Euthanasie voor jonge kinderen moet gelegaliseerd
worden
Dit essay zal verdedigen waarom euthanasie ofwel vroegtijdige levensbeëindiging voor
kinderen van één tot twaalf jaar, die ongeneeslijk ziek zijn, geaccepteerd moet worden. Dit is
een heftig onderwerp, waarin de macht en onmacht van dokters en ouders op de proef
worden gesteld. Allereerst zal de huidige situatie en protocollen toegelicht worden.
Vervolgens zullen de huidige alternatieven en een onderzoek naar artsen en ouders die te
maken hebben met de laatste levensfase van kinderen toegelicht worden. Tenslotte zal
vanuit de literatuur beargumenteerd worden wat onze taak als sociaal werker is in
gelijksoortige situaties.
Onder (jonge) kinderen zal in dit essay kinderen van een tot twaalf jaar worden verstaan. Op
dit moment kunnen alleen kinderen ouder dan twaalf jaar een verzoek indienen voor
vroegtijdige levensbeëindiging bij hun arts. Hierbij is ook instemming van ouders of voogd
vereist. Als de minderjarige zestien of zeventien jaar oud is, moeten de ouders of voogd
betrokken worden bij de besluitvorming van de minderjarige. Hierbij is hun toestemming
echter niet vereist (Euthanasiecommissie, z.d.). Het verzoek zal overwogen worden wanneer
er sprake is van wilsbekwaamheid, en uitzichtloos en ondraaglijk lijden. Kinderen onder de
twaalf jaar zijn volgens de euthanasiewet wilsonbekwaam: het kind kan de informatie over
de ziekte en behandeling niet begrijpen, en daardoor geen beslissing maken (Rijksoverheid,
z.d.). Onder de één jaar kan een arts wel tot actieve levensbeëindiging overgaan, als er aan
geprotocolleerde zorgvuldigheidseisen is voldaan (Liefaard, T. 2015). De zeer gevoelige
discussie over euthanasie voor ongeneeslijk zieke kinderen is ontstaan en actueel over de
groep die hiertussen valt, de kinderen van één tot twaalf jaar (RTL, 13 oktober 2020). Deze
discussie is in Nederland opgelaaid toen België in 2014 haar euthanasiewet aanpaste, en
euthanasie voor alle leeftijden mogelijk werd.
In Nederland zijn er op dit moment drie mogelijkheden, of alternatieven te noemen waar
ouders voor kunnen kiezen. Allereerst palliatieve zorg of palliatieve sedatie, wat inhoudt dat
artsen het bewustzijn van de patiënt verlagen in de laatste levensfase. Het doel hiervan is de
pijn verlichten en het einde dragelijker maken. Dit is niet hetzelfde als euthanaseren, bij
euthanasie wordt het leven namelijk actief beëindigd. Het idee van palliatieve zorg is dat de
patiënt overlijdt aan zijn ziekte, op een ‘natuurlijke’ manier en met zo min mogelijk pijn (Zorg
voor beter, 2020). Dit wordt vaak gebruikt bij het eindstadia van bijvoorbeeld kanker, om het
einde zo draagbaar en pijnloos mogelijk te maken. Daarnaast kan er gekozen worden voor
stoppen met de behandeling. Hierbij worden er geen medicijnen meer toegediend. Echter is
niet elk kind terminaal ziek, en niet elk kind overlijdt op korte termijn aan de gevolgen van
de ziekte. In sommige gevallen wordt er dan gewacht op bijvoorbeeld een infectie, waaraan
het kind vervolgens overlijdt. De laatste mogelijkheid is versterven: het bewust stoppen met
toedienen van eten en drinken. Dit mag de arts wel aanbieden aan de ouders van het kind
als mogelijkheid. Een andere vorm van vroegtijdige levensbeëindiging is strafbaar.
In 2019 vertelden de ouders van de éénjarige Nuria hun verhaal. Nuria had een zeldzame
ziekte: het syndroom van West. Door deze ziekte had zij elke minuut een epileptische aanval.
