Samenvatting politicologie
1.1 Politieke problemen
Politieke problemen zijn interessant omdat de politiek zich bezighoudt met het oplossen of
verminderen van problemen. Maatschappelijke verschijnselen die niet als problematisch worden
beschouwd, krijgen doorgaans geen aandacht van de politiek. Ook omdat diverse politieke
problemen invloed hebben op ons dagelijks leven zijn politieke problemen interessant.
Politiek
Van Deth en Vis omschrijven politiek als een situatie waarbij de overheid op een of andere wijze
betrokken is of zou moeten zijn. Deze definitie is op te splitsen in twee delen. Ten eerste is politiek
een situatie waarbij de overheid betrokken is. Ten tweede heeft politiek te maken met situaties
waarbij de overheid niet betrokken is, maar dat wel zou moeten zijn. Deze definitie van Deth en Vis
heeft als voordeel dat ze duidelijk afgebakend zijn. De rol van de overheid staat daarin centraal.
Tegelijkertijd sterkt de definitie verder dan de betrokkenheid van de overheid. Eisen van burgers en
organisaties die niet resulteren in overheidsbeleid, worden ook als politiek aangemerkt.
Probleem
Wat is een probleem?
- mensen beschouwen de situatie als ongewenst
- mensen denken de situatie te moeten en kunnen veranderen.
Bij een probleem nemen mensen ten eerste een discrepantie waar tussen een bepaalde
omstandigheid aan de ene kant en een norm of waarde aan de andere kant. Problemen kennen twee
aspecten: de feitelijke werkelijkheid (objectief aspect) en de werkelijkheid zoals die wordt ervaren
(subjectief aspect). Subjectieve beelden van de werkelijkheid worden ook wel percepties genoemd.
Politiek probleem
De definitie van een politiek probleem ontstaat als de omschrijving van een probleem gecombineerd
wordt met de omschrijving van politiek. Een politiek probleem is een ongewenst en veranderbaar
beschouwde situatie, waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn. Er bestaat onder mensen
niet altijd overeenstemming over wat een politiek probleem is. Deze onenigheid heeft drie oorzaken.
Ten eerste hanteren mensen verschillende normen om de werkelijkheid te beoordelen. Ten tweede
ervaren mensen de objectieve werkelijkheid verschillend; hun oordeel is subjectief. Ten derde zijn
mensen het er niet over eens welke problemen tot de politiek behoren. Sommige mensen of
organisaties vinden dat de politiek zich ten onrechte met een bepaald probleem bemoeit. Zo vinden
zij het bijvoorbeeld belachelijk dat ze aan de gemeente toestemming moeten vragen om een
dakkapel te plaatsen. Soms wordt een probleem door de een als een persoonlijk probleem gezien,
terwijl de ander het als een politiek probleem aanmerkt. Daarnaast zijn mensen het niet over eens
welke politieke problemen belangrijk zijn en welke niet.
1.2 Politiek en de overheid
Politiek is een situatie waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn. De overheid speelt een
belangrijke rol in de politiek. Ze is de grootste werkgever van Nederland. Burgers, organisaties en
bedrijven wenden zich veelvuldig tot de overheid voor een oplossing van hun problemen. De
overheid is als enige bevoegd om wetten en regels te maken. Bovendien kan de overheid oplossingen
, voor problemen, desnoods met geweld, opleggen aan de ingezetenen van haar grondgebied.
Hoogerwerf omschrijft politiek als het overheidsbeleid, en ook de totstandkoming en effecten
hiervan. In deze definitie komt de belangrijke rol van de overheid in de politiek ook naar voren. De
definitie concentreert zich echt niet alleen op het bestaande overheidsbeleid, maar omvat ook het
ontstaan en de gevolgen ervan. Niettemin zou in de definitie van Hoogerwerf te veel nadruk op het
feitelijk overheidsbeleid worden gelegd. Conflicten worden veelvuldig in de politiek uitgevochten.
