Samenvatting psychodiagnostiek
Hoorcollege 1 : Diagnostische cyclus 1
Hoorcollege 2 : Diagnostische scenario 6
Hoorcollege 3 : Verklaringsanalyse 10
Hoorcollege 4 : Intelligentietest als diagnostisch instrument 14
Hoorcollege 5 : Integratief beeld (verklaringsanalyse) 16
Hoorcollege 8 : Indicatieanalyse en advisering 17
Hoorcollege 9 : Advies en verslaglegging 21
,Hoorcollege 1 : Diagnostische cyclus
De diagnostische cyclus
Waarom diagnostische cyclus
Dit wordt gebruikt sturing te geven in de praktijk van een psycholoog.
Onderdelen van diagnostische cyclus
➢ Anm (aanmelding) : basisgegevens opnemen van cliënt en van start gaan met het
diagnostisch proces.
➢ KA (klachtanalyse) : er wordt een belevingsonderzoek gedaan bij de cliënt en men
krijgt zicht op wat de cliënt als problematisch ervaart.
➢ PA (probleemanalyse) : objectief vaststellen wat er aan de hand is.
➢ VA (verklaringsanalyse) : zicht krijgen op wat de instandhoudende factoren zijn van
de objectieve klachten.
➢ IA (indicatieanalyse) & Adv (advies) : samen met de cliënt kijken wat de beste
hulpverlening is voor de cliënt.
➢ Therapiecyclus : deze cyclus kan ook aanleiding geven om terug te gaan naar een
onderdeel in de diagnostische cyclus. Dit kan komen als de diagnose niet goed
gesteld is, of als de klachten niet goed beschreven zijn. De therapiecyclus komt na
het advies.
De diagnostische cyclus is een cyclus wat betekent dat je bij bijna alle onderdelen kunt
teruggaan als je bijvoorbeeld informatie hebt gemist. De enigste onderdelen waarbij men
niet kan teruggaan is tussen de aanmelding en de klachtanalyse, en tussen de
indicatieanalyse en het advies. Je moet ook niet steeds de hele cyclus doorlopen, het kan
ook zijn dat je maar een deel volgt aangezien sommige onderdelen dan niet nodig zijn (dit
wordt aangegeven met stippellijnen in de cyclus).
Aanmelding
1
, Hoe wordt de aanmelding gedaan?
Hoe de aanmelding wordt gedaan verschilt sterk tussen instellingen. Als men een eigen
praktijk heeft dan kan het zijn dat de psycholoog de hele aanmelding regelt, en dus de hele
cyclus zelf doet. Bij andere instellingen, zoals als men ergens werkt in een praktijk dan kan
de aanmelding door andere personen worden gedaan zoals een huisarts of een
diagnostische medewerker.
Context aanmelding
In het huidige zorgsysteem hebben een finance driven culture in plaats van een quality
driven culture. Dat betekent dat er in minder tijd meer zorg moet worden verleend. Hierbij is
focaal behandelen de norm. Focaal behandelen is alleen kijken naar een enkel
onderwerp/afgebakend zorgvraag om zo efficiënt te werken. Echter worden zo wel andere
onderwerpen van de cliënt genegeerd. Daarnaast wordt er ook gebruik gemaakt van
stepped care. Dit is dat de zorg wordt opgeschaald op basis van de ernst van het probleem,
dus de psycholoog komt later pas in beeld als het probleem echt erg is.
Stepped care
De huisarts kan een cliënt doorsturen naar de praktijkondersteuner. De praktijkondersteuner
gaat luisteren naar het verhaal en geeft dan ondersteunende gesprekken. Hierbij worden
kleine problemen effectief aangepakt. Als dit niet genoeg is dan wordt de cliënt doorgestuurd
naar generieke basis GGZ. De meeste cliënten met een psychologische behandelvraag
komen hier terecht. Als de behandelvraag complexer is dan wordt de cliënt doorgestuurd
naar de specialistische GGZ. Hierbij is er specifieke training en wordt er specifieke kennis
gebruikt. Na de specialistische GGZ gaat men weer de rij terug af. Uit dit model van stepped
care kan men dus afleiden dat niet iedereen met een probleem terecht komt bij de
specialistische GGZ. Dit is omdat het te duur is om iedereen daar naartoe te sturen.
