GZC II samenvatting hoorcolleges

Tumor is een zwelling
Groeistoorissen

Kwantitatieve adaptatie
- Toename van weefsel
 Hypertrofie (zenuw/spier): orgagan wordt grotere doordat de individuele cellen groter
worden (fysiologisch/pathologisch: hart)
 Hyperplasie: orgaan owrdt groter doordat er een toename is van aantal cellen
(fysiologisch/pathologisch: prostaat, endometriumhyperplasie)
- Afname van weefsel
 Atrofie
Kwalitatieve adaptatie
- Metaplasie
 Verandering van ene celtype naar ander celtype wat normaal daar niet voorkomt
 Compensatie mechanisme uitgerijpt weefsel overgaat in ander uitgerupt weefsel
 Bestannd tegen stress situatie
 Verlies van functie en verhoogde kan sop dysplasie en maligniteiet

Bronchus (1 lagig cilinder epitheel) + nicotine  meerlagig plaveiselepitheel
- Geen vorming van slijm meer
Baarmoederhals
Overgang slokdarm naar maag (reflux)

Dysplasie: ongeorganiseerde groei
- Atypische cellen
- Afwijking cel en kernmorfologie
- Verstoorde uitgrijping
- Mitosen
- Gerin/matig/ernstig (carinoma in situ (CIS))
- Reversibel, niet altijd progessie naar kanker

Wanneer celgroei door BM: invasieve groei  maligne carcinoom

Ongecontroleerde groeistoornissen: tumorgroei
- Goedaardig
- Kwaadaardig

Tumor= zwelling, als synoniem voor neoplasma/neoplasie
Niet elke neoplasie vormt een tumor (zwelling)
Oncos= tumor

Goedaardig (benigne)
- Expansieve groei (duwen)
- Geen metastasen
- Lage groeisnelheid
- Scherp begrensd vaak een kapsel
- Zelden necrose
- Geringe cel/kernatype

, - Geringe mitotische activiteit
- Goede differentiatiegraad

Kwaadaardig (maligne = kanker)
- Infiltratieve geoei= invasief
- Kan wel metastaseren
- Hoge groeisnelheid
- Onscherp begrensd en meestal gen kapsel
- Vaak necrose
- ..

Epitheliaal
- Cel van oigine: parenchym
- Stroma: desmoplastisch (voelen van buitenaf)
- Onderlinge samenhang van tumorcellen
 Macroscopisch patroon
 Microscopisch
- Groeiwijze:
 adenoom: buis
 Papilloom: vingervormig
 Cysteadenoom
 …
Mesenchymaal
- Goedaardig: oom/oma
- Uitzondering: lymfoom. Mesothelioom, melanoom, seminoom, neuroblastoom, tetraoom

Maligne
- Epitheliaal + carcinoom




- Mesenchymaal + sarcoom

Differentiatie:
Op hoeverre lijkt tumor nog morfologisch funcitonleel op het origine weefsel
- Polymorfie/pleomorfie/anisomorfie
- Hyperchromasie/grofkollerig chromatine (donkere kenrnen door DNA)
- Verstoring kern-cytoplasma ratio
- Grote nucleoli
- Toename aantal mitose
- Atypische mitosen
- Tumorreuscellen

Na 1 a 2 mm heeft een tumor zijn eigen vaatvoorziening nodig

Oncogenen