De 7 zonden
Hoorcollege 1 | De 7 zonden en hebzucht
Doelstellingen
1. Je kent de 7 zonden in verhouding tot de verleidingen van de 24-uurs
economie
hebzucht, afgunst, trots/ijdelheid, luiheid (koudbloedig)
woede, lust, vraatzucht (warmbloedig)
Positief gezien:
ijdelheid: verzorgd
hebzucht: goed voor jezelf en je naasten zorgen
luiheid: ontspannen, genieten
lust: vrije liefde
woede: assertiviteit
afgunst: competitie
vraatzucht: genieten
Negatief gezien:
ijdelheid: gaat alleen maar over uiterlijkheden, protserig, machtsmisbruik
hebzucht: graaicultuur, loverboys
luiheid: niet in beweging te krijgen, inactief, verveling
lust: sexbelust, incest, pedofilie
woede: geen controle, uitbarsting, geweld
afgunst: het is niet zo erg als we het anderen niet gunnen
vraatzucht: vet, lelijk, geen controle, geen wilskracht
2. Je weet waardoor hebzucht ontstaat
Het willen verzamelen, hebben, ontkoppeling van geluk, winnen. Zowel
beloningen in geld als in complimentjes activeren het beloningsgebied in je
hersenen.
3. Je weet waardoor hebzucht in bedwang gehouden kan worden
Hebzucht kan in bedwang gehouden worden door regels of straf toe te passen.
Daardoor heeft men de gevolgen in gedachten en zal er minder hebzuchtig
gehandeld worden.
Als de verdeling eerlijk is dan voelen we ons beloond. Oneerlijke behandeling
maakt ons pijnnetwerk actief. De veroorzaakte pijn kunnen we verzachten door
degene die ons oneerlijk behandelt te straffen; dit straffen stimuleert namelijk
weer ons beloningssysteem. De wens tot rechtvaardige behandeling houdt zo de
hebzuchtige aanleg van andere onder controle.
4. Je weet wat ‘reciprocal fairness’ is en welk effect het heeft op
hebzucht
Word jij netjes behandeld, dan zorgt de nucleus Caudatus ervoor dat jijzelf ook
niet hebzuchtig handelt, wat er weer voor zorgt dat de ander niet hebzuchtig
handelt.
Alleen al de aanblik van gezichten van mensen die rechtvaardig behandelt
worden, prikkelt het genotsysteem in onze hersenen. En heeft dus enorm effect
op bijvoorbeeld collega’s of de motivatie van medestudenten.
De 7 zonden Blok 2.2 Minor-BRAVO
,5. Extra
Oxytocine verhoogt het vertrouwen in mensen en verlaagt de angst.
Investeerders die de trustgame spelen en daarbij oxytocine krijgen zullen eerder
investeren en zelfs als de beheerder hun vertrouwen heeft geschaafd
Hoorcollege 2 | Afgunst en trots
Doelstellingen
1. Je kent het Othello syndroom
Het geloven van iets wat niet waar is. In onschuldige voorvallen aanwijzingen
zien voor het vermeende bedrog van de partner en niet in staat zijn om deze
normale voorvallen op een juiste manier te interpreteren.
Treed vaker op bij mannen dan bij vrouwen en meestal na het 40e levensjaar en
geen psychiatrische voorgeschiedenis hebben.
2. Je weet wat het verschil is tussen afgunst en jaloezie
Jaloezie is het gevoel dat je bang bent om iets wat je als je bezit beschouwt te
verliezen aan een ander.
Afgunst is het willen van iets wat een ander heeft. Echte afgunst heeft iets
kwaadaardigs. Als jij niet kunt hebben wat je zo graag wilt, gun je dat de ander
ook niet. In het ergste geval ben je bereid de ander schade toe te brengen ook al
krijg je daardoor nog steeds niet wat je wilt. Afgunst ontstaat uit een sociale
vergelijking, we geven het niet graag toe en willen het evenwicht terugvinden
door de ander onderuit te halen. Het gaat niet over onrechtvaardigheid maar om
ongelijkheid. Het ontstaat eerder bij iemand die sociaal gelijk staat en
vergelijkbare dingen met jou heeft dan een totaal onbekende.
3. Je weet hoe afgunst bestreden wordt
Afgunst omvat bewondering, gevoel van minderwaardigheid, gevoel van
onvermogen om zelf het benijde te bereiken en de wens de ander te zien falen.
Het is een soort deuk in je ego. Dit kan bestreden worden door 1. zelf te
verkrijgen wat je zo in de ander benijdt 2. gevoelens ten opzichte van dat wat je
graag wilt zijn of hebben veranderen 3. het bezig, genot of geluk van de ander te
beschadigen zodat het verschil weer kleiner wordt 4. iemand anders de door jou
benijde persoon zien beschadigingen (leedvermaak)
4. Je weet wat de functie is van afgunst
Sociale vergelijking geeft ons een beeld van waar wij op de sociale ladder staan.
