Literatuurtoets Engels
Historische feiten
The Restoration
The bleak puritan age was suddenly ended. (=Het sombere puriteinse tijdperk werd plotseling
beëindigd) Men zag de tijd waarin de Puriteinen regeerden als een tijd waarin niets mocht. De
puriteinen waren erg streng.
De ‘Restoration’ dankt haar naam aan het herstellen (=restore) van de monarchie in 1660 door de
troonsbestijging van Charles II. Daarvoor had de Puritein Oliver Cromwell een republikeins bewind
uitgeoefend. Charles zag zichzelf als een geestig en wereldlijk man. Geestige en speelse literatuur
kreeg de voorkeur aan het hof.
Charles II verstevigde de positie van het anglicaanse geloof ten opzichte van het puritanisme. Hij
koesterde echter sympathie voor het katholicisme. Dit blijkt uit drie wetten:
Act of Uniformity (1662): alle geestelijken die kritiek hebben op dingen die in het anglicaanse
gebedenboek staan, worden afgezet.
Alle mensen die het niet eens waren met de kerk van Engeland (incl. onafhankelijken,
presbyterianen, baptisten en de New Quaker sekte) werden ‘Nonconformists’ of ‘Dissenters’
genoemd.
Declaration of Indulgence (1672): niet-anglicaanse protestanten en katholieken krijgen met
beperkingen te maken. Deze wet wordt echter door het parlement verhinderd en vervangen
door de volgende wet:
Test Act (1673): katholieken mogen geen publieke functies uitoefenen.
Onder het bewind van Charles II floreren kunst en wetenschappen. Bekende schrijvers uit die dagen
zijn Dryden en Milton. Sir Christopher Wren was Engelands beste architect en Newton ontdekte
natuurwetten.
The Birth of Political Parties
Als de opvolging van Charles II in beeld komt, probeert het parlement te verhinderen dat zijn broer
James de troonopvolger wordt. Deze man was namelijk katholiek. Het parlement komt met de
Exclusion bill (de oorzaak voor de scheuring van het parlement in twee partijen) waarin katholieken
niet op de troon mogen komen. Dit wordt echter verhinderd door Charles II; hij ontbindt het
parlement.
Tories = conservatieven > verdedigen rechten anglicaanse kerk en tegen Exclusion Bill.
[Tory was Irish slang for a popish (paaps) outlaw.]
Whigs = liberalen > willen tolerantie voor kerkelijke minderheden en voor Exclusion Bill
[fanatieke Presbyterianen.]
De Engelsen worden in deze tijd wereldmacht nummer één. De Nederlandse zeemacht raakt na drie
commerciële oorlogen uitgeput. Frankrijk is echter nog een belangrijke rivaal.
The Great Revolution of 1688
In 1685 wordt James II koning. Vanwege zijn katholicisme ontstaat er ontevredenheid en algauw
(1688) komt het tot een uitnodiging aan James’ protestantse dochter Mary en haar Hollandse
echtgenoot Willem van Oranje om de troon over te nemen. Deze Glorious Revolution verloopt vrij
vreedzaam en James II vlucht naar Frankrijk.
, Het Engelse parlement eist nu zijn rechten op. Dit wordt vastgelegd in de Bill of Rights. Voortaan
moeten koningen bij hun regering verantwoording afleggen bij het parlement. De troonopvolger
wordt door het parlement gekozen en niet meer doorgegeven door erfenis.
De wetgevende macht is de stem van het volk en heeft nu altijd het laatste woord.
The struggle with France
Nu volgen er twee oorlogen tegen de Fransen. Hierbij verovert Engeland belangrijke gebieden.
Frankrijk wordt onder Louis 14e steeds belangrijker in Europa. Engeland werkt samen met Nederland
en gedeelten van Duitsland tegen de Fransen. De oorlog verspreidde zich naar Amerika, waar het de
King William’s War werd genoemd. Het werd het begin van een lange strijd om te beslissen of
Frankrijk of Engeland de controle hebben over India en Noord Amerika. Deze oorlog was niet
onbelangrijk, aldus mevrouw De Groot.
Toen William stierf in 1702, riep Louis XIV (van Frankrijk) James Stuart (zoon van James II) uit tot
koning over Engeland, Schotland en Ierland. Het parlement besliste echter dat Anne koningin zou
worden. Anne was een protestant en de dochter van James II. Anne kwam in 1702 op de troon.
James Stuart claimde echter de troon (65 jaar lang) en wordt ook wel ‘Old Pretender’ genoemd. Zijn
zoon, Young Pretender, deed een niet succesvolle staatsgreep.
