SPF tentamen blok 2.1 hoofdstukken 1, 3, 4, 9, 8, 5, 13, 12, 11 (23
januari 13:30-15:30)
Hoofdstuk 1:
Psychologie = de wetenschap van gedrag en de psychische processen van het
individu.
Sociale invloed = het effect dat woorden, daden of alleen al de aanwezigheid
van andere mensen heeft op onze gedachten, gevoelens, attitudes of gedrag
(kern van de sociale psychologie).
Rechtstreekse pogingen tot overreding; opzettelijk proberen het gedrag van een
ander te veranderen (vb. reclamecampagnes), over halen om iets te doen wat we
eigenlijk niet willen.
Sociaal psychologen onderzoeken hoe en waarom onze gedachten, gevoelens en
gedragingen door de hele sociale omgeving worden gevormd.
Sociale psychologie = de wetenschappelijke studie naar de manier waarop de
gedachten, gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door de
werkelijke of gefantaseerde aanwezigheid van andere mensen. (Allport, 1985)
De sociale psychologie onderscheidt zich vooral doordat ze zich niet zozeer
bezighoudt met sociale situaties in een objectieve betekenis, maar doordat ze
zich in eerste instantie richt op de manier waarop mensen beïnvloed worden door
hun interpretatie, of construct, van hun sociale omgeving.
Construct = de manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen
en interpreteren.
*Sociaal psychologen menen dat je pas kunt begrijpen hoe mensen door hun
sociale wereld worden beïnvloed als je begrijpt hoe ze die sociale wereld
waarnemen, begrijpen en interpreteren.
De sociale psychologie hecht veel belang aan de manier waarop mensen de
sociale wereld interpreteren en daarom besteden sociaal psychologen speciale
aandacht aan de wortels van de interpretaties. Ander kenmerkt waarop de
sociale psychologie zich van verwante disciplines onderscheidt, is dat het een op
experimenten gebaseerde wetenschap is.
*ze testen hun veronderstellingen, vermoedens en ideeën over sociaal gedrag
van mensen op empirische en systematische wijze.
Determinant = bepalende factor in een ontwikkeling of toestand.
Vaak zien we dat wanneer we iemand de schuld kunnen geven van iets, we ons
beter voelen.
Wanneer persoonlijkheidspsychologen proberen sociaal gedrag te verklaren,
concentreren ze zich over het algemeen op individuele verschillen.
Individuele verschillen = die aspecten van de persoonlijkheid van mensen die
hen onderscheiden van de andere mensen.
Hoewel de inzichten van persoonlijkheidspsychologen onze kennis over het
menselijk gedrag vergroten, zijn sociaal psychologen ervan overtuigd dat je, als
,je gedrag primair op grond van persoonlijkheidsfactoren probeert te verklaren,
een essentieel onderdeel van het verhaal buiten beschouwing laat: namelijk de
machtige rol van de sociale invloed.
De sociale psychologie deelt haar belangstelling voor sociaal gedrag met
verschillende andere disciplines in de sociale wetenschappen, waaronder de
sociologie, economie en politicologie.
Elk van deze richtingen onderzoekt de invloed van sociale factoren op het
menselijk gedrag. Maar de sociale psychologie onderscheidt zich op een aantal
belangrijke punten; meest opvallende is het niveau van de analyse.
Andere sociale wetenschappen houden zich meer bezig met brede sociale,
economische, politieke en historische factoren die invloed hebben op de
gebeurtenissen in een bepaalde gemeenschap.
Sociologie richt zich op onderwerpen als; sociale klasse, sociale structuur en
sociale instituties.
Het grote verschil is dat sociologie zich niet concentreert op de psychologie van
het individu, maar dat ze naar de samenleving als geheel kijkt.
Het verschil tussen de sociale psychologie en andere sociale wetenschappen wat
betreft het niveau van analyse, weerspiegelt een ander verschil tussen de
disciplines: de vraag wat ze proberen te verklaren. Het doel van de sociale
psychologie is het identificeren van de universele eigenschappen van de
menselijke natuur die maken dat iedereen gevoelig is voor sociale invloed,
onafhankelijk van sociale klasse of cultuur.
De sociale psychologie is een jonge wetenschap die zich vooral in de VS heeft
ontwikkeld; veel ontdekkingen zijn nog niet in andere culturen op hun
algemeenheid getest, desondanks is het doel van sociaal psychologen om
dergelijk universele wetten te ontdekken
De sociale psychologie beweegt zich op het gebeid tussen de sociologie en
persoonlijkheidspsychologie.
Fundamentele attributiefout = de neiging om ons eigen en andermans
gedrag volledig toe te schrijven aan persoonlijkheidstrekken, en de macht van de
sociale invloed te onderschatten.
Het negeren van de macht van sociale invloed geeft ons een onterecht gevoel
van veiligheid
, Behaviorisme = stroming in de psychologie die de stelling verdedigt dat men,
om menselijk gedrag te kunnen begrijpen, slechts hoeft te kijken naar de
bekrachtigende eigenschappen van de omgeving, dat wil zeggen, hoe positieve
en negatieve gebeurtenissen in de omgeving verband houden met specifieke
gedragingen.
