Uitwerking leerdoelen OWG 3 : hechting en opvoeding

Bijeenkomst 3 TLG

Taak 3: Ouder en kind: een levenslange band



Annemiek en Lieke, twee eerstejaars studenten Gezondheidswetenschappen, zitten beiden op
kamers sinds het begin van het academische jaar en bespreken hun jeugd aan de hand van de
literatuur die ze moeten lezen.

Annemiek en Lieke vinden het logisch dat voeding en lichamelijke verzorging de belangrijke
behoeften van baby’s en kinderen zijn, en dat verzorgers daarin moeten voorzien. Dat is allang
bekend.

Zie onderstaande passage uit 1928 (!) uit een opvoedingsboek:


“Treat [children] as though they were young adults. Dress them, bathe them with care and
circumspection. Let your behavior always be objective and kindly firm. Never hug and kiss them,
never let them sit in your lap. If you must, kiss them once on the forehead when they say good night.
Shake hands with them in the morning.” (pp. 81-82; Uit: Psychological care of the infant and child
(1928), J.B. Watson)


Ze lezen vervolgens literatuur over een aantal zeer baanbrekende onderzoeken, die de kijk van
opvoeding radicaal hebben veranderd. In de afbeelding hiernaast zie je een foto van het beroemde
experiment van de psycholoog Harry Harlow (1905-1981). Een filmpje is hier te vinden:
https://www.youtube.com/watch?v=OrNBEhzjg8I.

In het experiment werden baby-aapjes opgesloten in een kooi waarin een ‘draadmoeder’ met
voeding en een zachte moeder zonder voeding werden geplaatst.

De psychiater John Bowlby (1907-1990) deed ook onderzoek naar opvoeding en hij was het niet eens
met de klassieke bovenstaande ideeën over opvoeding. Zijn hechtingstheorie heeft bijgedragen aan
het feit dat moeders en andere verzorgers baby’s meer gingen dragen en troosten.

Mary Ainsworth (1913-1999) werkte de ideeën van Bowlby verder uit en beschreef verschillende
vormen van hechting die ze testte bij jonge kinderen, onder andere zoals afgebeeld op onderstaande
figuur.

, Annemiek en Lieke weten niet goed hoe hun hechting was. ‘Dat ga ik dit weekend aan mijn ouders
vragen,’ stelt Lieke. Wel weten ze hoe hun opvoeding verliep. Annemiek zegt haar ouders niet veel
thuis waren, dat ze alle ruimte had om te doen en laten wat ze zelf wilde. Ze maakte vaak haar eigen
eten klaar en bepaalde zelf of ze naar school ging of in bed bleef liggen. Het was soms vervelend als
ze ergens mee zat, want dan kon ze ook niet bij haar ouders terecht. Eigenlijk is er niet veel
veranderd nu ze op kamers zit. Ze merkt bovendien dat ze een ongezond voedingspatroon heeft. Dat
is anders voor Lieke. Haar ouders hebben haar streng opgevoed. Er waren veel regels thuis waar ze
zich aan moest houden en daar kon niet over gesproken worden. Zij merkt nu wel dat ze het heerlijk
vindt dat ze als ze thuiskomt met huisgenoten kan kletsen bij een kop thee. Dat kon ze thuis niet.
Maar ze heeft wel geleerd om gezond te koken voor zichzelf, hoewel ze het moeilijk vindt om vol te
houden.

Ze proberen hun opvoeding in te delen in de onderstaande classificatie van Baumrind:




Probleemstelling:

Wat is de invloed van opvoedingsstijlen op het leven van een kind?

Wat is hechting en welke soorten hechting heb je?



Kernwoorden:

 Opvoedingsstijlen
 Hechting
 Ouders/verzorgers
 Hechtingstheorieën
 Voedingspatroon
 Classificatie van Baumrind
 Responsiviteit
 Controle
 Harlow
 Bowlby