Toen Anne koningin werd, kwam er een andere oorlog met Frankrijk. In Europa wordt deze oorlog
‘the war of the spanish succession’ genoemd. In Amerika wordt het de ‘Queen Anne’s War’
genoemd. De hertog van Marlborough leidde de Engelsen en hun Nederlandse en Duitse legers naar
een briljante overwinning. Het verdrag van Utrecht gaf Engeland belangrijke gebieden in de ‘Nieuwe
Wereld’(amerika).
Birth of the Kingdom of Great Britain
In 1707 worden Engeland en Schotland één koninkrijk, door the Act of Union. Het koninkrijk werd
the United Kingdom of Great Britain genoemd en de parlementen werden samengevoegd. De
regering en het parlement in Londen werden liever British dan English genoemd.
Walpole, Britain’s First Prime Minister
De adelijke lijn ‘Stuart’ werd beeindigd in 1714, toen koningin Anne overleed. Geen van haar 17
kinderen overleefde haar. (dus ze waren allemaal al overleden toen zij overleed.)
Na koningin Anne komt George I op de troon, uit het huis Hannover op de troon.
De eerste twee koningen zijn onbelangrijk (George I en II interesseerden zich niet in politiek).
Walpole was de feitelijke politieke leider. Hij selecteerde zelf zijn collega’s en wie niet met hem wilde
samenwerken moest het kabinet verlaten. Hij werd zo de eerste Minister President.
Robert Jenkins beweerde dat de Spanjaarden zijn schip hadden aangevallen. En Walpole was
overtuigd om de oorlog te verklaren aan Spanje - War of Jenkins. Hij trad af toen de oorlog
veranderde in een continentale oorlog. Toen de vrede getekend was, was het echte probleem, India
en Noord Amerika, onbezet.
Britain Wins French Territory
De rivaliteit tussen Frankrijk en Engeland bleef ook na de vrede in 1748 onopgelost.
1756-1763 zevenjarige oorlog. Kost Frankrijk al het overzeese gebied in Amerika en India. Engeland
had de strijd om de wereldmacht gewonnen. Leider in deze tijd is William Pitt.
Engeland werd de hoofdstad van de wereld genoemd.
The American Revolution
Historische feiten
The Restoration
The bleak puritan age was suddenly ended. (=Het sombere puriteinse tijdperk werd plotseling
beëindigd) Men zag de tijd waarin de Puriteinen regeerden als een tijd waarin niets mocht. De
puriteinen waren erg streng.
De ‘Restoration’ dankt haar naam aan het herstellen (=restore) van de monarchie in 1660 door de
troonsbestijging van Charles II. Daarvoor had de Puritein Oliver Cromwell een republikeins bewind
uitgeoefend. Charles zag zichzelf als een geestig en wereldlijk man. Geestige en speelse literatuur
kreeg de voorkeur aan het hof.
Charles II verstevigde de positie van het anglicaanse geloof ten opzichte van het puritanisme. Hij
koesterde echter sympathie voor het katholicisme. Dit blijkt uit drie wetten:
Act of Uniformity (1662): alle geestelijken die kritiek hebben op dingen die in het anglicaanse
gebedenboek staan, worden afgezet.
Alle mensen die het niet eens waren met de kerk van Engeland (incl. onafhankelijken,
presbyterianen, baptisten en de New Quaker sekte) werden ‘Nonconformists’ of ‘Dissenters’
genoemd.
Declaration of Indulgence (1672): niet-anglicaanse protestanten en katholieken krijgen met
beperkingen te maken. Deze wet wordt echter door het parlement verhinderd en vervangen
door de volgende wet:
Test Act (1673): katholieken mogen geen publieke functies uitoefenen.
Onder het bewind van Charles II floreren kunst en wetenschappen. Bekende schrijvers uit die dagen
zijn Dryden en Milton. Sir Christopher Wren was Engelands beste architect en Newton ontdekte
natuurwetten.
The Birth of Political Parties
Als de opvolging van Charles II in beeld komt, probeert het parlement te verhinderen dat zijn broer
James de troonopvolger wordt. Deze man was namelijk katholiek. Het parlement komt met de
Exclusion bill (de oorzaak voor de scheuring van het parlement in twee partijen) waarin katholieken
niet op de troon mogen komen. Dit wordt echter verhinderd door Charles II; hij ontbindt het
parlement.
Tories = conservatieven > verdedigen rechten anglicaanse kerk en tegen Exclusion Bill.