2.1 theorie en model
Een theorie is meer dan een benadering, namelijk een geheel van samenhangende begrippen. Een
model is een vereenvoudigde weergave van een theorie. In een model worden de reacties tussen
begrippen uit een theorie als geheel gevisualiseerd. Een politicologisch model is een vereenvoudigde
weergave van een theorie ten aanzien van een bepaald politiek verschijnsel of proces. In een model
worden alleen abstracte begrippen gebruikt. De algemene relaties tussen de begrippen worden
vereenvoudigd weergegeven.
2.2 het politieksysteemmodel
Het politieksysteemmodel van Easton is een model van het gehele politieke proces. Het is gebaseerd
op een algemene theorie over politiek, die op alle politieke systemen van toepassing zouden kunnen
zijn.
De centrale begrippen van dit model zijn:
1. Invoer.
Politieke actoren zijn deelnemers aan het politieke proces. In het politieke systeemmodel worden
zijn aangeduid als omgeving. De omgeving presenteert zowel wensen als steun aan de overheid. De
wensen van burgers zijn veelal gericht op het oplossen van een bepaald politiek probleem. Deze
wensen zijn niet alleen afkomstig uit de samenleving maar ook uit de overheid zelf. Zogenoemde
poortwachters houden sommige wensen tegen en laten andere wensen toe in het
besluitvormingsproces. Naast bijvoorbeeld politici, ambtenaren en belangengroepen, vormen de
media invloedrijke poortwachters. Poortwachters kennen prioriteiten toe aan bepaalde politieke
problemen. Het politieke systeem kan slechts overleven als burgers het systeem steunen. Naast
specifieke steun voor concrete beleidsmaatregelen, zijn burgers in een bepaalde mate loyaal aan het
systeem. Deze loyaliteit wordt diffusie steun genoemd. Diffusie steun uit zich bijvoorbeeld in een
hoge opkomst bij verkiezingen. Vermindering van steun blijkt onder meer uit de toenemende
criminaliteit, uitkeringsfraude etc.
1.1 Politieke problemen
Politieke problemen zijn interessant omdat de politiek zich bezighoudt met het oplossen of
verminderen van problemen. Maatschappelijke verschijnselen die niet als problematisch worden
beschouwd, krijgen doorgaans geen aandacht van de politiek. Ook omdat diverse politieke
problemen invloed hebben op ons dagelijks leven zijn politieke problemen interessant.
Politiek
Van Deth en Vis omschrijven politiek als een situatie waarbij de overheid op een of andere wijze
betrokken is of zou moeten zijn. Deze definitie is op te splitsen in twee delen. Ten eerste is politiek
een situatie waarbij de overheid betrokken is. Ten tweede heeft politiek te maken met situaties
waarbij de overheid niet betrokken is, maar dat wel zou moeten zijn. Deze definitie van Deth en Vis
heeft als voordeel dat ze duidelijk afgebakend zijn. De rol van de overheid staat daarin centraal.
Tegelijkertijd sterkt de definitie verder dan de betrokkenheid van de overheid. Eisen van burgers en
organisaties die niet resulteren in overheidsbeleid, worden ook als politiek aangemerkt.
Probleem
Wat is een probleem?
- mensen beschouwen de situatie als ongewenst
- mensen denken de situatie te moeten en kunnen veranderen.
Bij een probleem nemen mensen ten eerste een discrepantie waar tussen een bepaalde
omstandigheid aan de ene kant en een norm of waarde aan de andere kant. Problemen kennen twee
aspecten: de feitelijke werkelijkheid (objectief aspect) en de werkelijkheid zoals die wordt ervaren
(subjectief aspect). Subjectieve beelden van de werkelijkheid worden ook wel percepties genoemd.
Politiek probleem
De definitie van een politiek probleem ontstaat als de omschrijving van een probleem gecombineerd
wordt met de omschrijving van politiek. Een politiek probleem is een ongewenst en veranderbaar
beschouwde situatie, waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn. Er bestaat onder mensen
niet altijd overeenstemming over wat een politiek probleem is. Deze onenigheid heeft drie oorzaken.