Diegene die bovenaan staan kan putten uit de beste bronnen, en hebben dus de
meeste kans op overleven. Diegenen die veel op ons lijken, het dichtst bij ons
staan, zijn onze grootste rivalen. Afgunst is onbevredigder, er is altijd wel weer
iemand slimmer, knapper, rijker etc. Daarom kun je ipv anderen naar beneden
halen jezelf omhoog werken.
5. Je weet hoe afgunst (zonde) zich verhoudt tot bewondering (deugd)
Bewondering/deugd = admiration; een gevoel dat de ander zo goed is in iets dat
je alleen maar waardering kunt hebben voor datgene waar de ander zo goed in is
Afgunst/zonde = benig envy; kan je gefrustreerd door voelen (negatief gevoel
over jezelf), maar leidt tot de motivatie jezelf te verbeteren
Het is goedaardig wanneer je gemotiveerd wordt om jezelf beter te maken,
De 7 zonden Blok 2.2 Minor-BRAVO
, kwaadaardig wanneer je gemotiveerd wordt om de nader naar beneden te halen.
Dus wat is beter? Bewondering geeft je een beter gevoel, en goedaardige afgunst
laat je beter presteren (productiever en levert meer op).
6. Je kan uitleggen hoe trots ontstaat
Het ervaren van een positieve beoordeling van anderen. Door een combinatie
van autonoëtisch bewustzijn, zelfreflectie en empathie
Autonoëtisch bewustzijn is het aan jezelf koppelen, dus het subjectief ervaren
van gebeurtenissen die je door de tijd heen hebt meegemaakt
Denk terug aan persoonlijke gebeurtenissen, niet alleen droge feiten komen
boven, maar ook beleving en gevoelens, zoals trots of schaamte. De gebeurtenis
zegt iets over jezelf. Het bewustzijn laat je reflecteren op je verleden en
nadenken over de toekomst en je zelfbeeld. Is dit positief dan heb je een trots
gevoel (= zelfbewuste emotie). Ook kun je trots zijn op iets of iemand, maar deze
is nog steeds gerelateerd aan jezelf, jouw kind, jouw man.
Trots is zonde en deugd.
Deugd: eigenwaarden, waardigheid, zelfrespect en tevredenheid. Waarden die
binnen een groep positief gewaardeerd worden: prosociaal gedrag + doelen
bereiken die niet binnen handbereik liggen en status binnen de groep verhogen.
Zonde: overmatige positieve waardering van het zelf: hoogmoed,
zelfingenomenheid, ijdelheid en arrogantie. Is gerelateerd aan eenzaamheid,
onbegrip en andere sociale problemen. Sociale vergelijking (bij afgunst pakt die
negatief uit tegenover jezelf) bij trots pakt die positief uit en vinden anderen dat
ook, bij hoogmoed pakt die positief uit en gelooft vooral de hoogmoedige zelf dat
de vergelijking in zijn/haar voordeel uitpakt + neiging op anderen neer te kijken.
Deugdzame trots: je gaat je socialer gedragen; hoogmoedige trots: je gaat je
asocialer gedragen. Hoogmoed kan je op korte termijn status geven, maar al snel
prikken mensen daar doorheen.
7. Je kunt het verschil noemen tussen deugdzame trots en hoogmoed
Deugdzame trots is positief; eigenwaarde, waardigheid, zelfrespect en
tevredenheid. Gevoelens van innerlijk welzijn, die vooral te maken hebben met
wie je bent, wat je daadwerkelijk bereikt hebt of waar je je voor ingezet hebt
(intelligentie, doorzettingsvermogen, hulpvaardigheid).
Hoogmoedige trots is negatief; overmatige positieve waardering van het zelf in
het algemeen, het slaat om naar hoogmoed, zelfingenomenheid, ijdelheid,
arrogantie (zorgt voor eenzaamheid, onbegrip en sociale problemen).
