Preventie Kennisclip
Voorkomen en behandelen van infectie ziekten
• Verbreding van kennis e.g. verbetering hygiëne
• Antibiotica ontwikkeling
• Vaccins
Ontdekking penicilline
• Alexander Fleming in 1928
• Onderzoek aan S. aureus
• Remmingszone rond de schimmel
• Penicillium notatum
Penicilline; target Peptidoglycaan
• Komt alleen voor in bacteriën; belangrijk omdat het een proces
moet remmen in bacteriën en niet in de mens of dieren → anders
bijwerkingen
• Peptidoglycaan is een polymeer van disaccharides N-acettyl
glucosamine zuur en N-acetylmuramine zuur → samen lange
ketens
• Suikerketens worden gekoppeld door korte peptides
• 1 groot molecuul → sacculus
• Veel bacteriën zijn niet gevoelig voor penicilline, ze hebben wel
peptidoglycaan maar dit kan niet goed bereikt worden door hun
dubbele membraan
Synthese peptidoglycaan
• In het cytoplasma wordt een N-acetyl glucosamine/N-acetyl-muramine zuur peptide precursor
gemaakt
• De precursor wordt getransporteerd over het cytoplasmatische membraan door bactoprenol
• De precursers moeten worden ingebouwd in het al bestaande peptidoglycaan
• Autolysines: breken het bestaande peptidoglycaan lokaal af
• Transglycosidases: zorgen voor glycosidische binding bij het inbouwen van de nieuwe stukken
• Transpeptidases: vormen de peptide cross-links → koppelen peptides
• Penicilline remt de transpeptidases → no peptide cross-links → weak cell wall results in osmotic
lysis
, Penicilline
• Remt de transpeptidase reactie → het breekt transpeptidase niet
af, dus de cel kan alleen beïnvloed worden door penicilline als
het nog groeit
• Werkt voornamelijk tegen gram-positieven
• Bacteriolytisch antibioticum dat werkt op delende cellen
• Penicilline is een van de vier groepen beta-lactam antibiotica
Antibiotica
• Antibiotica is een anti-microbieel middel dat werkt tegen
bacteriën (vaak gemaakt door bacteriën of schimmels)
• Kunnen verschillen in spectrum → broad of narrow spectrum (het
aantal soorten dat wordt geremd door de antibiotica)
• Minimal inhibitory concentration (MIC): the lowest concentration
of antimicrobal agent needed to inhibit growth
- “Buisje waarin net geen groei meer is”
• Bacteriocidaal: bacteriën doden
• Bacteriostatisch: bacteriën remmen
• Bacteriolytisch: knappen van bacteriën
• Geen schade aan de gastheer → bijwerkingen
Targets voor antibiotica
• Celwand synthese
• Groei factoren
• Eiwit synthese
• Nucleïnezuur synthese
Antimicrobiële middelen tegen niet-bacteriële pathogenen
• Schimmels
- Eukaryoot; lastig omdat dit vaak betekent dat mensen/dieren ook beïnvloed kunnen worden
- Antimycoticum: rent schimmels; e.g. binding of blokkeren van de synthese van ergosterol
(e.g. azolen), remmen van chitine en glucaan synthese
• Virussen
- Replicatie door de gastheer cel te gebruiken; maakt het vinden van een eigenschap die de
gastheer niet heeft lastig
- E.g. HIV remmers: targetten specifieke stappen in het replicatie proces
- Interferon
Resistentie mechanismen waarop bacteriën resistent kunnen worden tegen antibiotica
• Verandering van de target van antibiotica
- Mutatie zorgt dat antibiotica niet meer kan binden
• Tegengaan van accumulatie van het antibioticum
- Verminderde opname; e.g. door mutaties in de
celwand of receptoren
- Efflux pompen; pompen die het antibioticum buiten
de cel brengen
• Ontwikkeling van een alternatieve biosynthese route
- Nieuw gen/enzym zorgt voor een nieuwe route
• Inactivatie van het antibioticum
- E.g. Extended spectrum beta lactamase (ESBL)
bacteriën hebben een gen gekregen dat codeert
voor een enzym, dit enzym kan alle antibiotica met
een beta lactam ring afbreken
