College 5
Verklaringen voor criminaliteit
Economische sociologische theorieën
Economische theorieën:
1. Klassieke ideeën
2. Afschrikkingstheorieën
3. Rationele keuze theorieën
4. Gelegenheidstheorieën
Sociologische theorieën
1. Anomie- en strain
2. Sociale desorganisatie
3. Sociale controle
4. Labeling
Criminologische theorieën:
Soort theorie
Algemeen idee
achterliggende mensbeelden
Een mens is van nature goed vs. slecht ?
Verschil crimineel gedrag vs ander gedrag ?
Verschil gedrag van “criminelen” vs gedrag van “alle mensen” ?
Een mens heeft een vrije wil vs. heeft geen vrije wil ?
Een mens is beïnvloedbaar / houdt rekening met omgeving vs niet beïnvloedbaar /
houdt geen rekening met omgeving ?
Mogelijke beleidsmaatregelen
Toepassen van theorieën. Psychologisch: stoornissen behandelen.
Schema op pagina 8 van dia’s kunnen invullen
Economische theorieën – Klassieke theorieën
Historische context
Middeleeuwen
Zeer grote onveiligheid: Oorlogen & veel misdaad
Kerk en Machthebbers bepaalden reactie op criminaliteit: draconische straffen &
klassenjustitie -> willekeur en barbaarse straffen.
Geen wetenschap: Kennis binnen kloosters, religie bepaalde het denken: spiritualistische
theorieën
Verlichting (18e eeuw)
Eerste wetenschappelijke ideeën:
, In filosofie mens centraal (opkomst protestantisme)
Nieuwe denkers als Montesquieu, Voltaire, Locke, Rousseau over inrichting
samenleving
Natuurwetenschappen
Klassieke theorieën:
Klassieke filosofische theorieën gaan er van uit dat criminaliteit (mede) voortkomt uit een individuele
(economische) keuze van personen. Het zijn oude theorieën
Voorbeelden van dergelijke theorieën zijn …
Beccaria’s ideeën over straffen
Bentham’s ideeën over straffen
Machese di Beccaria(1738-1794)
Belangrijk boek (1764):
Dei delitti e delle pene (klassiek idee over misdaden en straffen)
Ideeën:
Samenleving gebaseerd op sociaal contract: individuen geven deel soevereiniteit op in ruil
voor bescherming van de staat (Hobbes, Rousseau)
Omdat straffen (strafwetten) individuele vrijheden beknotten, moeten ze restrictief en
proportioneel worden toegepast.
Eventuele toekomstige daders maken kosten en baten afweging -> straffen moeten mensen
genoeg afschrikken, maar het hoeft niet te heftig
Proportionaliteitsgedachte: hoogte straffen gelijk aan ernst delict
Jeremy Bentham (1748-1832)
Ideeën:
“Nature has placed mankind under governance of two ‘sovereign masters’: pain and
pleasure”
De hoogte van de straf moet net hoog genoeg zijn om daders er van te weerhouden een
dergelijk delict te plegen !
Idee van mensen maken kosten en baten afweging
Misdaad staat centraal, niet de dader: De straf moet bij het delict passen, niet bij de dader
Economische theorieën- Afschrikkingstheorieën
alle theorieën komen neer op kosten en baten
Afschrikkingstheorieën
Deterence theories
Afschrikkingstheorieën gaan er van uit dat criminaliteit (mede) voortkomt uit een individuele
economische keuze van personen.
De gedachte is dat zwaar (en zeker en snel) straffen personen afschrikt en zal leiden tot
minder criminaliteit. Dit zit vooral aan de kosten kant. Hoe groter de kosten, hoe minder snel
je criminaliteit zal plegen. Kosten maar hoog genoeg maken -> men minder criminaliteit
plegen