Marschall B. Rosenberg
Geweldloze Communicatie
Hoofdstuk 1
Geweldloze communicatie is gebaseerd op taal- en communicatieve
vaardigheden die ons beter in staat stellen menselijk te blijven, ook onder
moeilijke omstandigheden.
De vier elementen van Geweldloze Communicatie:
1. Waarneming
2. Gevoel
3. Behoefte
4. Verzoek
We beginnen met de waarneming van de feitelijke situatie. Daarbij is het
essentieel dat we duidelijk onder woorden brengen wat we waarnemen,
zonder te oordelen of te veroordelen.
Vervolgens verwoorden we hoe we ons bij die waarneming voelen.
Ten derde verwoorden we welke behoeften verband houden met die
gevoelens.
Hierop volgt onmiddellijk het vierde element: een gericht verzoek. Het
richt zich op wat we van de ander willen om ons leven rijker en
vreugdevoller te maken.
Een deel van Geweldloze Communicatie bestaat uit het helder tot
uitdrukking brengen van deze vier elementen, verbaal of non-verbaal.
Een ander deel bestaat uit het ontvangen van dezelfde vier elementen van
anderen. We verbinden ons met hen door eerst af te stemmen op wat zij
waarnemen, voelen en nodig hebben, om vervolgens te ontdekken wat
hun leven zou verrijken: hun verzoek.
Wanneer we onze aandacht hierop gericht houden en de ander helpen dit
ook te doen, creëren we een wederzijdse communicatiestroom waardoor
op natuurlijke wijze compassie bestaat.
Geweldloze Communicatie is een dynamisch proces dat zich steeds
aanpast aan veranderende omstandigheden en aan ieders persoonlijke en
culturele achtergrond.
De twee onderdelen van Geweldloze Communicatie:
1. Je eerlijk uiten door middel van de vier elementen
2. Empathisch luisteren door middel van de vier elementen
Als we Geweldloze Communicatie gebruiken in de omgang met onszelf,
een ander of een groep, vinden we onze natuurlijke staat van mededogen.
Daarom is het een benadering die effectief kan worden toegepast om elk
communicatieniveau en in allerlei situaties.
Geweldloze Communicatie helpt ons zodanig contact te maken met onszelf
en de ander dat ons natuurlijke mededogen kan gaan stromen.
,Hoofdstuk 3
Het eerste element van Geweldloze Communicatie is de waarneming.
Hierbij gaat het erom dat we een scheiding aanbrengen tussen
waarnemen en oordelen. Het is belangrijk dat we duidelijk waarnemen
welke invloed ons zien, horen of aanraken heeft op ons gevoel van welzijn,
zonder dat we daarin een oordeel betrekken.
Zouden we een oordeel betrekken in onze waarneming, verkleinen we de
kans dat anderen de bedoeling horen van onze boodschap.
Volgens semanticus Wendell Johnson vormt de frictie tussen onze voortdurend
veranderende wereld en onze relatief statische taal een deel van ons probleem in
communiceren.
Waarnemingen die vermengd zijn met oordelen:
- Gebruik van het werkwoord zijn
(‘Je bent te goedgeefs’)
- Gebruik van werkwoorden die een oordeel inhouden
(‘Guus loopt de kantjes er vanaf’)
- Gebruik van eigen conclusies alsof ze de enige waarheid zijn
(‘Dat lukt haar nooit’)
- Gebruik van een voorspelling als zekerheid
(‘Als je niet goed eet, lijdt je gezondheid daaronder’)
- Gebruik van generalisaties zonder gronden aan te geven
(‘Allochtonen houden niks schoon’)
- Gebruik van oordelen zonder dat uit te spreken
(‘Henk is een slechte voetballer’)
- Gebruik van bijwoorden en bijvoeglijke naamwoorden
(‘Jim is lelijk’)
Woorden als altijd, nooit, telkens, etc., roepen vaak weerstand op als ze
gebruikt worden om iets extra te benadrukken.
Bij de waarneming is het dus belangrijk dat we een scheiding aanbrengen
tussen waarnemen en oordelen. Als we deze combineren, zullen anderen
dit gauw als kritiek opvatten en zich afzetten tegen wat wij zeggen.
Geweldloze Communicatie is een dynamische wijze van communiceren die
statische generalisaties wil vermijden. Het wil juist komen tot evaluaties
op grond van waarnemingen.
