Samenvatting microbiologie deeltentamen 2
Transmissie = overdracht van infectieziekten
Essentieel voor overleving pathogeen
Via vector, contactbesmetting, voedsel en lucht (meeste)
Huid: bescherming door epidermis (dode huidcellen; ondoorlaatbaar)
Long/darm: minder bescherming >> uitwisseling van voeding en gassen vindt plaats
R0: geeft aan hoeveel mensen gemiddeld besmet worden door één patiënt
Hoger dan 1: gunstig voor de infectieziekten (overleving, meer verspreiding)
Onder 1: infectieziekte zal langzaam uitsterven
Airborne pathogenen
- Transmissie via druppels (groot, korte afstand) of aerosolen (klein, grote afstand >
hoog infectieus)
Verspreiding afhankelijk van verschillende factoren:
- Pathogeen (hoog infectieus -> hoeveelheden zijn klein)
- Druppelgrootte aerosol
- Afstand
- Condities (licht, vochtigheid, wind, gesloten ruimte)
Infectie van luchtwegen
Bescherming van bovenste luchtwegen (nasopharynx, bovenste bronchiën):
- Trilhaarepitheel en mucus
- Bevat anti-microbiële peptides/ IgA/ enzymen
- Transport naar maag/darmkanaal
- Ring van lymfeklieren
Bescherming van onderste luchtwegen (onderste bronchiën en longblaasjes).
- Bevat alveolaire macrofagen/ IgG / IgA
- Bevat antimicrobiële peptiden / surfactant (= stof die afgescheiden wordt door
longblaasjes zodat het longweefsel elastisch blijft)
Respiratoire pathogenen – bacteriën
Bovenste luchtwegen: Streptococcen, corynebacterium diphteriae
Onderste luchtwegen: myobacterium tuberculosis
,Streptococcen
- Infectie + kolonisatie van bovenste luchtwegen
- Infectieus door: beschadigingen aan eptiheel
Virulentiefactoren: moleculen die geproduceerd worden door micro-organismen die zichzelf
schadelijker maken voor de gastheer
Streptococcus pyogenes:
o Ontstoken keel, wondroos, krentenbaard
o Virulentiefactoren: kapsel (hyaluronzuur mimicri), M proteine
Streptococcus pneumoniae
o Longontsteking
o Virulentiefactoren: kapsel, A proteine, pneumolysine
Cornyebacterium diphteriae
- Weinig kolonisatie, wel infectie
- Veroorzaakt difterie in bovenste luchtwegen
- Ernstig voor kinderen, onbehandeld is het dodelijk
1. Pathogene stammen van bacterie produceren een exotoxine
2. Exotoxine opgenomen door gastheercellen
3. Eiwitsynthese van gastheercellen wordt geblokkeerd
4. Celdood, ophoping van dode cellen op pseudomembraan
5. Schadelijk >> prop in keel >> uiteindelijk stikken
Difterie toxine in bloed opgenomen? >> dan heet het toxemia
Gevolg: schadelijk voor hartspier (myocarditis) en zenuwstelsel (verlamming)
Myobacterium tuberculosis
- Veroorzaakt tuberculose
- Infecteert onderste luchtwegen
- Veroorzaakt ontstekingen
Bijv bovenste deel longen, meningitis (hersenvliesontsteking), botten en darmen
1. Inhalatie en opname bacterie door alveolaire macrofagen
2. Macrofagen niet in staat bacterie te doden > bacterie overleeft goed
3. Geïnfecteerde macrofagen vormen granuloom (= geïnfecteerde macrofagen
omgeven door immuun cellen (b en t cellen))
4. Verkazing van granuloom, necrose in midden van granuloom
5. Myobacterium tuberculosis verspreid zich door rest van lichaam en naar
luchtwegen.