Ten eerste hanteren mensen verschillende normen om de werkelijkheid te beoordelen. Ten tweede
ervaren mensen de objectieve werkelijkheid verschillend; hun oordeel is subjectief. Ten derde zijn
mensen het er niet over eens welke problemen tot de politiek behoren. Sommige mensen of
organisaties vinden dat de politiek zich ten onrechte met een bepaald probleem bemoeit. Zo vinden
zij het bijvoorbeeld belachelijk dat ze aan de gemeente toestemming moeten vragen om een
dakkapel te plaatsen. Soms wordt een probleem door de een als een persoonlijk probleem gezien,
terwijl de ander het als een politiek probleem aanmerkt. Daarnaast zijn mensen het niet over eens
welke politieke problemen belangrijk zijn en welke niet.
1.2 Politiek en de overheid
Politiek is een situatie waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn. De overheid speelt een
belangrijke rol in de politiek. Ze is de grootste werkgever van Nederland. Burgers, organisaties en
bedrijven wenden zich veelvuldig tot de overheid voor een oplossing van hun problemen. De
overheid is als enige bevoegd om wetten en regels te maken. Bovendien kan de overheid oplossingen
, voor problemen, desnoods met geweld, opleggen aan de ingezetenen van haar grondgebied.
Hoogerwerf omschrijft politiek als het overheidsbeleid, en ook de totstandkoming en effecten
hiervan. In deze definitie komt de belangrijke rol van de overheid in de politiek ook naar voren. De
definitie concentreert zich echt niet alleen op het bestaande overheidsbeleid, maar omvat ook het
ontstaan en de gevolgen ervan. Niettemin zou in de definitie van Hoogerwerf te veel nadruk op het
feitelijk overheidsbeleid worden gelegd. Conflicten worden veelvuldig in de politiek uitgevochten.
2.1 theorie en model
Een theorie is meer dan een benadering, namelijk een geheel van samenhangende begrippen. Een
model is een vereenvoudigde weergave van een theorie. In een model worden de reacties tussen
begrippen uit een theorie als geheel gevisualiseerd. Een politicologisch model is een vereenvoudigde
weergave van een theorie ten aanzien van een bepaald politiek verschijnsel of proces. In een model
worden alleen abstracte begrippen gebruikt. De algemene relaties tussen de begrippen worden
vereenvoudigd weergegeven.
2.2 het politieksysteemmodel
Het politieksysteemmodel van Easton is een model van het gehele politieke proces. Het is gebaseerd
op een algemene theorie over politiek, die op alle politieke systemen van toepassing zouden kunnen
zijn.
De centrale begrippen van dit model zijn:
1. Invoer.
Politieke actoren zijn deelnemers aan het politieke proces. In het politieke systeemmodel worden
zijn aangeduid als omgeving. De omgeving presenteert zowel wensen als steun aan de overheid. De
wensen van burgers zijn veelal gericht op het oplossen van een bepaald politiek probleem. Deze
wensen zijn niet alleen afkomstig uit de samenleving maar ook uit de overheid zelf. Zogenoemde
poortwachters houden sommige wensen tegen en laten andere wensen toe in het
besluitvormingsproces. Naast bijvoorbeeld politici, ambtenaren en belangengroepen, vormen de
media invloedrijke poortwachters. Poortwachters kennen prioriteiten toe aan bepaalde politieke
problemen. Het politieke systeem kan slechts overleven als burgers het systeem steunen. Naast
specifieke steun voor concrete beleidsmaatregelen, zijn burgers in een bepaalde mate loyaal aan het
systeem. Deze loyaliteit wordt diffusie steun genoemd. Diffusie steun uit zich bijvoorbeeld in een
hoge opkomst bij verkiezingen. Vermindering van steun blijkt onder meer uit de toenemende
criminaliteit, uitkeringsfraude etc.