, Hoofdstuk 4
Het tweede element van Geweldloze Communicatie is uiten hoe we ons
voelen.
Er moet onderscheid gemaakt worden tussen gevoelens en gedachten.
Over het algemeen worden gevoelens niet duidelijk verwoord als de
woorden ‘voelen’ of ‘het gevoel hebben dat’ worden gevolgd door:
- Woorden van het type als, zoals en alsof.
(‘Ik heb het gevoel alsof ik met een muur samenleef’)
- Het woord dat, gevolgd door voornaamwoorden, persoonsnamen,
verwijzingen naar een persoon.
(‘Ik voel dat je wel beter weet’)
Omgekeerd kan dit ook voorkomen: ons gevoel tot uitdrukking brengen
zonder ‘voelen’ in de mond te nemen. Maak onderscheid tussen wat we
voelen en wat we denken te zijn. Zo kunnen mensen eenvoudigweg
zeggen: ‘Ik ben geïrriteerd’, in plaats van ‘Ik voel mij geïrriteerd’.
In Geweldloze Communicatie wordt onderscheid gemaakt tussen woorden
die werkelijke gevoelens weergeven en woorden die beschrijven wat we
denken te zijn.
Het is ook zinvol om onderscheid te maken tussen woorden die
beschrijven hoe wij denken dat anderen zich ten opzichte van ons
gedragen en woorden die werkelijke gevoelens weergeven (‘Ik heb het
gevoel dat ik onbelangrijk ben’, ‘Ik voel me niet begrepen’).
Deze woorden geven weer hoe we gedragingen en woorden van anderen
interpreteren en niet zo zeer hoe wij ons voelen.
Het helpt om woorden te gebruiken die naar specifieke emoties verwijzen.
Woorden als goed en slecht maken het voor de luisteraar vaak moeilijk om
contact te maken met wat ze werkelijk voelen. Door een woordenschat te
ontwikkelen waarmee we specifieke emoties duidelijk kunnen identificeren
en benoemen, kunnen we gemakkelijker een band met elkaar aangaan.
Bij Geweldloze Communicatie is het dus belangrijk om onderscheid te
maken tussen woorden die werkelijke gevoelens weergeven en woorden of
uitspraken die gedachten, beoordelingen en interpretaties beschrijven.
Geweldloze Communicatie
Hoofdstuk 1
Geweldloze communicatie is gebaseerd op taal- en communicatieve
vaardigheden die ons beter in staat stellen menselijk te blijven, ook onder
moeilijke omstandigheden.
De vier elementen van Geweldloze Communicatie:
1. Waarneming
2. Gevoel
3. Behoefte
4. Verzoek
We beginnen met de waarneming van de feitelijke situatie. Daarbij is het
essentieel dat we duidelijk onder woorden brengen wat we waarnemen,
zonder te oordelen of te veroordelen.
Vervolgens verwoorden we hoe we ons bij die waarneming voelen.
Ten derde verwoorden we welke behoeften verband houden met die
gevoelens.
Hierop volgt onmiddellijk het vierde element: een gericht verzoek. Het
richt zich op wat we van de ander willen om ons leven rijker en
vreugdevoller te maken.
Een deel van Geweldloze Communicatie bestaat uit het helder tot
uitdrukking brengen van deze vier elementen, verbaal of non-verbaal.
Een ander deel bestaat uit het ontvangen van dezelfde vier elementen van
anderen. We verbinden ons met hen door eerst af te stemmen op wat zij
waarnemen, voelen en nodig hebben, om vervolgens te ontdekken wat
hun leven zou verrijken: hun verzoek.
Wanneer we onze aandacht hierop gericht houden en de ander helpen dit
ook te doen, creëren we een wederzijdse communicatiestroom waardoor
op natuurlijke wijze compassie bestaat.
Geweldloze Communicatie is een dynamisch proces dat zich steeds
aanpast aan veranderende omstandigheden en aan ieders persoonlijke en
culturele achtergrond.
De twee onderdelen van Geweldloze Communicatie:
1. Je eerlijk uiten door middel van de vier elementen
2. Empathisch luisteren door middel van de vier elementen
Als we Geweldloze Communicatie gebruiken in de omgang met onszelf,
een ander of een groep, vinden we onze natuurlijke staat van mededogen.
Daarom is het een benadering die effectief kan worden toegepast om elk
communicatieniveau en in allerlei situaties.
