SAMENVATTING
INLEIDING SOCIOLOGIE
HOORCOLLEGE 1
Wat is sociologie & wat is theorie
WAT?
Wetenschap van maatschappij die samenleven van mensen bestudeerd (begrijpen handelen)
→ systematisch adhv patronen
- denken voelen handelen
- in bijzondere algemene zien: alles anders, maar toch zelfde
bv. vriendengroep wisselend omgaan, maar vele dingen zelfde bij omgang
→ op zichzelf gericht (selfies, zelf promoten,..), maar toch bij een groep horen
VOOR/NADELEN
- DEBUNKING
Wat is waar → kijken naar setting / wie (bv bij Trump – andere waarheden presenteren)
- BEGRIP
begrijpen van grotere maatsch. verbanden, context (bv waarom arm/betere baan/..?)
- EMPOWERING
Door bekijken van alle groepen: beeld van achtergestelde groepen (bv MeToo/BLM)
→ groepen meer zelfvertrouwen geven, beter op de kaart brengen
- (H)ERKENNING
Jezelf / groepen herkennen door te kijken naar geheel
- Alles verandert
- Sociologen zijn mensen: moeilijk balans tussen afstand houden (perspectief) – betrokkenheid
samenleving (begrip)
- onderdeel maatsch debat (bv. term autochtoon-allochtoon in maatsch debat was wetenschappelijk)
Bestudering sociale problemen (criminaliteit, terrorisme, migratie, zelfverrijking salaris CEO’s,..)
Sociale problemen ontwricht samenleving veel (bv 10.000 mensen werkloos in stad)
VS
Personal troubles (bv aantal mensen werkloos in stad)
MAAR: wanneer sociaal probleem?
CRITERIA
1. Probleem treft veel mensen
2. Private troubles (zelf last van hebben, ervaren)
3. Cumulatie met andere problemen (bv: werkloos → afname sociaal contact → ..)
4. Niet tijdelijk / persistent
, 5. Sociale oorzaak (komt door hoe wij samenleving hebben ingericht)
6. Geldende waarden in gedrang (het zou niet moeten kunnen, mogen BV: misdaad)
BV: WK FINALE - nee
geen cumulatie met andere problemen
geen sociale oorzaak waarom ze niet winnen
er komt geen geldende waarde in gedrang
BV HONDENPOEP – ja
Treft veel mensen (last), hondenpoep in top 3 van grootste problemen voor Nederlanders, snel andere
vormen van rotzooi (cumulatie andere problemen), zolang wij honden houden blijft dit (persistent), te
maken met hoe wij reguleren (sociale oorzaak), we vinden het vies/aantastend (geldende waarden in
gedrang)
WAT
Stelt wetenschappelijke vragen over sociale problemen
=> SOCIOLOGISCHE PROBLEMEN –
Maatschappelijke probleem vertalen naar vraag hoe & waarom iets in elkaar zit
- sociologische verbeelding- verder kijken dan eigen directe omgeving
- bewust van werking samenleving
- specifieke manier van denken (theorieën over werking samenleving) en doen (hoe)
- kritisch kijken naar het vanzelfsprekende (bv eigen gedrag kritisch bekijken, waarom bv 3 zoenen)
- verschil met de common sense: systematisch denken adhv theorieën, methoden van onderzoek
maar: geen kunstmatige taal, gewoon mensentaal
→ kritiek: sociologen vertellen wat iedereen al weet op een manier dat niemand het meer begrijpt,
jargon - eenduidigheid
REACTIE -SOCIOLOGIE VS COMMON SENCE
- responsible speech: wat gezegd wordt = onderbouwd (verantwoorde argumentatie)
- side of the field: verder kijken dan eigen directie sociale wereld
- making sence: hoe werken versch. contexten? Verklaring gedrag mensen
- defamiliarize: kritisch kijken naar vanzelfsprekende zaken
SOCIOLOGIE
WAT VRAGEN STELLEN VOOR INZICHT
> geen normatieve vragen (beleidsmatige vraag waarbij keuzes gemaakt worden)
NIET
Hoe kunnen we criminaliteit oplossen
WEL
Wat is het geval? Wie plegen er vaker misdrijven? Feiten
WAAROM VRAGEN
Waarom lagere opgeleiden sneller het dievenpad op?
,3 SOORTEN PROBLEMEN
Sociale / maatschappelijke problemen
→ wat moet worden opgelost, politieke partijen / discussies met oplossingen
Waarderingskwesties (mensen vinden het vervelend) → we moeten er iets aan doen
(handelingskwesties)
Sociologische problemen
→ Wetensch vertalingen van vaak maatsch problemen, door sociologen
Logische problemen (wat, hoe zit het in elkaar, waarom) , objectief
(Sociale) beleidsproblemen → organisatieproblemen
Zo geformuleerd dat er iets aan gedaan wordt
→ hoe los je bep situatie op? (bv: samenwerking in organisatie, jeugdzorg beter functioneren,..)