8. Je kunt uitleggen wat de Theory of Mind inhoudt
'Het theoretisch verplaatsen in de gedachten van een ander'
Trots ontstaat door te ervaren dat anderen je gedrag positief beoordelen. Je moet
dus ook kunnen bedenken HOE anderen jou beoordelen: theoretisch verplaatsen
in de gedachte van de andere en/of door letterlijk te voelen wat de ander voelt
(empathie)
9. Je kunt benoemen welke factoren van invloed zijn in het beperken van
hoogmoed
Hoogmoed (beschadiging van de orbito in de hersenen) kan ontstaan door een
verstoring van het zelfbewustzijn, zelfreflectie en empathie. Mensen die zich niet
De 7 zonden Blok 2.2 Minor-BRAVO
Hoorcollege 1 | De 7 zonden en hebzucht
Doelstellingen
1. Je kent de 7 zonden in verhouding tot de verleidingen van de 24-uurs
economie
hebzucht, afgunst, trots/ijdelheid, luiheid (koudbloedig)
woede, lust, vraatzucht (warmbloedig)
Positief gezien:
ijdelheid: verzorgd
hebzucht: goed voor jezelf en je naasten zorgen
luiheid: ontspannen, genieten
lust: vrije liefde
woede: assertiviteit
afgunst: competitie
vraatzucht: genieten
Negatief gezien:
ijdelheid: gaat alleen maar over uiterlijkheden, protserig, machtsmisbruik
hebzucht: graaicultuur, loverboys
luiheid: niet in beweging te krijgen, inactief, verveling
lust: sexbelust, incest, pedofilie
woede: geen controle, uitbarsting, geweld
afgunst: het is niet zo erg als we het anderen niet gunnen
vraatzucht: vet, lelijk, geen controle, geen wilskracht
2. Je weet waardoor hebzucht ontstaat
Het willen verzamelen, hebben, ontkoppeling van geluk, winnen. Zowel
beloningen in geld als in complimentjes activeren het beloningsgebied in je
hersenen.
3. Je weet waardoor hebzucht in bedwang gehouden kan worden
Hebzucht kan in bedwang gehouden worden door regels of straf toe te passen.
Daardoor heeft men de gevolgen in gedachten en zal er minder hebzuchtig
gehandeld worden.
Als de verdeling eerlijk is dan voelen we ons beloond. Oneerlijke behandeling
maakt ons pijnnetwerk actief. De veroorzaakte pijn kunnen we verzachten door
degene die ons oneerlijk behandelt te straffen; dit straffen stimuleert namelijk
weer ons beloningssysteem. De wens tot rechtvaardige behandeling houdt zo de
hebzuchtige aanleg van andere onder controle.
4. Je weet wat ‘reciprocal fairness’ is en welk effect het heeft op
hebzucht
Word jij netjes behandeld, dan zorgt de nucleus Caudatus ervoor dat jijzelf ook
niet hebzuchtig handelt, wat er weer voor zorgt dat de ander niet hebzuchtig
handelt.
Alleen al de aanblik van gezichten van mensen die rechtvaardig behandelt
worden, prikkelt het genotsysteem in onze hersenen. En heeft dus enorm effect
op bijvoorbeeld collega’s of de motivatie van medestudenten.
De 7 zonden Blok 2.2 Minor-BRAVO
,5. Extra
Oxytocine verhoogt het vertrouwen in mensen en verlaagt de angst.
Investeerders die de trustgame spelen en daarbij oxytocine krijgen zullen eerder
investeren en zelfs als de beheerder hun vertrouwen heeft geschaafd
Hoorcollege 2 | Afgunst en trots
Doelstellingen
1. Je kent het Othello syndroom
Het geloven van iets wat niet waar is. In onschuldige voorvallen aanwijzingen
zien voor het vermeende bedrog van de partner en niet in staat zijn om deze
normale voorvallen op een juiste manier te interpreteren.
Treed vaker op bij mannen dan bij vrouwen en meestal na het 40e levensjaar en
geen psychiatrische voorgeschiedenis hebben.
2. Je weet wat het verschil is tussen afgunst en jaloezie
Jaloezie is het gevoel dat je bang bent om iets wat je als je bezit beschouwt te
verliezen aan een ander.
Afgunst is het willen van iets wat een ander heeft. Echte afgunst heeft iets
kwaadaardigs. Als jij niet kunt hebben wat je zo graag wilt, gun je dat de ander
ook niet. In het ergste geval ben je bereid de ander schade toe te brengen ook al
krijg je daardoor nog steeds niet wat je wilt. Afgunst ontstaat uit een sociale
vergelijking, we geven het niet graag toe en willen het evenwicht terugvinden
door de ander onderuit te halen. Het gaat niet over onrechtvaardigheid maar om
ongelijkheid. Het ontstaat eerder bij iemand die sociaal gelijk staat en
vergelijkbare dingen met jou heeft dan een totaal onbekende.
3. Je weet hoe afgunst bestreden wordt
Afgunst omvat bewondering, gevoel van minderwaardigheid, gevoel van
onvermogen om zelf het benijde te bereiken en de wens de ander te zien falen.
Het is een soort deuk in je ego. Dit kan bestreden worden door 1. zelf te
verkrijgen wat je zo in de ander benijdt 2. gevoelens ten opzichte van dat wat je
graag wilt zijn of hebben veranderen 3. het bezig, genot of geluk van de ander te
beschadigen zodat het verschil weer kleiner wordt 4. iemand anders de door jou
benijde persoon zien beschadigingen (leedvermaak)
4. Je weet wat de functie is van afgunst
Sociale vergelijking geeft ons een beeld van waar wij op de sociale ladder staan.