Behavioristen wilden zaken als cognitie, denken en voelen buiten beschouwing
laten, omdat ze deze concepten te vaag en te verstandelijk vonden en niet
voldoende gekoppeld waren aan observeerbaar gedrag. Omdat het behaviorisme
zich niet bezighoudt met cognitie, denken en voelen schiet deze benadering
tekort als men de sociale wereld volledig wil verklaren.
Gestaltpsychologie = stroming in de psychologie gebaseerd op hoe mensen de
fysieke wereld waarnemen, namelijk dat we de subjectieve manier moeten
onderzoeken waarop een object in de geest van de mensen verschijnt (het
gestalt of geheel), in plaats van de manier waarop de objectieve, fysieke
eigenschappen van het object zijn samengevoegd.
Subjectieve situatie; de manier waarop ze geconstrueerd worden door mensen.
Mensen zijn complexe organismen; onze gedachten en gedragingen worden
continu gestuurd door zeer uiteenlopende, in elkaar hakende motieven.
De behoefte aan zelfrechtvaardiging gaat soms tegen de behoefte om accuraat
waar te nemen in.
Positief zelfbeeld = evaluatie van mensen van hun eigen eigenwaarde, de
mate waarin ze zichzelf beschouwen als goed, competent en beschaafd.
Normale mensen zijn vaak geneigd om de bestaande feiten net even anders te
zien, zodat ze er zelf zo goed mogelijk afkomen. Interpretatie van de realiteit
word vervormd.
Een van de belangrijkste kenmerken van de mens is het vermogen om te
redeneren.
Sociale cognitie = hoe mensen denken over zichzelf en de sociale wereld; hoe
mensen sociale informatie selecteren, interpreteren, herinneren en gebruiken om
oordelen te vormen en beslissingen te nemen.
De twee voornaamste bronnen van constructen waarop we hier de nadruk
hebben gelegd zijn
1. De behoefte om een positieve kijk op onszelf te behouden. (benadering
vanuit zelfwaardering)
2. De behoefte om de wereld accuraat waar te nemen. (benadering vanuit
sociale cognitie)
Dit zijn niet de enige motieven die onze gedachten en gedragingen beïnvloeden;
denk aan biologische drijfveren (als honger, dorst), Angst, liefde, goedkeuring en
andere beloningen.
Een ander belangrijk motief; behoefte aan controle.
januari 13:30-15:30)
Hoofdstuk 1:
Psychologie = de wetenschap van gedrag en de psychische processen van het
individu.
Sociale invloed = het effect dat woorden, daden of alleen al de aanwezigheid
van andere mensen heeft op onze gedachten, gevoelens, attitudes of gedrag
(kern van de sociale psychologie).
Rechtstreekse pogingen tot overreding; opzettelijk proberen het gedrag van een
ander te veranderen (vb. reclamecampagnes), over halen om iets te doen wat we
eigenlijk niet willen.
Sociaal psychologen onderzoeken hoe en waarom onze gedachten, gevoelens en
gedragingen door de hele sociale omgeving worden gevormd.
Sociale psychologie = de wetenschappelijke studie naar de manier waarop de
gedachten, gevoelens en gedragingen van mensen worden beïnvloed door de
werkelijke of gefantaseerde aanwezigheid van andere mensen. (Allport, 1985)
De sociale psychologie onderscheidt zich vooral doordat ze zich niet zozeer
bezighoudt met sociale situaties in een objectieve betekenis, maar doordat ze
zich in eerste instantie richt op de manier waarop mensen beïnvloed worden door
hun interpretatie, of construct, van hun sociale omgeving.
Construct = de manier waarop mensen de sociale wereld waarnemen, begrijpen
en interpreteren.
*Sociaal psychologen menen dat je pas kunt begrijpen hoe mensen door hun
sociale wereld worden beïnvloed als je begrijpt hoe ze die sociale wereld
waarnemen, begrijpen en interpreteren.
De sociale psychologie hecht veel belang aan de manier waarop mensen de
sociale wereld interpreteren en daarom besteden sociaal psychologen speciale
aandacht aan de wortels van de interpretaties. Ander kenmerkt waarop de
sociale psychologie zich van verwante disciplines onderscheidt, is dat het een op
experimenten gebaseerde wetenschap is.
*ze testen hun veronderstellingen, vermoedens en ideeën over sociaal gedrag
van mensen op empirische en systematische wijze.
Determinant = bepalende factor in een ontwikkeling of toestand.
Vaak zien we dat wanneer we iemand de schuld kunnen geven van iets, we ons
beter voelen.
Wanneer persoonlijkheidspsychologen proberen sociaal gedrag te verklaren,
concentreren ze zich over het algemeen op individuele verschillen.
Individuele verschillen = die aspecten van de persoonlijkheid van mensen die
hen onderscheiden van de andere mensen.
