Samenvatting Boekhouden geboekstaafd deel 3 hoofdstuk 10

BA Hoofdstuk 10 De verwerking van latente belastingverhoudingen
in de vennootschappelijke jaarrekening

10.1 De verwerking van latente belastingverhoudingen in het algemeen
Verwerking van verschillen tussen vennootschappelijke en fiscale jaarrekening
= ‘verwerking van latente belastingverhoudingen’
= ‘opnemen van een voorziening voor latende belastingverplichtingen’

 GEEN GOEDE BENAMINGEN
o Na verwerking is het niet meer latent (verborgen)
o Geen juridisch afdwingbare verplichting
o Geen voorziening in eigenlijke zin, maar een transitorische post

 Ontstaan door verschillen tussen fiscale (belastbare) en vennootschappelijke winst

Het is mogelijk dat er geen verschillen zijn
Als de winsten op dezelfde grondslagen gebaseerd zijn.
 Kan ook in Nederland door art. 2:396 lid 6 BW

Mogelijkheid voor kleine rechtspersonen om voor de waardering van activa en passiva en
de bepaling van de winst de fiscale grondslagen toe te passen.
ALS
- Alle grondslagen worden toegepast
- Melding in de toelichting

Als er wel verschillen zijn
Er hoeft dan nog niet per se een verwerkingsprobleem te zijn
 Als belasting van de winst als onderdeel van de winstverdeling (dus als
winstuitkering)
DAN
Hebben de verschillen geen invloed op de boekhouding en de vennootschappelijke
jaarrekening (die vanuit de boekhouding wordt opgesteld).
OOK AL
Zou de fiscus (en andere winstdelers) wel een van jaar tot jaar wisselend aandeel
in de (vennootschappelijke) winst ontvangen.

MAAR
Het is niet gebruikelijk om de belasting over de winst (te betalen belasting) als onderdeel
van de winstbestelling in aanmerking te nemen.
 Meestal als kostenfactor behandeld

Af te leiden uit het:
- Investeringsselectiegedrag
- Belasting-minimalisatiegedrag

Belasting over de winst als kostenfactor
Belasting over de fiscale winst is dan NIET kosten over dit jaar
WANT
Belastingbedragen moeten we toerekenen aan de jaren waarmee ze een oorzakelijk
verband hebben
DUS
Elk jaar in de vennootschappelijke V&W  bedrag i.v.m. vennootschappelijke winst
NIET
Fiscale (belastbare) winst


1

,Belasting over vennootschappelijke winst = belastinglast
 Voldoet aan de eisen van het matchingbeginsel

Twee soorten verschillen tussen vennootschappelijke en fiscale winst
1. Verschillen in toerekening aan jaren
2. Verschillen in winstbegrip

Verschillen in toerekening aan jaren
Het gevolg van winstverschuivingen
- Belastbaar tijdelijk verschil  uitstel van belastingbetaling
- Verrekenbaar tijdelijk verschil  vooruitbetaling van belasting

Voorbeeld




1. Bereken het te betalen bedrag aan VPB
25% x (200.000 – 30.000) = €42.500

2. Bereken het belastbaar tijdelijk verschil en het belastingeffect daarvan
Belastbaar tijdelijk verschil van €30.000
DOORDAT
Het bedrag fiscaal is opgenomen onder de HIR die er vennootschappelijk niet is’
 Belastingeffect: 25% x 30.000 = €7.500

3. Journaalposten om het in boekhouding te verwerken
990 VPB 42.500
Aan 160 Te betalen VPB 42.500

990 VPB 7.500
Aan 068 Voorziening voor latente belastingverplichtingen 7.500




4. Bereken het verschil (belastbaar/verrekenbaar tijdelijk) tussen fiscale en
vennootschappelijke boekwaarden van de activa en passiva per 1/1/2011 en per
31/12/2011




2

, 5. Bereken de mutatie van de bij a gevraagde tijdelijke verschillen en het
belastingeffect daarvan
De belastbare tijdelijke verschillen nemen af met €30.000 (vervallen HIR)
De belastbare tijdelijke verschillen nemen toe met €25.000 (verschil in BW)
 Per saldo afname van €5.000
 Belastingeffect: 25% x 5.000 = €1.250

6. Journaalposten om vraag 5 in de boekhouding te verwerken
990 VPB € (belasting over 2011)
Aan 160 Te betalen VPB €

068 Voorziening voor latente belastingverplichtingen 1.250
Aan 990 VPB 1.250

Opmerkingen
 Fiscale balans eind 2011
o Geen HIR
o Boekwaarde machine = €225.000 (300.000 – 30.000 – 45.000)
 Vennootschappelijke balans eind 2011
o Boekwaarde machine = €250.000 (300.000 – 50.000)

 Fiscale stille reserve van €25.000  hierover moet in de toekomst nog belasting
betaald worden voor €6.250 (25% x 25.000)  eind 2011 op ‘Voorziening voor
latente belastingverplichtingen’ (= 7.500 – 1.250).

 Per 31/12/2016 (na 6 jaar) is het saldo van de rekening ‘Voorziening voor latente
belastingverplichtingen’ 0  €7.500 gedebiteerd (6 x 1.250).
OOK
Als er in een van die jaren een negatieve winst is
DOORDAT
Er mogelijkheden bestaan tot carryback en carryforward
 Ook in een verliesjaar is de fiscale afschrijving lager dan de
vennootschappelijke en dus ook ‘t fiscale verlies lager dan vennootschappelijk

 Het voorzieningenkarakter treedt niet op (qua omvang of moment van afwikkeling
onzekere verplichting)  slechts een uit de matching-procedure voortvloeiende
transitorische post

Andere voorbeelden van belastbare en verrekenbare tijdelijke verschillen
 Willekeurige afschrijving op aangewezen bedrijfsmiddelen (= belastbaar)
 Afschrijving fiscaal o.b.v. vast percentage van de aanschafprijs waardoor
afschrijving gelijk blijft ieder jaar, en vennootschappelijk o.b.v. vast percentage
van de boekwaarde waardoor afschrijving steeds lager wordt (= verrekenbaar)
HIERDOOR
- Aanvangsjaren  fiscale winst hoger dan vennootschappelijk
- Latere jaren  fiscale winst lager dan vennootschappelijk

Balansbenadering
- Eind eerste boekjaar  fiscale waarde machine hoger dan vennootschappelijk 
verrekenbaar tijdelijk verschil  latente belastingvordering
- Door het afschrijvingsverschil neemt het verschil in boekwaarden steeds verder af
 ook belastingvordering neemt af

Actieve en passieve latenties
 Actieve latenties
o Zie hierboven
o Voorzieningen vennootschappelijk hoger dan fiscaal

3