Lessuggestie
taalbeschouwing
1. IEMAND DOET ‘IETS’: SEMANTISCH
GRAMMATICAONDERWIJS (LIJDEND VOORWERP)
Docent: Mirjam Campo
Datum: 10-06-2021
Hogeschool van Amsterdam
Faculteit Onderwijs en Opvoeding
Opleiding: 2de graads docent Nederlands
, Semantisch grammaticaonderwijs:
Iemand doet ‘iets’
Titel o Iemand doet ‘iets’
lessuggestie
Taalwetenschappelijk o Grammatica/syntaxis o Taalvariatie
onderwerp van de o Fonologie/fonetiek o Taalverwerving
les: o Semantiek o Taalgeschiedenis
o Morfologie o Taalverandering
o Pragmatiek
Doelgroep(en): 1 havo/vwo
Leerdoel(en): - Aan het einde van de les weten de leerlingen wat het lijdend voorwerp is
in de zin.
- Aan het einde van de les kunnen de leerlingen het lijdend voorwerp
toepassen in een zelfgemaakte zin.
Beginsituatie: De leerlingen zijn bekend met het begrip ‘lijdend voorwerp’. Dit hebben zij al op
de basisschool gehad. Het grammaticaonderwijs bij ons op school is erg
traditioneel. Om het lijdend voorwerp te vinden stellen ze de vraag: wie/wat +
gezegde + onderwerp en begint nooit met een voorzetsel. Veel leerlingen kunnen
dit niet onthouden en hebben dan ook moeite met het toepassen. Het lijdend
voorwerp is vaag en wordt vaak verward met het onderwerp. Het semantisch
georiënteerd grammaticaonderwijs, waarbij valentie betekenis relaties kan laten
zien tussen zinsdelen en werkwoorden (Van Rijt, 2016) is nieuw.
Lesactiviteit(en) Beschrijf wat de leerlingen doen. Beschrijf wat de docent doet.
Introductie: ± 5 minuten
Terugblik: De docent laat de volgende
plaatjes met zien (zie bijlage 1) en vraagt
wat de handeling is
(werkwoord/persoonsvorm) en wie de
handeling uitvoert (onderwerp)
De leerlingen geven aan wat de De jongen/man schopt
handeling is en wie de handeling Het meisje/Marianne schrijft
uitvoert. Daarna bedenken zij wat
er achter deze zinnen geschreven Deze zinnen zou je aan kunnen vullen. Wat
kan worden. Dit schrijven zij op hun zou je achter deze zinnen kunnen zetten?
wisbordje.
De docent legt uit dat we in deze les gaan
kijken naar het lijdend voorwerp in de zin.
De docent legt het doel van deze les uit.
1
taalbeschouwing
1. IEMAND DOET ‘IETS’: SEMANTISCH
GRAMMATICAONDERWIJS (LIJDEND VOORWERP)
Docent: Mirjam Campo
Datum: 10-06-2021
Hogeschool van Amsterdam
Faculteit Onderwijs en Opvoeding
Opleiding: 2de graads docent Nederlands
, Semantisch grammaticaonderwijs:
Iemand doet ‘iets’
Titel o Iemand doet ‘iets’
lessuggestie
Taalwetenschappelijk o Grammatica/syntaxis o Taalvariatie
onderwerp van de o Fonologie/fonetiek o Taalverwerving
les: o Semantiek o Taalgeschiedenis
o Morfologie o Taalverandering
o Pragmatiek
Doelgroep(en): 1 havo/vwo
Leerdoel(en): - Aan het einde van de les weten de leerlingen wat het lijdend voorwerp is
in de zin.
- Aan het einde van de les kunnen de leerlingen het lijdend voorwerp
toepassen in een zelfgemaakte zin.
Beginsituatie: De leerlingen zijn bekend met het begrip ‘lijdend voorwerp’. Dit hebben zij al op
de basisschool gehad. Het grammaticaonderwijs bij ons op school is erg
traditioneel. Om het lijdend voorwerp te vinden stellen ze de vraag: wie/wat +
gezegde + onderwerp en begint nooit met een voorzetsel. Veel leerlingen kunnen
dit niet onthouden en hebben dan ook moeite met het toepassen. Het lijdend
voorwerp is vaag en wordt vaak verward met het onderwerp. Het semantisch
georiënteerd grammaticaonderwijs, waarbij valentie betekenis relaties kan laten
zien tussen zinsdelen en werkwoorden (Van Rijt, 2016) is nieuw.
Lesactiviteit(en) Beschrijf wat de leerlingen doen. Beschrijf wat de docent doet.
Introductie: ± 5 minuten
Terugblik: De docent laat de volgende
plaatjes met zien (zie bijlage 1) en vraagt
wat de handeling is
(werkwoord/persoonsvorm) en wie de
handeling uitvoert (onderwerp)
De leerlingen geven aan wat de De jongen/man schopt
handeling is en wie de handeling Het meisje/Marianne schrijft
uitvoert. Daarna bedenken zij wat
er achter deze zinnen geschreven Deze zinnen zou je aan kunnen vullen. Wat
kan worden. Dit schrijven zij op hun zou je achter deze zinnen kunnen zetten?
wisbordje.
De docent legt uit dat we in deze les gaan
kijken naar het lijdend voorwerp in de zin.
De docent legt het doel van deze les uit.
1