3 NIVEAUS – bestudering onderlinge interactie
Micro (familie vrienden)
Meso (kantoor universiteit)
Macro (overheid land)
VERSCHIL PSYCHOLOGIE
Psychologie: problemen in individu, begrijpen van jezelf
verklaringen – binnen psyche, individuele verklaring
bv bij aanslag: persoon heeft psych aandoening
Sociologie: problemen in samenleving – individuen interacteren (gedrag TUSSEN mensen)
verklaringen – buiten psyche verklaring
bv bij aanslag: in welke mate sociale contacten?, ingebed in vriendenkring?
– hoe eenzamer, hoe sneller een moord plegen (IMPACT CONTEXT)
Maar: vele raakvlakken met soortgelijke fenomeen / theorieën
WETENSCHAPPELIJKE PRINCIPES SOCIOLOGIE → P – T – O MODEL
Probleem theorie observatie cyclus (PTO-PTO CYCLUS)
Empirische cyclus
Probleem (waarom is het zo?) Je ziet iets dat je niet begrijpt – verklaring
Theorie (misschien omdat?) zodat je het wel zou begrijpen – klopt de
Onderzoek (klopt de verklaring?) theorie? Anders iets anders bedenken
BV (PTO-PTO CYCLUS):
P – WAAROM verdienen mannen meer dan vrouwen
T – Mannen hoger opgeleid → meer inkomen
O- 40% salarisverschil aan opleidingsverschil, maar ook bij zelfde opleiding verdienen ze meer
→ theorie 1 klopt deels, maar niet helemaal (zoeken naar theorie 2) - EMPERISCHE CIRKEL
, BV 2 (PO-PTO CYCLUS)
P1 – begint altijd met WAT VRAAG (welke veranderingen criminaliteit 1980-2010)
O2 – afname
P2 – waarom afname?
T2 – vanwege welvaart
O2 – T klopt deels, maar in bv de VS meer criminaliteit
P3 – waarom
…
HOOFDVRAGEN SOCIOLOGIE
- belangrijkste klassieke vragen
- overkoepelende vragen
→ om orde te scheppen in chaos
→ leren op antwoorden van vergelijkbare vragen
1- ONGELIJKHEIDSPROBLEEM
in welke mate schaarse hulpbronnen ongelijk verdeeld?
Grondlegger: Karl Marx
2- COHESIEPROBLEEM
in welke mate leven mensen vreedzaam met elkaar samen?
Grondlegger: Emile Durkheim
3- RATIONALISERINGSPROBLEEM (CULTUUR)
in welke mate is de samenleving gerationaliseerd
(doelmatiger/efficiënter inrichting samenleving – traditionele → moderne samenleving)
Grondlegger: Max Weber
INLEIDING SOCIOLOGIE
HOORCOLLEGE 1
Wat is sociologie & wat is theorie
WAT?
Wetenschap van maatschappij die samenleven van mensen bestudeerd (begrijpen handelen)
→ systematisch adhv patronen
- denken voelen handelen
- in bijzondere algemene zien: alles anders, maar toch zelfde
bv. vriendengroep wisselend omgaan, maar vele dingen zelfde bij omgang
→ op zichzelf gericht (selfies, zelf promoten,..), maar toch bij een groep horen
VOOR/NADELEN
- DEBUNKING
Wat is waar → kijken naar setting / wie (bv bij Trump – andere waarheden presenteren)
- BEGRIP
begrijpen van grotere maatsch. verbanden, context (bv waarom arm/betere baan/..?)
- EMPOWERING
Door bekijken van alle groepen: beeld van achtergestelde groepen (bv MeToo/BLM)
→ groepen meer zelfvertrouwen geven, beter op de kaart brengen
- (H)ERKENNING
Jezelf / groepen herkennen door te kijken naar geheel
- Alles verandert
- Sociologen zijn mensen: moeilijk balans tussen afstand houden (perspectief) – betrokkenheid
samenleving (begrip)
- onderdeel maatsch debat (bv. term autochtoon-allochtoon in maatsch debat was wetenschappelijk)
Bestudering sociale problemen (criminaliteit, terrorisme, migratie, zelfverrijking salaris CEO’s,..)
Sociale problemen ontwricht samenleving veel (bv 10.000 mensen werkloos in stad)
VS
Personal troubles (bv aantal mensen werkloos in stad)
MAAR: wanneer sociaal probleem?
