Hoorcollege 4 op 27-9 Inleiding rechtswetenschap
Herhaling:
Democratie: bevolking heeft invloed op het overheidsbestuur
Rechtsstaat: staat waarin de overheid is gebonden aan het recht ter bescherming van de burger
Spanning tussen deze 2: meerderheidssteun (democratie) wordt beperkt door bescherming van de
individuen volgens het recht (rechtsstaat). hier zit een balans tussen.
HC 4 wetgeving
Het woord ‘wet’:
- Wet in formele zin
o ‘Parlementaire wetgeving’ (= overheidsbesluit van regering + Staten-Generaal)
Ezelsbruggetje: wet in formele zin heeft altijd ‘wet’ in de titel staan
Voorbeeld: het burgerlijke wetboek, wet van strafrecht, wet wapens en
munitie
- Wet in materiële zin
o ‘Algemeen verbindend voorschrift’ (=overheidsbesluit met algemene (rechts)regels
als inhoud)
Algemene regel die zich toch iedereen richt
Voorbeeld: ‘Hij aan wiens schuld de dood van een ander te wijten is, wordt
gestraft met … (307 Sr)’ geldt voor iedereen in Nederland
‘Het is verboden alcoholhoudende drank te nuttigen op de weg..’ (2.4.7 lid 1
APV Nijmegen) geldt voor iedereen in Nijmegen
Wetten in formele zin:
- Art 81 Gw; de vaststelling van wetten (in formele zin) geschiedt door de regering en de
Staten-Generaal gezamenlijk.
- Hoe komt dit tot stand? totstandkoming van wet in formele zin is geregeld in Gw.
o Regering maakt wetsvoorstel en vraagt advies van Raad van State
o Regering gaat daarover vergaderen en dienen het in bij 2 e Kamer
o 2e Kamer debatteert en mag er wijzigingen aan toevoegen en aannemen (recht van
amendement)
o 2e Kamer stuurt deze dan door na 1e Kamer die geen recht van Amendement hebben
dus alleen ja of nee kunnen zeggen.
o Wet gaat dan terug na de regering en dan bij koninklijk besluit bevestigen
o Dan nog publiceren en dan is die van toepassing.
- Wie maakt er wetten? de wetten worden geschreven door juristen die ambtenaar zijn.
Inhoud?
- Meestal avv (algemeen verbindend voorschrift); bijvoorbeeld ‘het is verboden om zonder
redelijk doel een dier pijn of letsel te veroorzaken’ (art 2:2 wet dieren) wet dieren dus
wet in formele zin
o Maar ook is dit in materiële zin! avv, want geldt voor iedereen
- Soms géén avv; richt niet tot een grote groep maar tot een individu
o Dit is dan een wet in formele zin maar niet in materiële zin!
Bijvoorbeeld; de koning, een huwelijk aangaande buiten bij de wet
verleende toestemming, doet daardoor afstand van het koningschap want
er wordt dan met naam en al een wet aangenomen. De wet van huwelijk
van de koning in het algemeen is wel ook materieel
= wet in bloot-formele zin
Andere ‘wetgevers’ buiten regering en Staten-Generaal
- ‘geattribueerde wetgevers’ (uit je hoofd leren)
Herhaling:
Democratie: bevolking heeft invloed op het overheidsbestuur
Rechtsstaat: staat waarin de overheid is gebonden aan het recht ter bescherming van de burger
Spanning tussen deze 2: meerderheidssteun (democratie) wordt beperkt door bescherming van de
individuen volgens het recht (rechtsstaat). hier zit een balans tussen.
HC 4 wetgeving
Het woord ‘wet’:
- Wet in formele zin
o ‘Parlementaire wetgeving’ (= overheidsbesluit van regering + Staten-Generaal)
Ezelsbruggetje: wet in formele zin heeft altijd ‘wet’ in de titel staan
Voorbeeld: het burgerlijke wetboek, wet van strafrecht, wet wapens en
munitie
- Wet in materiële zin
o ‘Algemeen verbindend voorschrift’ (=overheidsbesluit met algemene (rechts)regels
als inhoud)
Algemene regel die zich toch iedereen richt
Voorbeeld: ‘Hij aan wiens schuld de dood van een ander te wijten is, wordt
gestraft met … (307 Sr)’ geldt voor iedereen in Nederland
‘Het is verboden alcoholhoudende drank te nuttigen op de weg..’ (2.4.7 lid 1
APV Nijmegen) geldt voor iedereen in Nijmegen
Wetten in formele zin:
- Art 81 Gw; de vaststelling van wetten (in formele zin) geschiedt door de regering en de
Staten-Generaal gezamenlijk.
- Hoe komt dit tot stand? totstandkoming van wet in formele zin is geregeld in Gw.
o Regering maakt wetsvoorstel en vraagt advies van Raad van State
o Regering gaat daarover vergaderen en dienen het in bij 2 e Kamer
o 2e Kamer debatteert en mag er wijzigingen aan toevoegen en aannemen (recht van
amendement)
o 2e Kamer stuurt deze dan door na 1e Kamer die geen recht van Amendement hebben
dus alleen ja of nee kunnen zeggen.
o Wet gaat dan terug na de regering en dan bij koninklijk besluit bevestigen
o Dan nog publiceren en dan is die van toepassing.
- Wie maakt er wetten? de wetten worden geschreven door juristen die ambtenaar zijn.
Inhoud?
- Meestal avv (algemeen verbindend voorschrift); bijvoorbeeld ‘het is verboden om zonder
redelijk doel een dier pijn of letsel te veroorzaken’ (art 2:2 wet dieren) wet dieren dus
wet in formele zin
o Maar ook is dit in materiële zin! avv, want geldt voor iedereen
- Soms géén avv; richt niet tot een grote groep maar tot een individu
o Dit is dan een wet in formele zin maar niet in materiële zin!
Bijvoorbeeld; de koning, een huwelijk aangaande buiten bij de wet
verleende toestemming, doet daardoor afstand van het koningschap want
er wordt dan met naam en al een wet aangenomen. De wet van huwelijk
van de koning in het algemeen is wel ook materieel
= wet in bloot-formele zin
Andere ‘wetgevers’ buiten regering en Staten-Generaal
- ‘geattribueerde wetgevers’ (uit je hoofd leren)
