Tijdvak 9 de tijd van wereldoorlogen
1900-1950, moderne tijd
Kenmerkende aspecten
- Het voeren van twee wereldoorlogen
- De crisis van het wereldkapitalisme
- Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme
- De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massa
organisatie
- Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en
de betrokkenheid van de burgerbevolking bij de oorlogvoering
- Racisme en discriminatie die leiden tot genocide, in het bijzonder op de joden
- De Duitse bezetting van Nederland
- Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme
Het voeren van twee wereldoorlogen
Tot eind 19e eeuw: machtsbalans in Europa
maar: 1871, eenwording Duitsland
Duitsland wordt snel 1 grote moderne, geïndustrialiseerde staat
zorgde voor verstoring machtsevenwicht tussen Europese landen
Pogingen machtsbalans te herstellen: bondgenootschappen
- Triple entente (Frankrijk, Engeland, Rusland)
geallieerden
- Triple alliantie (Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Italië)
centralen
WOI breekt uit
Oorzaken:
- Nationalisme
- Militarisme
- Bondgenootschappen
Aanleiding:
- Moord op Oostenrijk-Hongaarse kroonprins door Servische nationalist (1914)
, Westfront WOI
Door mislukken ‘schlieffenplan’
loopgravenoorlog
Loopgraven zorgen voor een ‘patstelling’
daarom uitputtingsoorlog
maar ook bron van vernieuwingen
Oostfront WOI
(meer) beweging en opmars door Centralen
Russische troepen stap-voor-stap teruggedrongen
Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en de
betrokkenheid van de burgerbevolking bij de oorlog
WOI heeft veel invloed op het gewone leven:
- Massale rekrutering/dienstplicht jonge mannen (vrouwen moesten ‘mannen’ werk
doen)
- Schaarste en rantsoenering
- Massale verwoestingen door nieuwe wapens
burgerslachtoffers
De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisatie
Moderne communicatiemiddelen
- Maken communicatie aan het front mogelijk
- Journalistieke verslaggeving van de oorlog
Moderne propagandamiddelen
- Stimuleren de rekrutering van soldaten
- Houden het moreel hoog
- Versterken het vijandbeeld
Einde gevechten WOI
Oostfront
- Wapenvrede eind 1917 (na Russische Revolutie)
Westfront
- Deelname VS voorjaar 1917
- Centralen zijn uitgeput, sluiten onderdruk van opstanden wapenstilstand (11-11-
1918)
1900-1950, moderne tijd
Kenmerkende aspecten
- Het voeren van twee wereldoorlogen
- De crisis van het wereldkapitalisme
- Het in praktijk brengen van de totalitaire ideologieën communisme en
fascisme/nationaalsocialisme
- De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van massa
organisatie
- Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en
de betrokkenheid van de burgerbevolking bij de oorlogvoering
- Racisme en discriminatie die leiden tot genocide, in het bijzonder op de joden
- De Duitse bezetting van Nederland
- Vormen van verzet tegen het West-Europese imperialisme
Het voeren van twee wereldoorlogen
Tot eind 19e eeuw: machtsbalans in Europa
maar: 1871, eenwording Duitsland
Duitsland wordt snel 1 grote moderne, geïndustrialiseerde staat
zorgde voor verstoring machtsevenwicht tussen Europese landen
Pogingen machtsbalans te herstellen: bondgenootschappen
- Triple entente (Frankrijk, Engeland, Rusland)
geallieerden
- Triple alliantie (Duitsland, Oostenrijk-Hongarije, Italië)
centralen
WOI breekt uit
Oorzaken:
- Nationalisme
- Militarisme
- Bondgenootschappen
Aanleiding:
- Moord op Oostenrijk-Hongaarse kroonprins door Servische nationalist (1914)
, Westfront WOI
Door mislukken ‘schlieffenplan’
loopgravenoorlog
Loopgraven zorgen voor een ‘patstelling’
daarom uitputtingsoorlog
maar ook bron van vernieuwingen
Oostfront WOI
(meer) beweging en opmars door Centralen
Russische troepen stap-voor-stap teruggedrongen
Verwoestingen op niet eerder vertoonde schaal door massavernietigingswapens en de
betrokkenheid van de burgerbevolking bij de oorlog
WOI heeft veel invloed op het gewone leven:
- Massale rekrutering/dienstplicht jonge mannen (vrouwen moesten ‘mannen’ werk
doen)
- Schaarste en rantsoenering
- Massale verwoestingen door nieuwe wapens
burgerslachtoffers
De rol van moderne propaganda- en communicatiemiddelen en vormen van
massaorganisatie
Moderne communicatiemiddelen
- Maken communicatie aan het front mogelijk
- Journalistieke verslaggeving van de oorlog
Moderne propagandamiddelen
- Stimuleren de rekrutering van soldaten
- Houden het moreel hoog
- Versterken het vijandbeeld
Einde gevechten WOI
Oostfront
- Wapenvrede eind 1917 (na Russische Revolutie)
Westfront
- Deelname VS voorjaar 1917
- Centralen zijn uitgeput, sluiten onderdruk van opstanden wapenstilstand (11-11-
1918)
