Veredelen 2
Mechanische finish
Les 1
Mechanische finishtechnieken
- Kalanderen
- Persen
- Schuren
- Ruwen
- Krassen
- Scheren
- Tumbler
- Dimensie stabiliteit (decatiseren, sanforiseren, thermo-fixeren)
Kalanderen
Door middel van hoge mechanische druk bepaalde effecten aan het doek geven.
Hoofddoel glans creëren.
Effecten:
- Oppervlaktegladheid met glans
- Greep verandering
- Minder luchtdoorlatendheid
- Reliëf
Gebeurt door een hoge druk van 2 walsen.
- Elastische wals met harde wals, of 2 elastische walsen
- Nooit 2 harde walsen, dan plet je het weefsel
Invloed resultaat beïnvloed door:
- Druk
- Temperatuur(hogere temperatuur, meer glans)
- Snelheid
- Walsen volgorde
- Type wals
Welke materialen
- Meest bij cellulose garens: katoen
- Wol: persen
- Linnen: mangel of chasing kalander
- Viscose, acetaat, PA, PES: gaufreren
Verschillende soorten kalanders
Rolkalander
- 2 walsen, 1 harde 1 zachte
- Omtreksnelheid het zelfde
- Algemeen: verdichting van het weefsel
- Elastische tegen elastisch: mattering en volle zachte
greep
- Hard (verwarmd) tegen elastisch: glanseffect
- Twee weefsels tegelijk: (echte) moiré
o Echte moiré is een kettingrips, onechte moiré is vaak platbinding
o Twee weefsels tegelijk door kalander, 1 iets tegen houden in snelheid
o Kettingdraden verspringen verschillende kanten in
- Temperatuur kan 130 – 150°C na bevochtigen
- Eigenlijk een grote strijkbout
,Frictiekalander
- Hoogglans of chintzkalander
- Bestaat uit minimaal 3 walsen met snelheidsverschil
- Harde wals(verwarmd) en frictie tegen elastische wals:
glans
- Impregneren met chemicaliën:
hoogglans/permanent(chintzen: wetlook)
- Middelste wals heet en hard(verchroomd), bovenste en
onderste zacht en koud. Tussen middelste en onderste
wals zit een frictie en snelheidsverschil.
Reliëf of prägekalander
- Gaufreerkalander
- Vlak of glad effect
o Eén harde gegraveerde wals en één elastische wals
o Schreiner effect: Zijdeachtige glans, goedkoper dan merceriseren, met hetzelfde
effect, wals met fijne lijntjes
o 0,1 mm diep
o Onechte moiré, crepe, reliëf op wals
- Reliëf of rapport
o Eén harde gegraveerde wals loopt als negatief in elastische wals
o Embossings(rondé, ligné, carré)
o Relief op harde wals en wordt in zachte wals geperst
o 1 tot 2 cm diep
- Matdruk
o Moiré effect gemaakt met druk
o Zit maar aan 1 kant
Wasecht kalandereffect
Impregneren met hars drogen kalanderen bakken
Drogen: anders komt het reactant hars op de walsen.
Door de hars wordt de greep van het doek iets harder.
Bakken: bij hoge temperatuur, hars reageert met cellulosevezel.
!!!Kunnen tekenen!!!
5 wals kalander
5- wals universeel kalander
A= hard
B= hard, warm
C= zacht
- Hierbij wordt geen hoogglans bereikt.
Nipcowals
- Zorgt ervoor dat er een gelijke druk op het doek
- Zit een hydroliek in waardoor wals recht blijft.
A = zachte wals
B = harde wals
C = nipco wals
, Chasing kalander, mangel
- Linnen moet je op een
zachtere manier
behandelen.