De beste medicatie werd al gegeven, en de artsen gaven aan dat de situatie nooit zou
worden
Dit essay zal verdedigen waarom euthanasie ofwel vroegtijdige levensbeëindiging voor
kinderen van één tot twaalf jaar, die ongeneeslijk ziek zijn, geaccepteerd moet worden. Dit is
een heftig onderwerp, waarin de macht en onmacht van dokters en ouders op de proef
worden gesteld. Allereerst zal de huidige situatie en protocollen toegelicht worden.
Vervolgens zullen de huidige alternatieven en een onderzoek naar artsen en ouders die te
maken hebben met de laatste levensfase van kinderen toegelicht worden. Tenslotte zal
vanuit de literatuur beargumenteerd worden wat onze taak als sociaal werker is in
gelijksoortige situaties.
Onder (jonge) kinderen zal in dit essay kinderen van een tot twaalf jaar worden verstaan. Op
dit moment kunnen alleen kinderen ouder dan twaalf jaar een verzoek indienen voor
vroegtijdige levensbeëindiging bij hun arts. Hierbij is ook instemming van ouders of voogd
vereist. Als de minderjarige zestien of zeventien jaar oud is, moeten de ouders of voogd
betrokken worden bij de besluitvorming van de minderjarige. Hierbij is hun toestemming
echter niet vereist (Euthanasiecommissie, z.d.). Het verzoek zal overwogen worden wanneer
er sprake is van wilsbekwaamheid, en uitzichtloos en ondraaglijk lijden. Kinderen onder de
twaalf jaar zijn volgens de euthanasiewet wilsonbekwaam: het kind kan de informatie over
de ziekte en behandeling niet begrijpen, en daardoor geen beslissing maken (Rijksoverheid,
z.d.). Onder de één jaar kan een arts wel tot actieve levensbeëindiging overgaan, als er aan
geprotocolleerde zorgvuldigheidseisen is voldaan (Liefaard, T. 2015). De zeer gevoelige
discussie over euthanasie voor ongeneeslijk zieke kinderen is ontstaan en actueel over de
groep die hiertussen valt, de kinderen van één tot twaalf jaar (RTL, 13 oktober 2020). Deze
discussie is in Nederland opgelaaid toen België in 2014 haar euthanasiewet aanpaste, en
euthanasie voor alle leeftijden mogelijk werd.
In Nederland zijn er op dit moment drie mogelijkheden, of alternatieven te noemen waar
ouders voor kunnen kiezen. Allereerst palliatieve zorg of palliatieve sedatie, wat inhoudt dat
artsen het bewustzijn van de patiënt verlagen in de laatste levensfase. Het doel hiervan is de
pijn verlichten en het einde dragelijker maken. Dit is niet hetzelfde als euthanaseren, bij
euthanasie wordt het leven namelijk actief beëindigd. Het idee van palliatieve zorg is dat de
patiënt overlijdt aan zijn ziekte, op een ‘natuurlijke’ manier en met zo min mogelijk pijn (Zorg
voor beter, 2020). Dit wordt vaak gebruikt bij het eindstadia van bijvoorbeeld kanker, om het
einde zo draagbaar en pijnloos mogelijk te maken. Daarnaast kan er gekozen worden voor
stoppen met de behandeling. Hierbij worden er geen medicijnen meer toegediend. Echter is
niet elk kind terminaal ziek, en niet elk kind overlijdt op korte termijn aan de gevolgen van
de ziekte. In sommige gevallen wordt er dan gewacht op bijvoorbeeld een infectie, waaraan
het kind vervolgens overlijdt. De laatste mogelijkheid is versterven: het bewust stoppen met
toedienen van eten en drinken. Dit mag de arts wel aanbieden aan de ouders van het kind
als mogelijkheid. Een andere vorm van vroegtijdige levensbeëindiging is strafbaar.
In 2019 vertelden de ouders van de éénjarige Nuria hun verhaal. Nuria had een zeldzame
ziekte: het syndroom van West. Door deze ziekte had zij elke minuut een epileptische aanval.
De beste medicatie werd al gegeven, en de artsen gaven aan dat de situatie nooit zou