Diegene die bovenaan staan kan putten uit de beste bronnen, en hebben dus de
meeste kans op overleven. Diegenen die veel op ons lijken, het dichtst bij ons
staan, zijn onze grootste rivalen. Afgunst is onbevredigder, er is altijd wel weer
iemand slimmer, knapper, rijker etc. Daarom kun je ipv anderen naar beneden
halen jezelf omhoog werken.
5. Je weet hoe afgunst (zonde) zich verhoudt tot bewondering (deugd)
Bewondering/deugd = admiration; een gevoel dat de ander zo goed is in iets dat
je alleen maar waardering kunt hebben voor datgene waar de ander zo goed in is
Afgunst/zonde = benig envy; kan je gefrustreerd door voelen (negatief gevoel
over jezelf), maar leidt tot de motivatie jezelf te verbeteren
Het is goedaardig wanneer je gemotiveerd wordt om jezelf beter te maken,
De 7 zonden Blok 2.2 Minor-BRAVO
, kwaadaardig wanneer je gemotiveerd wordt om de nader naar beneden te halen.
Dus wat is beter? Bewondering geeft je een beter gevoel, en goedaardige afgunst
laat je beter presteren (productiever en levert meer op).
6. Je kan uitleggen hoe trots ontstaat
Het ervaren van een positieve beoordeling van anderen. Door een combinatie
van autonoëtisch bewustzijn, zelfreflectie en empathie
Autonoëtisch bewustzijn is het aan jezelf koppelen, dus het subjectief ervaren
van gebeurtenissen die je door de tijd heen hebt meegemaakt
Denk terug aan persoonlijke gebeurtenissen, niet alleen droge feiten komen
boven, maar ook beleving en gevoelens, zoals trots of schaamte. De gebeurtenis
zegt iets over jezelf. Het bewustzijn laat je reflecteren op je verleden en
nadenken over de toekomst en je zelfbeeld. Is dit positief dan heb je een trots
gevoel (= zelfbewuste emotie). Ook kun je trots zijn op iets of iemand, maar deze
is nog steeds gerelateerd aan jezelf, jouw kind, jouw man.
Trots is zonde en deugd.
Deugd: eigenwaarden, waardigheid, zelfrespect en tevredenheid. Waarden die
binnen een groep positief gewaardeerd worden: prosociaal gedrag + doelen
bereiken die niet binnen handbereik liggen en status binnen de groep verhogen.
Zonde: overmatige positieve waardering van het zelf: hoogmoed,
zelfingenomenheid, ijdelheid en arrogantie. Is gerelateerd aan eenzaamheid,
onbegrip en andere sociale problemen. Sociale vergelijking (bij afgunst pakt die
negatief uit tegenover jezelf) bij trots pakt die positief uit en vinden anderen dat
ook, bij hoogmoed pakt die positief uit en gelooft vooral de hoogmoedige zelf dat
de vergelijking in zijn/haar voordeel uitpakt + neiging op anderen neer te kijken.
Deugdzame trots: je gaat je socialer gedragen; hoogmoedige trots: je gaat je
asocialer gedragen. Hoogmoed kan je op korte termijn status geven, maar al snel
prikken mensen daar doorheen.
7. Je kunt het verschil noemen tussen deugdzame trots en hoogmoed
Deugdzame trots is positief; eigenwaarde, waardigheid, zelfrespect en
tevredenheid. Gevoelens van innerlijk welzijn, die vooral te maken hebben met
wie je bent, wat je daadwerkelijk bereikt hebt of waar je je voor ingezet hebt
(intelligentie, doorzettingsvermogen, hulpvaardigheid).
Hoogmoedige trots is negatief; overmatige positieve waardering van het zelf in
het algemeen, het slaat om naar hoogmoed, zelfingenomenheid, ijdelheid,
arrogantie (zorgt voor eenzaamheid, onbegrip en sociale problemen).
8. Je kunt uitleggen wat de Theory of Mind inhoudt
'Het theoretisch verplaatsen in de gedachten van een ander'
Trots ontstaat door te ervaren dat anderen je gedrag positief beoordelen. Je moet
dus ook kunnen bedenken HOE anderen jou beoordelen: theoretisch verplaatsen
in de gedachte van de andere en/of door letterlijk te voelen wat de ander voelt
(empathie)
9. Je kunt benoemen welke factoren van invloed zijn in het beperken van
hoogmoed
Hoogmoed (beschadiging van de orbito in de hersenen) kan ontstaan door een
verstoring van het zelfbewustzijn, zelfreflectie en empathie. Mensen die zich niet
De 7 zonden Blok 2.2 Minor-BRAVO