Hoewel de inzichten van persoonlijkheidspsychologen onze kennis over het
menselijk gedrag vergroten, zijn sociaal psychologen ervan overtuigd dat je, als
,je gedrag primair op grond van persoonlijkheidsfactoren probeert te verklaren,
een essentieel onderdeel van het verhaal buiten beschouwing laat: namelijk de
machtige rol van de sociale invloed.
De sociale psychologie deelt haar belangstelling voor sociaal gedrag met
verschillende andere disciplines in de sociale wetenschappen, waaronder de
sociologie, economie en politicologie.
Elk van deze richtingen onderzoekt de invloed van sociale factoren op het
menselijk gedrag. Maar de sociale psychologie onderscheidt zich op een aantal
belangrijke punten; meest opvallende is het niveau van de analyse.
Andere sociale wetenschappen houden zich meer bezig met brede sociale,
economische, politieke en historische factoren die invloed hebben op de
gebeurtenissen in een bepaalde gemeenschap.
Sociologie richt zich op onderwerpen als; sociale klasse, sociale structuur en
sociale instituties.
Het grote verschil is dat sociologie zich niet concentreert op de psychologie van
het individu, maar dat ze naar de samenleving als geheel kijkt.
Het verschil tussen de sociale psychologie en andere sociale wetenschappen wat
betreft het niveau van analyse, weerspiegelt een ander verschil tussen de
disciplines: de vraag wat ze proberen te verklaren. Het doel van de sociale
psychologie is het identificeren van de universele eigenschappen van de
menselijke natuur die maken dat iedereen gevoelig is voor sociale invloed,
onafhankelijk van sociale klasse of cultuur.
De sociale psychologie is een jonge wetenschap die zich vooral in de VS heeft
ontwikkeld; veel ontdekkingen zijn nog niet in andere culturen op hun
algemeenheid getest, desondanks is het doel van sociaal psychologen om
dergelijk universele wetten te ontdekken
De sociale psychologie beweegt zich op het gebeid tussen de sociologie en
persoonlijkheidspsychologie.
Fundamentele attributiefout = de neiging om ons eigen en andermans
gedrag volledig toe te schrijven aan persoonlijkheidstrekken, en de macht van de
sociale invloed te onderschatten.
Het negeren van de macht van sociale invloed geeft ons een onterecht gevoel
van veiligheid
, Behaviorisme = stroming in de psychologie die de stelling verdedigt dat men,
om menselijk gedrag te kunnen begrijpen, slechts hoeft te kijken naar de
bekrachtigende eigenschappen van de omgeving, dat wil zeggen, hoe positieve
en negatieve gebeurtenissen in de omgeving verband houden met specifieke
gedragingen.
Behavioristen wilden zaken als cognitie, denken en voelen buiten beschouwing
laten, omdat ze deze concepten te vaag en te verstandelijk vonden en niet
voldoende gekoppeld waren aan observeerbaar gedrag. Omdat het behaviorisme
zich niet bezighoudt met cognitie, denken en voelen schiet deze benadering
tekort als men de sociale wereld volledig wil verklaren.
Gestaltpsychologie = stroming in de psychologie gebaseerd op hoe mensen de
fysieke wereld waarnemen, namelijk dat we de subjectieve manier moeten
onderzoeken waarop een object in de geest van de mensen verschijnt (het
gestalt of geheel), in plaats van de manier waarop de objectieve, fysieke
eigenschappen van het object zijn samengevoegd.
Subjectieve situatie; de manier waarop ze geconstrueerd worden door mensen.
Mensen zijn complexe organismen; onze gedachten en gedragingen worden
continu gestuurd door zeer uiteenlopende, in elkaar hakende motieven.
De behoefte aan zelfrechtvaardiging gaat soms tegen de behoefte om accuraat
waar te nemen in.
Positief zelfbeeld = evaluatie van mensen van hun eigen eigenwaarde, de
mate waarin ze zichzelf beschouwen als goed, competent en beschaafd.
Normale mensen zijn vaak geneigd om de bestaande feiten net even anders te
zien, zodat ze er zelf zo goed mogelijk afkomen. Interpretatie van de realiteit
word vervormd.
Een van de belangrijkste kenmerken van de mens is het vermogen om te
redeneren.
Sociale cognitie = hoe mensen denken over zichzelf en de sociale wereld; hoe
mensen sociale informatie selecteren, interpreteren, herinneren en gebruiken om
oordelen te vormen en beslissingen te nemen.
De twee voornaamste bronnen van constructen waarop we hier de nadruk
hebben gelegd zijn
1. De behoefte om een positieve kijk op onszelf te behouden. (benadering
vanuit zelfwaardering)
2. De behoefte om de wereld accuraat waar te nemen. (benadering vanuit
sociale cognitie)
Dit zijn niet de enige motieven die onze gedachten en gedragingen beïnvloeden;
denk aan biologische drijfveren (als honger, dorst), Angst, liefde, goedkeuring en
andere beloningen.
Een ander belangrijk motief; behoefte aan controle.