- Latentie (slapende vorm) en reactivatie (wanneer afweer geinfecteerde persoon
afneemt (door ziekt of ondervoeding)) mogelijk
- AIDS patienten hebben grotere kans op reactivatie 60%
- Behandeling: langdurige combinatietheorie
,Respiratoire pathogenen – virussen
Virussen zijn moeilijker te bestrijden dan bacterien (met antibiotica) door:
- Gebruik van gastheercel
- Geconserveerde elementen
1. Influenza (orthomyxoviridae)
2. Waterpokken (varicella zoster virus)
3. Mazelen (paramycoviridae)
Orthomyxoviridae
- Veroorzaakt inflluenzavirussen
- Single strand RNA Virus (ssRNA) met envelop
- Zeer besmettelijk
Influenza type A: infectie bij mens & dier
Influenza type B: infectie bij mens
Uitbraken door verandering van virus:
- Antigene drift: kleine (geleidelijke) verandering in antigenen (veroorzaakt milde
griep)
- Antigene shift: grote veranderingen door genuitwisseling (veroorzaakt hevige griep,
evt epidemie; pathogeen niet herkent)
Structuur:
- Neuraminidase -> zorgt voor loskomen van influenza (losknippen’ van suikers)
- Hemagglutinine -> aanhechting aan gastheercel (glycoproteïnes via siaalzuur)
- Neutraliserende antilichamen -> herkennen specifiek de oppervlakte
Mogelijk: menging van vogelvirus en mensvirus in varkens. Hierdoor vindt er uitwisseling
plaats -> oppervlakte eiwitten HA en N worden niet meer herkent door het immuunsysteem
van de mens
Varicella zoster virus
- Veroorzaakt waterpokken
- Vorm van herpesvirus
Verspreiding door lichaam:
Vermenigvuldiging in longepitheel > lymfeknoop > vermenigvuldiging en primaire viremie
(aanwezigheid van virus in het bloed) (dag 4-6) > replicatie in lever > secundaire viremie >
verplaatsing naar de huid > lokale replicatie in de huid (dag 8-10)
Virus blijft latent aanwezig (want bevindt zich in zenuwcellen)
Re-activatie zorgt voor gordelroos (uitloper huidzenuw wordt geblokkeerd, zorgt voor
infectie)
, Paramyxoviridae
- Veroorzaakt mazelen
- Negative strand + enveloped RNA virus
- Meeste besmettelijke ziekte
- Virus codeert voor 6 structurele eiwitten
Hemmaglyttinine is belangrijk: zorgt voor aanhechting aan gastheercel
Symptomen:
- Soms: leasies (beschadigingen weefsel) in mond
- Later: huiduitslag
1. Het mazelvirus dringt het lichaam binnen via de
luchtwegen of bindvlies van de ogen
2. Het virale hemagglutinin glycoprotein bindt aan
receptoren op geactiveerde b + t cellen en APC-
cellen
3. Fusie van virale envelop en plasmamembraan van
de gastheercel
4. Nucleocapside wordt vrijgegeven in het cytosol van
de gastheer
5. Na replicatie van het genoom en het verpakken van
virusdeeltjes interacteren ze met het virale matrix
eiwit
6. Aan binnenkant van plasmamembraan van de
gastheer -> budding mazelen virus; vrijkomen van het virus
Samenvatting:
Transmissie = overdracht van infectieziekten
Essentieel voor overleving pathogeen
Via vector, contactbesmetting, voedsel en lucht (meeste)
Huid: bescherming door epidermis (dode huidcellen; ondoorlaatbaar)
Long/darm: minder bescherming >> uitwisseling van voeding en gassen vindt plaats
R0: geeft aan hoeveel mensen gemiddeld besmet worden door één patiënt
Hoger dan 1: gunstig voor de infectieziekten (overleving, meer verspreiding)
Onder 1: infectieziekte zal langzaam uitsterven
Airborne pathogenen
- Transmissie via druppels (groot, korte afstand) of aerosolen (klein, grote afstand >
hoog infectieus)
Verspreiding afhankelijk van verschillende factoren:
- Pathogeen (hoog infectieus -> hoeveelheden zijn klein)
- Druppelgrootte aerosol
- Afstand
- Condities (licht, vochtigheid, wind, gesloten ruimte)
Infectie van luchtwegen
Bescherming van bovenste luchtwegen (nasopharynx, bovenste bronchiën):
- Trilhaarepitheel en mucus
- Bevat anti-microbiële peptides/ IgA/ enzymen
- Transport naar maag/darmkanaal
- Ring van lymfeklieren
Bescherming van onderste luchtwegen (onderste bronchiën en longblaasjes).