Geweldloze Communicatie helpt ons zodanig contact te maken met onszelf
en de ander dat ons natuurlijke mededogen kan gaan stromen.
,Hoofdstuk 3
Het eerste element van Geweldloze Communicatie is de waarneming.
Hierbij gaat het erom dat we een scheiding aanbrengen tussen
waarnemen en oordelen. Het is belangrijk dat we duidelijk waarnemen
welke invloed ons zien, horen of aanraken heeft op ons gevoel van welzijn,
zonder dat we daarin een oordeel betrekken.
Zouden we een oordeel betrekken in onze waarneming, verkleinen we de
kans dat anderen de bedoeling horen van onze boodschap.
Volgens semanticus Wendell Johnson vormt de frictie tussen onze voortdurend
veranderende wereld en onze relatief statische taal een deel van ons probleem in
communiceren.
Waarnemingen die vermengd zijn met oordelen:
- Gebruik van het werkwoord zijn
(‘Je bent te goedgeefs’)
- Gebruik van werkwoorden die een oordeel inhouden
(‘Guus loopt de kantjes er vanaf’)
- Gebruik van eigen conclusies alsof ze de enige waarheid zijn
(‘Dat lukt haar nooit’)
- Gebruik van een voorspelling als zekerheid
(‘Als je niet goed eet, lijdt je gezondheid daaronder’)
- Gebruik van generalisaties zonder gronden aan te geven
(‘Allochtonen houden niks schoon’)
- Gebruik van oordelen zonder dat uit te spreken
(‘Henk is een slechte voetballer’)
- Gebruik van bijwoorden en bijvoeglijke naamwoorden
(‘Jim is lelijk’)
Woorden als altijd, nooit, telkens, etc., roepen vaak weerstand op als ze
gebruikt worden om iets extra te benadrukken.
Bij de waarneming is het dus belangrijk dat we een scheiding aanbrengen
tussen waarnemen en oordelen. Als we deze combineren, zullen anderen
dit gauw als kritiek opvatten en zich afzetten tegen wat wij zeggen.
Geweldloze Communicatie is een dynamische wijze van communiceren die
statische generalisaties wil vermijden. Het wil juist komen tot evaluaties
op grond van waarnemingen.
, Hoofdstuk 4
Het tweede element van Geweldloze Communicatie is uiten hoe we ons
voelen.
Er moet onderscheid gemaakt worden tussen gevoelens en gedachten.
Over het algemeen worden gevoelens niet duidelijk verwoord als de
woorden ‘voelen’ of ‘het gevoel hebben dat’ worden gevolgd door:
- Woorden van het type als, zoals en alsof.
(‘Ik heb het gevoel alsof ik met een muur samenleef’)
- Het woord dat, gevolgd door voornaamwoorden, persoonsnamen,
verwijzingen naar een persoon.
(‘Ik voel dat je wel beter weet’)
Omgekeerd kan dit ook voorkomen: ons gevoel tot uitdrukking brengen
zonder ‘voelen’ in de mond te nemen. Maak onderscheid tussen wat we
voelen en wat we denken te zijn. Zo kunnen mensen eenvoudigweg
zeggen: ‘Ik ben geïrriteerd’, in plaats van ‘Ik voel mij geïrriteerd’.
In Geweldloze Communicatie wordt onderscheid gemaakt tussen woorden
die werkelijke gevoelens weergeven en woorden die beschrijven wat we
denken te zijn.
Het is ook zinvol om onderscheid te maken tussen woorden die
beschrijven hoe wij denken dat anderen zich ten opzichte van ons
gedragen en woorden die werkelijke gevoelens weergeven (‘Ik heb het
gevoel dat ik onbelangrijk ben’, ‘Ik voel me niet begrepen’).
Deze woorden geven weer hoe we gedragingen en woorden van anderen
interpreteren en niet zo zeer hoe wij ons voelen.
Het helpt om woorden te gebruiken die naar specifieke emoties verwijzen.
Woorden als goed en slecht maken het voor de luisteraar vaak moeilijk om
contact te maken met wat ze werkelijk voelen. Door een woordenschat te
ontwikkelen waarmee we specifieke emoties duidelijk kunnen identificeren
en benoemen, kunnen we gemakkelijker een band met elkaar aangaan.
Bij Geweldloze Communicatie is het dus belangrijk om onderscheid te
maken tussen woorden die werkelijke gevoelens weergeven en woorden of
uitspraken die gedachten, beoordelingen en interpretaties beschrijven.