Voorkomen en behandelen van infectie ziekten
• Verbreding van kennis e.g. verbetering hygiëne
• Antibiotica ontwikkeling
• Vaccins
Ontdekking penicilline
• Alexander Fleming in 1928
• Onderzoek aan S. aureus
• Remmingszone rond de schimmel
• Penicillium notatum
Penicilline; target Peptidoglycaan
• Komt alleen voor in bacteriën; belangrijk omdat het een proces
moet remmen in bacteriën en niet in de mens of dieren → anders
bijwerkingen
• Peptidoglycaan is een polymeer van disaccharides N-acettyl
glucosamine zuur en N-acetylmuramine zuur → samen lange
ketens
• Suikerketens worden gekoppeld door korte peptides
• 1 groot molecuul → sacculus
• Veel bacteriën zijn niet gevoelig voor penicilline, ze hebben wel
peptidoglycaan maar dit kan niet goed bereikt worden door hun
dubbele membraan
Synthese peptidoglycaan
• In het cytoplasma wordt een N-acetyl glucosamine/N-acetyl-muramine zuur peptide precursor
gemaakt
• De precursor wordt getransporteerd over het cytoplasmatische membraan door bactoprenol
• De precursers moeten worden ingebouwd in het al bestaande peptidoglycaan
• Autolysines: breken het bestaande peptidoglycaan lokaal af
• Transglycosidases: zorgen voor glycosidische binding bij het inbouwen van de nieuwe stukken
• Transpeptidases: vormen de peptide cross-links → koppelen peptides
• Penicilline remt de transpeptidases → no peptide cross-links → weak cell wall results in osmotic
lysis
, Penicilline
• Remt de transpeptidase reactie → het breekt transpeptidase niet
af, dus de cel kan alleen beïnvloed worden door penicilline als
het nog groeit
• Werkt voornamelijk tegen gram-positieven
• Bacteriolytisch antibioticum dat werkt op delende cellen
• Penicilline is een van de vier groepen beta-lactam antibiotica
Antibiotica
• Antibiotica is een anti-microbieel middel dat werkt tegen
bacteriën (vaak gemaakt door bacteriën of schimmels)
• Kunnen verschillen in spectrum → broad of narrow spectrum (het
aantal soorten dat wordt geremd door de antibiotica)
• Minimal inhibitory concentration (MIC): the lowest concentration
of antimicrobal agent needed to inhibit growth
- “Buisje waarin net geen groei meer is”
• Bacteriocidaal: bacteriën doden
• Bacteriostatisch: bacteriën remmen
• Bacteriolytisch: knappen van bacteriën
• Geen schade aan de gastheer → bijwerkingen
Targets voor antibiotica
• Celwand synthese
• Groei factoren
• Eiwit synthese
• Nucleïnezuur synthese
Antimicrobiële middelen tegen niet-bacteriële pathogenen
• Schimmels
- Eukaryoot; lastig omdat dit vaak betekent dat mensen/dieren ook beïnvloed kunnen worden
- Antimycoticum: rent schimmels; e.g. binding of blokkeren van de synthese van ergosterol
(e.g. azolen), remmen van chitine en glucaan synthese
• Virussen
- Replicatie door de gastheer cel te gebruiken; maakt het vinden van een eigenschap die de
gastheer niet heeft lastig
- E.g. HIV remmers: targetten specifieke stappen in het replicatie proces
- Interferon
Resistentie mechanismen waarop bacteriën resistent kunnen worden tegen antibiotica
• Verandering van de target van antibiotica
- Mutatie zorgt dat antibiotica niet meer kan binden
• Tegengaan van accumulatie van het antibioticum
- Verminderde opname; e.g. door mutaties in de
celwand of receptoren
- Efflux pompen; pompen die het antibioticum buiten
de cel brengen
• Ontwikkeling van een alternatieve biosynthese route
- Nieuw gen/enzym zorgt voor een nieuwe route
• Inactivatie van het antibioticum
- E.g. Extended spectrum beta lactamase (ESBL)
bacteriën hebben een gen gekregen dat codeert
voor een enzym, dit enzym kan alle antibiotica met
een beta lactam ring afbreken