- Was je er op en duur uit
- Kan met mangel
o Van de ene rol op de
andere rol lopen, en zo doorgaan tot je het gewenste
effect hebt
o Rol verandert van vorm, door drukken wordt de rol ovaal ipv rond.
o Hierdoor ontstaat wrijving tussen het linnen.
o Luchtdoorlaatbaarheid wordt minder
- Chasing kalander
o Meerdere lagen stof tussen de walsen door laten
lopen.
o Effect meer te sturen
o Netter en gecontroleerder
o Duurdere machine
Persen
- Wol
- Minder druk, maar langere tijd voor hetzelfde effect
- Bij wol te veel druk, gaat de vezel kapot
- Cilinder wordt verhit, en met stoom behandelt.
- Blijft langere tijd erin zitten, wordt plastisch
1= rechtmaker
2= verhitte cilinder
3= verhitte kom
4= doek
Les 2
Impregneren met chemicaliën drogen bij 110° kalanderen curen(bakken) 160-180°C
Curen: fixeren de chemicaliën. Doe je dit voor het kalanderen dan wordt
het motief er niet ingedrukt, omdat de chemicaliën al hard zijn.
Schuren
Vezels kapot schuren, waardoor een zachte greep ontstaat.
- Gebeurt door wals, waar schuurlinnen om heen zit
- Wals verder weg, langere schuurwerking
- 1 kant per keer schuren, beide kanten schuren 2 keer doorheen
halen
- Kan ook voor het voorbehandelen, om de pitjes die je er niet uit
krijgt met natronloog er uit te krijgen.
- Kunt het ook doen om ruwen te vergemakkelijken
- Filamentgaren
Gecoated materiaal
- PES breisel wordt aan beide kanten voorzien van coating
- Coating bestaat uit PU(polyurethaan)
- Vervolgens ga je beide kanten schuren
- Hieruit ontstaat Alcantara(merknaam) is een imitatie suède
- Vistram heeft dit geprobeerd na te maken
- Katoenen weefsel met coating aan 1 kant, van PU en vervolgens schuren.
- Vistram is veel zwaarder dan Alcatara, komt door dikker weefsel
Mechanische finish
Les 1
Mechanische finishtechnieken
- Kalanderen
- Persen
- Schuren
- Ruwen
- Krassen
- Scheren
- Tumbler
- Dimensie stabiliteit (decatiseren, sanforiseren, thermo-fixeren)
Kalanderen
Door middel van hoge mechanische druk bepaalde effecten aan het doek geven.
Hoofddoel glans creëren.
Effecten:
- Oppervlaktegladheid met glans
- Greep verandering
- Minder luchtdoorlatendheid
- Reliëf
Gebeurt door een hoge druk van 2 walsen.
- Elastische wals met harde wals, of 2 elastische walsen
- Nooit 2 harde walsen, dan plet je het weefsel
Invloed resultaat beïnvloed door:
- Druk
- Temperatuur(hogere temperatuur, meer glans)
- Snelheid
- Walsen volgorde
- Type wals
Welke materialen
- Meest bij cellulose garens: katoen
- Wol: persen
- Linnen: mangel of chasing kalander
- Viscose, acetaat, PA, PES: gaufreren
Verschillende soorten kalanders
Rolkalander
- 2 walsen, 1 harde 1 zachte
- Omtreksnelheid het zelfde
- Algemeen: verdichting van het weefsel
- Elastische tegen elastisch: mattering en volle zachte
greep
- Hard (verwarmd) tegen elastisch: glanseffect
- Twee weefsels tegelijk: (echte) moiré
o Echte moiré is een kettingrips, onechte moiré is vaak platbinding
o Twee weefsels tegelijk door kalander, 1 iets tegen houden in snelheid
o Kettingdraden verspringen verschillende kanten in
- Temperatuur kan 130 – 150°C na bevochtigen
- Eigenlijk een grote strijkbout
,Frictiekalander
- Hoogglans of chintzkalander
- Bestaat uit minimaal 3 walsen met snelheidsverschil
- Harde wals(verwarmd) en frictie tegen elastische wals:
glans
- Impregneren met chemicaliën:
hoogglans/permanent(chintzen: wetlook)
- Middelste wals heet en hard(verchroomd), bovenste en
onderste zacht en koud. Tussen middelste en onderste
wals zit een frictie en snelheidsverschil.
