Economie arbeid
Hoofdstuk 1: een verkenning van de arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt is een abstracte markt. De arbeidsmarkt bestaat uit veel deelmarkten.
Op de arbeidsmarkt gaat het om de vraag naar arbeid en het aanbod van arbeid.
Werknemers kunnen een vast contract of een tijdelijk (flexibel) contract hebben. De
zelfstandigen zijn werkenden die niet in loondienst zijn: zelfstandigen met personeel en
zelfstandigen zonder personeel.
Vast contract Flexibel contract
Werkgever Voordeel: altijd personeel, Voordeel: makkelijk mensen ontslaan
zekerheid Nadeel: geen zekerheid
Nadeel: altijd loon betalen
Werknemer Voordeel: garantie loon Voordeel: je zit nergens aan vast
Nadeel: je zit eraan vast Nadeel: geen garantie loon
Totale aanbod arbeidsmarkt = werknemers + zelfstandigen + werklozen
(beroepsbevolking).
Totale vraag arbeidsmarkt = werkgevers + zelfstandigen + vacatures.
Vraag naar arbeid en aanbod van arbeid bepalen de prijs van arbeid: het loon. Als de vraag
naar arbeid groter is dan het aanbod van arbeid krappe arbeidsmarkt (veel vacatures,
weinig werkloosheid). Als het aanbod van arbeid groter is dan de vraag naar arbeid ruime
arbeidsmarkt (veel werklozen, weinig vacatures).
Ruime arbeidsmarkt Krappe arbeidsmarkt
Veel aanbod ten opzichte van de Te weinig aanbod ten opzichte van
vraag naar arbeid de vraag naar arbeid
Veel werkloosheid en laag loon Kleine werkloosheid en hoog loon
De werkgevers hebben een ‘ruime’ De werkgevers hebben een krappe
keuze keuze
Voornamelijk met laagconjunctuur Voornamelijk met hoogconjunctuur
, Vraag en aanbod worden beïnvloed:
Inkomen omhoog vraag naar goederen omhoog productie omhoog vraag naar
werknemers omhoog.
Inkomen omlaag vraag naar goederen omlaag productie omlaag vraag naar
werknemers omlaag.
1. Loon stijgt 1. Loon stijgt
2. De kosten voor bedrijven gaan omhoog 2. Inkomen voor mensen omhoog
3. De verkoopprijzen gaan omhoog 3. Bestedingen gaan omhoog
4. De concurrentiepositie daalt 4. De productie stijgt (nationaal)
5. De productie daalt (internationaal)
Het effect bij een loonsverhoging is groter als je meer gaat werken.
Gelijktijdig bestaan van werkloosheid en vacatures:
- Het aanbod stijgt harder dan de vraag —> werkloosheid ontstaat.
- Niet iedereen kan elke soort arbeid verrichten + er is altijd een zoekproces naar
betere partners en arbeidsovereenkomsten (structurele werkloosheid, mensen
hebben het opleidingsniveau niet).
Markt: vraag en aanbod allebei noemen.
Een stijging van de werkgelegenheid leidt niet per se tot een daling van de
werkloosheid: als het aanbod van arbeid harder groeit dan de werkgelegenheid, zal de
werkloosheid toenemen.
Hoofdstuk 1: een verkenning van de arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt is een abstracte markt. De arbeidsmarkt bestaat uit veel deelmarkten.
Op de arbeidsmarkt gaat het om de vraag naar arbeid en het aanbod van arbeid.
Werknemers kunnen een vast contract of een tijdelijk (flexibel) contract hebben. De
zelfstandigen zijn werkenden die niet in loondienst zijn: zelfstandigen met personeel en
zelfstandigen zonder personeel.
Vast contract Flexibel contract
Werkgever Voordeel: altijd personeel, Voordeel: makkelijk mensen ontslaan
zekerheid Nadeel: geen zekerheid
Nadeel: altijd loon betalen
Werknemer Voordeel: garantie loon Voordeel: je zit nergens aan vast
Nadeel: je zit eraan vast Nadeel: geen garantie loon
Totale aanbod arbeidsmarkt = werknemers + zelfstandigen + werklozen
(beroepsbevolking).
Totale vraag arbeidsmarkt = werkgevers + zelfstandigen + vacatures.
Vraag naar arbeid en aanbod van arbeid bepalen de prijs van arbeid: het loon. Als de vraag
naar arbeid groter is dan het aanbod van arbeid krappe arbeidsmarkt (veel vacatures,
weinig werkloosheid). Als het aanbod van arbeid groter is dan de vraag naar arbeid ruime
arbeidsmarkt (veel werklozen, weinig vacatures).
Ruime arbeidsmarkt Krappe arbeidsmarkt
Veel aanbod ten opzichte van de Te weinig aanbod ten opzichte van
vraag naar arbeid de vraag naar arbeid
Veel werkloosheid en laag loon Kleine werkloosheid en hoog loon
De werkgevers hebben een ‘ruime’ De werkgevers hebben een krappe
keuze keuze
Voornamelijk met laagconjunctuur Voornamelijk met hoogconjunctuur
, Vraag en aanbod worden beïnvloed:
Inkomen omhoog vraag naar goederen omhoog productie omhoog vraag naar
werknemers omhoog.
Inkomen omlaag vraag naar goederen omlaag productie omlaag vraag naar
werknemers omlaag.
1. Loon stijgt 1. Loon stijgt
2. De kosten voor bedrijven gaan omhoog 2. Inkomen voor mensen omhoog
3. De verkoopprijzen gaan omhoog 3. Bestedingen gaan omhoog
4. De concurrentiepositie daalt 4. De productie stijgt (nationaal)
5. De productie daalt (internationaal)
Het effect bij een loonsverhoging is groter als je meer gaat werken.
Gelijktijdig bestaan van werkloosheid en vacatures:
- Het aanbod stijgt harder dan de vraag —> werkloosheid ontstaat.
- Niet iedereen kan elke soort arbeid verrichten + er is altijd een zoekproces naar
betere partners en arbeidsovereenkomsten (structurele werkloosheid, mensen
hebben het opleidingsniveau niet).
Markt: vraag en aanbod allebei noemen.
Een stijging van de werkgelegenheid leidt niet per se tot een daling van de
werkloosheid: als het aanbod van arbeid harder groeit dan de werkgelegenheid, zal de
werkloosheid toenemen.