CRITERIA
1. Probleem treft veel mensen
2. Private troubles (zelf last van hebben, ervaren)
3. Cumulatie met andere problemen (bv: werkloos → afname sociaal contact → ..)
4. Niet tijdelijk / persistent
, 5. Sociale oorzaak (komt door hoe wij samenleving hebben ingericht)
6. Geldende waarden in gedrang (het zou niet moeten kunnen, mogen BV: misdaad)
BV: WK FINALE - nee
geen cumulatie met andere problemen
geen sociale oorzaak waarom ze niet winnen
er komt geen geldende waarde in gedrang
BV HONDENPOEP – ja
Treft veel mensen (last), hondenpoep in top 3 van grootste problemen voor Nederlanders, snel andere
vormen van rotzooi (cumulatie andere problemen), zolang wij honden houden blijft dit (persistent), te
maken met hoe wij reguleren (sociale oorzaak), we vinden het vies/aantastend (geldende waarden in
gedrang)
WAT
Stelt wetenschappelijke vragen over sociale problemen
=> SOCIOLOGISCHE PROBLEMEN –
Maatschappelijke probleem vertalen naar vraag hoe & waarom iets in elkaar zit
- sociologische verbeelding- verder kijken dan eigen directe omgeving
- bewust van werking samenleving
- specifieke manier van denken (theorieën over werking samenleving) en doen (hoe)
- kritisch kijken naar het vanzelfsprekende (bv eigen gedrag kritisch bekijken, waarom bv 3 zoenen)
- verschil met de common sense: systematisch denken adhv theorieën, methoden van onderzoek
maar: geen kunstmatige taal, gewoon mensentaal
→ kritiek: sociologen vertellen wat iedereen al weet op een manier dat niemand het meer begrijpt,
jargon - eenduidigheid
REACTIE -SOCIOLOGIE VS COMMON SENCE
- responsible speech: wat gezegd wordt = onderbouwd (verantwoorde argumentatie)
- side of the field: verder kijken dan eigen directie sociale wereld
- making sence: hoe werken versch. contexten? Verklaring gedrag mensen
- defamiliarize: kritisch kijken naar vanzelfsprekende zaken
SOCIOLOGIE
WAT VRAGEN STELLEN VOOR INZICHT
> geen normatieve vragen (beleidsmatige vraag waarbij keuzes gemaakt worden)
NIET
Hoe kunnen we criminaliteit oplossen
WEL
Wat is het geval? Wie plegen er vaker misdrijven? Feiten
WAAROM VRAGEN
Waarom lagere opgeleiden sneller het dievenpad op?
,3 SOORTEN PROBLEMEN
Sociale / maatschappelijke problemen
→ wat moet worden opgelost, politieke partijen / discussies met oplossingen
Waarderingskwesties (mensen vinden het vervelend) → we moeten er iets aan doen
(handelingskwesties)
Sociologische problemen
→ Wetensch vertalingen van vaak maatsch problemen, door sociologen
Logische problemen (wat, hoe zit het in elkaar, waarom) , objectief
(Sociale) beleidsproblemen → organisatieproblemen
Zo geformuleerd dat er iets aan gedaan wordt
→ hoe los je bep situatie op? (bv: samenwerking in organisatie, jeugdzorg beter functioneren,..)
3 NIVEAUS – bestudering onderlinge interactie
Micro (familie vrienden)
Meso (kantoor universiteit)
Macro (overheid land)
VERSCHIL PSYCHOLOGIE
Psychologie: problemen in individu, begrijpen van jezelf
verklaringen – binnen psyche, individuele verklaring
bv bij aanslag: persoon heeft psych aandoening
Sociologie: problemen in samenleving – individuen interacteren (gedrag TUSSEN mensen)
verklaringen – buiten psyche verklaring
bv bij aanslag: in welke mate sociale contacten?, ingebed in vriendenkring?
– hoe eenzamer, hoe sneller een moord plegen (IMPACT CONTEXT)
Maar: vele raakvlakken met soortgelijke fenomeen / theorieën
WETENSCHAPPELIJKE PRINCIPES SOCIOLOGIE → P – T – O MODEL
Probleem theorie observatie cyclus (PTO-PTO CYCLUS)
Empirische cyclus
Probleem (waarom is het zo?) Je ziet iets dat je niet begrijpt – verklaring
Theorie (misschien omdat?) zodat je het wel zou begrijpen – klopt de
Onderzoek (klopt de verklaring?) theorie? Anders iets anders bedenken
BV (PTO-PTO CYCLUS):
P – WAAROM verdienen mannen meer dan vrouwen
T – Mannen hoger opgeleid → meer inkomen
O- 40% salarisverschil aan opleidingsverschil, maar ook bij zelfde opleiding verdienen ze meer
→ theorie 1 klopt deels, maar niet helemaal (zoeken naar theorie 2) - EMPERISCHE CIRKEL
, BV 2 (PO-PTO CYCLUS)
P1 – begint altijd met WAT VRAAG (welke veranderingen criminaliteit 1980-2010)
O2 – afname
P2 – waarom afname?
T2 – vanwege welvaart
O2 – T klopt deels, maar in bv de VS meer criminaliteit
P3 – waarom
…
HOOFDVRAGEN SOCIOLOGIE
- belangrijkste klassieke vragen
- overkoepelende vragen
→ om orde te scheppen in chaos
→ leren op antwoorden van vergelijkbare vragen
1- ONGELIJKHEIDSPROBLEEM
in welke mate schaarse hulpbronnen ongelijk verdeeld?
Grondlegger: Karl Marx
2- COHESIEPROBLEEM
in welke mate leven mensen vreedzaam met elkaar samen?
Grondlegger: Emile Durkheim
3- RATIONALISERINGSPROBLEEM (CULTUUR)
in welke mate is de samenleving gerationaliseerd
(doelmatiger/efficiënter inrichting samenleving – traditionele → moderne samenleving)
Grondlegger: Max Weber