Formele rollen
Bij de aanmelding worden er verschillende rollen toegewezen aan de mensen.
- Betrokkene : persoon die aan traject gerelateerd is en op de hoogte wordt gesteld
van de uitkomst. Dit zijn meestal meerdere personen, die dan ook gaat bekijken aan
wie de resultaten worden gedeeld zoals familie.
- Verwijzer : persoon die vanuit professionele relatie de cliënt heeft gewezen op belang
van diagnostisch onderzoek.
- Aanmelder : persoon die met de hulpverlener contact heeft opgenomen met verzoek
tot onderzoek. Dit kan bijvoorbeeld een familielid zijn geweest of vrienden.
- Opdrachtgever : persoon die opdracht geeft tot uitvoeren diagnostisch onderzoek. Dit
is meestal een andere persoon dan de aanmelder.
- Cliënt : persoon op wie diagnostisch onderzoek betrekking heeft.
- Cliëntsysteem : groep personen waarop diagnostisch onderzoek betrekking heeft.
Heuristiek
Er zijn drie soorten vragen die worden gesteld bij de intake; namelijk wie, wat en wanneer.
Zo wordt bij de wie-vraag vragen gesteld over de wie welke rol inneemt, wie de klachten
ervaart, en wie er is betrokken. Bij de wat-vraag gaat men dieper op in wat de reden is van
de aanmelding, wat de klachten zijn, wat de cliënt verwacht van het traject. Daarnaast kan er
ook gekeken naar wat de hulpverleningsgeschiedenis is.Dit is zeer belangrijk omdat men zo
dan kan weten wat de valkuilen waren bij vorige hulpverleningen. Bij de waneer-vragen
wordt er gevraagd waarom men zich nu pas aanmeldt, en waarom deze instelling.
2
Hoorcollege 1 : Diagnostische cyclus 1
Hoorcollege 2 : Diagnostische scenario 6
Hoorcollege 3 : Verklaringsanalyse 10
Hoorcollege 4 : Intelligentietest als diagnostisch instrument 14
Hoorcollege 5 : Integratief beeld (verklaringsanalyse) 16
Hoorcollege 8 : Indicatieanalyse en advisering 17
Hoorcollege 9 : Advies en verslaglegging 21
,Hoorcollege 1 : Diagnostische cyclus
De diagnostische cyclus
Waarom diagnostische cyclus
Dit wordt gebruikt sturing te geven in de praktijk van een psycholoog.
Onderdelen van diagnostische cyclus
➢ Anm (aanmelding) : basisgegevens opnemen van cliënt en van start gaan met het
diagnostisch proces.
➢ KA (klachtanalyse) : er wordt een belevingsonderzoek gedaan bij de cliënt en men
krijgt zicht op wat de cliënt als problematisch ervaart.
➢ PA (probleemanalyse) : objectief vaststellen wat er aan de hand is.
➢ VA (verklaringsanalyse) : zicht krijgen op wat de instandhoudende factoren zijn van
de objectieve klachten.
➢ IA (indicatieanalyse) & Adv (advies) : samen met de cliënt kijken wat de beste
hulpverlening is voor de cliënt.
➢ Therapiecyclus : deze cyclus kan ook aanleiding geven om terug te gaan naar een
onderdeel in de diagnostische cyclus. Dit kan komen als de diagnose niet goed
gesteld is, of als de klachten niet goed beschreven zijn. De therapiecyclus komt na
het advies.
De diagnostische cyclus is een cyclus wat betekent dat je bij bijna alle onderdelen kunt
teruggaan als je bijvoorbeeld informatie hebt gemist. De enigste onderdelen waarbij men
niet kan teruggaan is tussen de aanmelding en de klachtanalyse, en tussen de
indicatieanalyse en het advies. Je moet ook niet steeds de hele cyclus doorlopen, het kan
ook zijn dat je maar een deel volgt aangezien sommige onderdelen dan niet nodig zijn (dit
wordt aangegeven met stippellijnen in de cyclus).
