Samenvatting 'Onderzoek doen' Frank Plooij

Samenvatting Research 2.0

HOOFDSTUK 1
1.2
Onderzoeken is iets te weten willen komen is een beknopte omschrijving.
Onderzoek bestaat vaak uit meerdere stappen waarbij gebruikt wordt gemaakt
van meerdere methodes. Onderzoek is:
“een activiteit waarbij systematisch en gestructureerd, op basis van het
verzamelen van informatie en het doen van waarnemingen, uitspraken kunnen
worden gedaan over de werkelijkheid.

Onderzoek begint eigenlijk altijd met waarnemen. Soms vind men echter per
toeval iets, dit noem je serendipiteit. Uitdagingen bij het doen van onderzoek zijn:
 Je zeker weet wat je meet
 Een ander hetzelfde ook kan meten

1.3
Als onderzoeker zul je je onderzoek houden binnen je eigen vakgebied en/of
beroepspraktijk. Zo zul je sneller inzichten verwerven in bepaalde situaties omdat
ze voor jou herkenbaar zijn. Naast kennis zijn vaardigheden bij onderzoek
belangrijk. De verschillende onderdelen van het doen van onderzoek zul je
moeten leren. Tenslotte is een beroepsgerichte houding belangrijk. Zo zul je in je
beroep situaties tegenkomen die je liever wilt veranderen. Belangrijk bij
onderzoek is dus:
 Kennis
 Vaardigheden
 Beroepsgerichte houding

1.4
Bij het doen van onderzoek gelden enkele regels. Deze voorwaarden/regels zijn:
 Objectiviteit
 Controleerbaarheid
 Herhaalbaarheid

Objectiviteit
Onderzoek dient onafhankelijk van de onderzoeker en het doel van het onderzoek
te worden uitgevoerd. Persoonlijke voorkeuren mogen geen invloed hebben.

Controleerbaar
Wanneer andere onderzoekers een vergelijkbaar onderzoek doen, moeten de
verwachtingen van het onderzoek worden bevestigd of weerlegd. Om hiervoor te
zorgen moet de onderzoeker:
 De onderzoeksbegrippen en de verbanden daartussen duidelijk
beschrijven.
 Het onderzoeksdomein zo ‘groot’ mogelijk maken. Wanneer resultaten
slechts in bepaalde situaties gelden is de generaliseerbaarheid klein en
kun je deze resultaten niet controleren dmv een vergelijkbaar onderzoek

,  Nauwkeurig te werk gaan. Verschillen in uitkomsten mogen niet te wijten
zijn aan fouten van de onderzoeker.



Herhaalbaar
Houdt in dat als een onderzoek onder dezelfde omstandigheden nogmaals wordt
gehouden, het dezelfde resultaten oplevert. , verder houdt dit in dat:
 Het onderzoek openbaar wordt gemaakt
 Het onderzoek dusdanig gestructureerd is zodat iemand anders het ook
kan doen.




1.5
Methodologie is de studie van de wetenschappelijke methoden, de procedures en
werkwijzen, die worden gebruikt om de wetenschap vooruit te helpen. De
discussie over hoe onderzoek moet worden gedaan en geïnterpreteerd, heeft
geleid tot de volgende onderzoeksstromingen:
 Empirisch onderzoek
 Kritisch rationalisme
 Symbolisch interactionisme

Empirisch onderzoek
Deze stroming aanvaardt alleen wat zintuigelijk kan worden waargenomen en
vastgesteld, en verwerpt uitspraken die niet controleerbaar en/of herhaalbaar
zijn. Observatie en waarnemen zijn hierbij de belangrijkste uitgangspunten en
bepalen daarmee de manier waarop onderzoeksgegevens worden verkregen.

Kritisch rationalisme
Een stelling is waar totdat het tegendeel wordt bewezen. Volgens deze visie kan
de absolute waarheid niet gevonden worden.

Symbolisch interactionisme
Het sociaal handelen wordt volgens het interactionisme bepaald door de
interpretaties die mensen aan elkaars handelen geven. Het gaat dus niet alleen

, over de interacties, maar met name over de betekenissen die worden
uitgewisseld. De methodologie die interactionisten gebruiken zijn vooral
kwalitatieve onderzoeksmethoden.




Paradigma
Los van de voorgaande stromingen bestaat de term paradigma. Dit is een
samenhangend stelsel van modellen en theorieën die een denkkader vormen
waarmee de ‘werkelijkheid’ geanalyseerd wordt.
Denk aan de wending van de gedachte van een platte aarde naar die van een
ronde aarde(copernicus).

1.6
Er zijn een paar manieren van explorerend onderzoek(voorkennis vasthouden en
opdoen), namelijk:
 Aandachtspunten opschrijven
 Associatiezon (bij het associëren en ideeën verzamelen rond een
kernbegrip, kun je wat je bedenkt op de stralen van een zon schrijven)
 Verhaal (proberen een verhaal te maken van je onderzoeksonderwerp
uitgaande van het kernbegrip en je eigen achtergrondkennis)
 Brainstormen
 Mindmappen(hierbij wordt in tegenstelling tot de associatiezon niet steeds
teruggegaan tot het kernbegrip, maar kan ook worden doorgedacht op de
andere begrippen)
 Begrippenschema(dit schema is een overzicht van begrippen ten opzichte
van elkaar, met elk begrip in een vakje en zodanig gerangschikt dat de
plaats iets verduidelijkt: hoger, lager of nevengeschikt en met lijnen naar
begrippen)
 Piramide(begrippen of gegevens ordenen naar prioriteit of andere criteria)
 Venndiagram(2 cirkels om te laten zien hoe theorieën elkaar kunnen
overlappen)
 Stroomschema/stappenplan
 Weegkaart(het wegen van verschillende criteria tegenover elkaar )(zie
tabel 1.1 blz. 29)
 2x2-design
 Visgraat(wanneer een bepaald onderwerp het resultaat is van
verschillende factoren. Het probleem of het verlangde resultaat staat dan
aan de kop van de visgraat opgeschreven en op de graten staan dan weer
de oorzaken of voorwaarden beschreven met daaraan weer de
voorwaarden of oorzaken daarvan)