[Tory was Irish slang for a popish (paaps) outlaw.]
Whigs = liberalen > willen tolerantie voor kerkelijke minderheden en voor Exclusion Bill
[fanatieke Presbyterianen.]
De Engelsen worden in deze tijd wereldmacht nummer één. De Nederlandse zeemacht raakt na drie
commerciële oorlogen uitgeput. Frankrijk is echter nog een belangrijke rivaal.
The Great Revolution of 1688
In 1685 wordt James II koning. Vanwege zijn katholicisme ontstaat er ontevredenheid en algauw
(1688) komt het tot een uitnodiging aan James’ protestantse dochter Mary en haar Hollandse
echtgenoot Willem van Oranje om de troon over te nemen. Deze Glorious Revolution verloopt vrij
vreedzaam en James II vlucht naar Frankrijk.
, Het Engelse parlement eist nu zijn rechten op. Dit wordt vastgelegd in de Bill of Rights. Voortaan
moeten koningen bij hun regering verantwoording afleggen bij het parlement. De troonopvolger
wordt door het parlement gekozen en niet meer doorgegeven door erfenis.
De wetgevende macht is de stem van het volk en heeft nu altijd het laatste woord.
The struggle with France
Nu volgen er twee oorlogen tegen de Fransen. Hierbij verovert Engeland belangrijke gebieden.
Frankrijk wordt onder Louis 14e steeds belangrijker in Europa. Engeland werkt samen met Nederland
en gedeelten van Duitsland tegen de Fransen. De oorlog verspreidde zich naar Amerika, waar het de
King William’s War werd genoemd. Het werd het begin van een lange strijd om te beslissen of
Frankrijk of Engeland de controle hebben over India en Noord Amerika. Deze oorlog was niet
onbelangrijk, aldus mevrouw De Groot.
Toen William stierf in 1702, riep Louis XIV (van Frankrijk) James Stuart (zoon van James II) uit tot
koning over Engeland, Schotland en Ierland. Het parlement besliste echter dat Anne koningin zou
worden. Anne was een protestant en de dochter van James II. Anne kwam in 1702 op de troon.
James Stuart claimde echter de troon (65 jaar lang) en wordt ook wel ‘Old Pretender’ genoemd. Zijn
zoon, Young Pretender, deed een niet succesvolle staatsgreep.
Toen Anne koningin werd, kwam er een andere oorlog met Frankrijk. In Europa wordt deze oorlog
‘the war of the spanish succession’ genoemd. In Amerika wordt het de ‘Queen Anne’s War’
genoemd. De hertog van Marlborough leidde de Engelsen en hun Nederlandse en Duitse legers naar
een briljante overwinning. Het verdrag van Utrecht gaf Engeland belangrijke gebieden in de ‘Nieuwe
Wereld’(amerika).
Birth of the Kingdom of Great Britain
In 1707 worden Engeland en Schotland één koninkrijk, door the Act of Union. Het koninkrijk werd
the United Kingdom of Great Britain genoemd en de parlementen werden samengevoegd. De
regering en het parlement in Londen werden liever British dan English genoemd.
Walpole, Britain’s First Prime Minister
De adelijke lijn ‘Stuart’ werd beeindigd in 1714, toen koningin Anne overleed. Geen van haar 17
kinderen overleefde haar. (dus ze waren allemaal al overleden toen zij overleed.)
Na koningin Anne komt George I op de troon, uit het huis Hannover op de troon.
De eerste twee koningen zijn onbelangrijk (George I en II interesseerden zich niet in politiek).
Walpole was de feitelijke politieke leider. Hij selecteerde zelf zijn collega’s en wie niet met hem wilde
samenwerken moest het kabinet verlaten. Hij werd zo de eerste Minister President.
Robert Jenkins beweerde dat de Spanjaarden zijn schip hadden aangevallen. En Walpole was
overtuigd om de oorlog te verklaren aan Spanje - War of Jenkins. Hij trad af toen de oorlog
veranderde in een continentale oorlog. Toen de vrede getekend was, was het echte probleem, India
en Noord Amerika, onbezet.
Britain Wins French Territory
De rivaliteit tussen Frankrijk en Engeland bleef ook na de vrede in 1748 onopgelost.
1756-1763 zevenjarige oorlog. Kost Frankrijk al het overzeese gebied in Amerika en India. Engeland
had de strijd om de wereldmacht gewonnen. Leider in deze tijd is William Pitt.
Engeland werd de hoofdstad van de wereld genoemd.
The American Revolution
