarvan 3 voor analyses en taxaties
N=2 studie: 2 behandelingen van elk minimaal 10 sessies, 2 voor analyses en taxaties
, Verslag N=1 studie:
1. Probleeminventarisatie
2. Literatuur
3. Probleemsamenhang en probleemselectie
4. Metingen
5. Gedragsanalyse
6. Behandelplan
7. Verloop van de uitvoering van het behandelplan
8. Evaluatie
9. Samenvatting
Oplossingsgerichte gedragstherapeutisch proces
Gedurende het gesprek wordt de cliënt door middel van een positieve prikkel
bekrachtigd (+S+) om te praten over oplossingen, doel, hulpbronnen.
Er wordt vooral gezocht naar situaties waarin het doelgedrag al voorkomt of situaties
waarin het probleemgedrag er niet of minder is.
Therapeut richt zich op aard van de oplossing en niet op de aard van het probleem
(zoals bij probleemgericht)
1ste fase: kennismaking
2de fase: Bij probleemgerichte therapie wordt een keuze gemaakt met betrekking tot het
probleem dat aangepakt moet worden, in de tweede fase van de oplossingsgerichte therapie
wordt een keuze gemaakt met betrekking tot het doel.
3de fase: basismetingen
4de fase: functieanalyses over gewenst gedrag hier ligt in deze therapie namelijk de nadruk
op!!
5de fase: behandelplan opgesteld ouders en kind het idee geven dat ze zelf wat kunnen doen
om hun situatie te verbeteren
6de en laatste fase: uitvoering en evaluatie
Voordelen oplossingsgericht werken:
- Hetzelfde resultaat in minder sessies
- Werkt bij zowel lage SES als hoge
- Respectvolle en empowering wijze
- Geschikt voor cliënten die nog niet klaar zijn voor actie
Oplossingsgerichte therapie:
- Open vragen waarop zoveel mogelijk ‘ja’ geantwoord kan worden: yes-set
- Ontdekken wat de cliënt al goed doet
- Men gaat ervan uit dat de cliënt de oplossing al heeft.
Het is een minimalistische strategie met 3 vuistregels:
1. Repareer niets wat niet kapot is
2. Als iets werk, doe er meer van
3. Als iets niet werk, doe dan iets anders
Bezoeker: vinden zelf niet dat ze een probleem hebben de therapeut moet complimenten
geven, een vervolgafspraak aanbieden om samen uit te zoeken wat het beste is
Klager: beschouwen zichzelf nog niet als deel van het probleem of oplossing maar
verschaffen wel informatie over het probleem de therapeut moet de klager een