Reliëf of prägekalander
- Gaufreerkalander
- Vlak of glad effect
o Eén harde gegraveerde wals en één elastische wals
o Schreiner effect: Zijdeachtige glans, goedkoper dan merceriseren, met hetzelfde
effect, wals met fijne lijntjes
o 0,1 mm diep
o Onechte moiré, crepe, reliëf op wals
- Reliëf of rapport
o Eén harde gegraveerde wals loopt als negatief in elastische wals
o Embossings(rondé, ligné, carré)
o Relief op harde wals en wordt in zachte wals geperst
o 1 tot 2 cm diep
- Matdruk
o Moiré effect gemaakt met druk
o Zit maar aan 1 kant
Wasecht kalandereffect
Impregneren met hars drogen kalanderen bakken
Drogen: anders komt het reactant hars op de walsen.
Door de hars wordt de greep van het doek iets harder.
Bakken: bij hoge temperatuur, hars reageert met cellulosevezel.
!!!Kunnen tekenen!!!
5 wals kalander
5- wals universeel kalander
A= hard
B= hard, warm
C= zacht
- Hierbij wordt geen hoogglans bereikt.
Nipcowals
- Zorgt ervoor dat er een gelijke druk op het doek
- Zit een hydroliek in waardoor wals recht blijft.
A = zachte wals
B = harde wals
C = nipco wals
, Chasing kalander, mangel
- Linnen moet je op een
zachtere manier
behandelen.
- Was je er op en duur uit
- Kan met mangel
o Van de ene rol op de
andere rol lopen, en zo doorgaan tot je het gewenste
effect hebt
o Rol verandert van vorm, door drukken wordt de rol ovaal ipv rond.
o Hierdoor ontstaat wrijving tussen het linnen.
o Luchtdoorlaatbaarheid wordt minder
- Chasing kalander
o Meerdere lagen stof tussen de walsen door laten
lopen.
o Effect meer te sturen
o Netter en gecontroleerder
o Duurdere machine
Persen
- Wol
- Minder druk, maar langere tijd voor hetzelfde effect
- Bij wol te veel druk, gaat de vezel kapot
- Cilinder wordt verhit, en met stoom behandelt.
- Blijft langere tijd erin zitten, wordt plastisch
1= rechtmaker
2= verhitte cilinder
3= verhitte kom
4= doek
Les 2
Impregneren met chemicaliën drogen bij 110° kalanderen curen(bakken) 160-180°C
Curen: fixeren de chemicaliën. Doe je dit voor het kalanderen dan wordt
het motief er niet ingedrukt, omdat de chemicaliën al hard zijn.
Schuren
Vezels kapot schuren, waardoor een zachte greep ontstaat.
- Gebeurt door wals, waar schuurlinnen om heen zit
- Wals verder weg, langere schuurwerking
- 1 kant per keer schuren, beide kanten schuren 2 keer doorheen
halen
- Kan ook voor het voorbehandelen, om de pitjes die je er niet uit
krijgt met natronloog er uit te krijgen.
- Kunt het ook doen om ruwen te vergemakkelijken
- Filamentgaren
Gecoated materiaal
- PES breisel wordt aan beide kanten voorzien van coating
- Coating bestaat uit PU(polyurethaan)
- Vervolgens ga je beide kanten schuren
- Hieruit ontstaat Alcantara(merknaam) is een imitatie suède
- Vistram heeft dit geprobeerd na te maken
- Katoenen weefsel met coating aan 1 kant, van PU en vervolgens schuren.
- Vistram is veel zwaarder dan Alcatara, komt door dikker weefsel