Aanmelding
1
, Hoe wordt de aanmelding gedaan?
Hoe de aanmelding wordt gedaan verschilt sterk tussen instellingen. Als men een eigen
praktijk heeft dan kan het zijn dat de psycholoog de hele aanmelding regelt, en dus de hele
cyclus zelf doet. Bij andere instellingen, zoals als men ergens werkt in een praktijk dan kan
de aanmelding door andere personen worden gedaan zoals een huisarts of een
diagnostische medewerker.
Context aanmelding
In het huidige zorgsysteem hebben een finance driven culture in plaats van een quality
driven culture. Dat betekent dat er in minder tijd meer zorg moet worden verleend. Hierbij is
focaal behandelen de norm. Focaal behandelen is alleen kijken naar een enkel
onderwerp/afgebakend zorgvraag om zo efficiënt te werken. Echter worden zo wel andere
onderwerpen van de cliënt genegeerd. Daarnaast wordt er ook gebruik gemaakt van
stepped care. Dit is dat de zorg wordt opgeschaald op basis van de ernst van het probleem,
dus de psycholoog komt later pas in beeld als het probleem echt erg is.
Stepped care
De huisarts kan een cliënt doorsturen naar de praktijkondersteuner. De praktijkondersteuner
gaat luisteren naar het verhaal en geeft dan ondersteunende gesprekken. Hierbij worden
kleine problemen effectief aangepakt. Als dit niet genoeg is dan wordt de cliënt doorgestuurd
naar generieke basis GGZ. De meeste cliënten met een psychologische behandelvraag
komen hier terecht. Als de behandelvraag complexer is dan wordt de cliënt doorgestuurd
naar de specialistische GGZ. Hierbij is er specifieke training en wordt er specifieke kennis
gebruikt. Na de specialistische GGZ gaat men weer de rij terug af. Uit dit model van stepped
care kan men dus afleiden dat niet iedereen met een probleem terecht komt bij de
specialistische GGZ. Dit is omdat het te duur is om iedereen daar naartoe te sturen.
Formele rollen
Bij de aanmelding worden er verschillende rollen toegewezen aan de mensen.
- Betrokkene : persoon die aan traject gerelateerd is en op de hoogte wordt gesteld
van de uitkomst. Dit zijn meestal meerdere personen, die dan ook gaat bekijken aan
wie de resultaten worden gedeeld zoals familie.
- Verwijzer : persoon die vanuit professionele relatie de cliënt heeft gewezen op belang
van diagnostisch onderzoek.
- Aanmelder : persoon die met de hulpverlener contact heeft opgenomen met verzoek
tot onderzoek. Dit kan bijvoorbeeld een familielid zijn geweest of vrienden.
- Opdrachtgever : persoon die opdracht geeft tot uitvoeren diagnostisch onderzoek. Dit
is meestal een andere persoon dan de aanmelder.
- Cliënt : persoon op wie diagnostisch onderzoek betrekking heeft.
- Cliëntsysteem : groep personen waarop diagnostisch onderzoek betrekking heeft.
Heuristiek
Er zijn drie soorten vragen die worden gesteld bij de intake; namelijk wie, wat en wanneer.
Zo wordt bij de wie-vraag vragen gesteld over de wie welke rol inneemt, wie de klachten
ervaart, en wie er is betrokken. Bij de wat-vraag gaat men dieper op in wat de reden is van
de aanmelding, wat de klachten zijn, wat de cliënt verwacht van het traject. Daarnaast kan er
ook gekeken naar wat de hulpverleningsgeschiedenis is.Dit is zeer belangrijk omdat men zo
dan kan weten wat de valkuilen waren bij vorige hulpverleningen. Bij de waneer-vragen
wordt er gevraagd waarom men zich nu pas aanmeldt, en waarom deze instelling.
2