- Bevat alveolaire macrofagen/ IgG / IgA
- Bevat antimicrobiële peptiden / surfactant (= stof die afgescheiden wordt door
longblaasjes zodat het longweefsel elastisch blijft)
Respiratoire pathogenen – bacteriën
Bovenste luchtwegen: Streptococcen, corynebacterium diphteriae
Onderste luchtwegen: myobacterium tuberculosis
,Streptococcen
- Infectie + kolonisatie van bovenste luchtwegen
- Infectieus door: beschadigingen aan eptiheel
Virulentiefactoren: moleculen die geproduceerd worden door micro-organismen die zichzelf
schadelijker maken voor de gastheer
Streptococcus pyogenes:
o Ontstoken keel, wondroos, krentenbaard
o Virulentiefactoren: kapsel (hyaluronzuur mimicri), M proteine
Streptococcus pneumoniae
o Longontsteking
o Virulentiefactoren: kapsel, A proteine, pneumolysine
Cornyebacterium diphteriae
- Weinig kolonisatie, wel infectie
- Veroorzaakt difterie in bovenste luchtwegen
- Ernstig voor kinderen, onbehandeld is het dodelijk
1. Pathogene stammen van bacterie produceren een exotoxine
2. Exotoxine opgenomen door gastheercellen
3. Eiwitsynthese van gastheercellen wordt geblokkeerd
4. Celdood, ophoping van dode cellen op pseudomembraan
5. Schadelijk >> prop in keel >> uiteindelijk stikken
Difterie toxine in bloed opgenomen? >> dan heet het toxemia
Gevolg: schadelijk voor hartspier (myocarditis) en zenuwstelsel (verlamming)
Myobacterium tuberculosis
- Veroorzaakt tuberculose
- Infecteert onderste luchtwegen
- Veroorzaakt ontstekingen
Bijv bovenste deel longen, meningitis (hersenvliesontsteking), botten en darmen
1. Inhalatie en opname bacterie door alveolaire macrofagen
2. Macrofagen niet in staat bacterie te doden > bacterie overleeft goed
3. Geïnfecteerde macrofagen vormen granuloom (= geïnfecteerde macrofagen
omgeven door immuun cellen (b en t cellen))
4. Verkazing van granuloom, necrose in midden van granuloom
5. Myobacterium tuberculosis verspreid zich door rest van lichaam en naar
luchtwegen.
- Latentie (slapende vorm) en reactivatie (wanneer afweer geinfecteerde persoon
afneemt (door ziekt of ondervoeding)) mogelijk
- AIDS patienten hebben grotere kans op reactivatie 60%
- Behandeling: langdurige combinatietheorie
,Respiratoire pathogenen – virussen
Virussen zijn moeilijker te bestrijden dan bacterien (met antibiotica) door:
- Gebruik van gastheercel
- Geconserveerde elementen
1. Influenza (orthomyxoviridae)
2. Waterpokken (varicella zoster virus)
3. Mazelen (paramycoviridae)
Orthomyxoviridae
- Veroorzaakt inflluenzavirussen
- Single strand RNA Virus (ssRNA) met envelop
- Zeer besmettelijk
Influenza type A: infectie bij mens & dier
Influenza type B: infectie bij mens
Uitbraken door verandering van virus:
- Antigene drift: kleine (geleidelijke) verandering in antigenen (veroorzaakt milde
griep)
- Antigene shift: grote veranderingen door genuitwisseling (veroorzaakt hevige griep,
evt epidemie; pathogeen niet herkent)
Structuur:
- Neuraminidase -> zorgt voor loskomen van influenza (losknippen’ van suikers)
- Hemagglutinine -> aanhechting aan gastheercel (glycoproteïnes via siaalzuur)
- Neutraliserende antilichamen -> herkennen specifiek de oppervlakte
Mogelijk: menging van vogelvirus en mensvirus in varkens. Hierdoor vindt er uitwisseling
plaats -> oppervlakte eiwitten HA en N worden niet meer herkent door het immuunsysteem
van de mens
Varicella zoster virus
- Veroorzaakt waterpokken
- Vorm van herpesvirus
Verspreiding door lichaam:
Vermenigvuldiging in longepitheel > lymfeknoop > vermenigvuldiging en primaire viremie
(aanwezigheid van virus in het bloed) (dag 4-6) > replicatie in lever > secundaire viremie >
verplaatsing naar de huid > lokale replicatie in de huid (dag 8-10)
Virus blijft latent aanwezig (want bevindt zich in zenuwcellen)
Re-activatie zorgt voor gordelroos (uitloper huidzenuw wordt geblokkeerd, zorgt voor
infectie)
, Paramyxoviridae
- Veroorzaakt mazelen
- Negative strand + enveloped RNA virus
- Meeste besmettelijke ziekte
- Virus codeert voor 6 structurele eiwitten
Hemmaglyttinine is belangrijk: zorgt voor aanhechting aan gastheercel
Symptomen:
- Soms: leasies (beschadigingen weefsel) in mond
- Later: huiduitslag
1. Het mazelvirus dringt het lichaam binnen via de
luchtwegen of bindvlies van de ogen
2. Het virale hemagglutinin glycoprotein bindt aan
receptoren op geactiveerde b + t cellen en APC-
cellen
3. Fusie van virale envelop en plasmamembraan van
de gastheercel
4. Nucleocapside wordt vrijgegeven in het cytosol van
de gastheer
5. Na replicatie van het genoom en het verpakken van
virusdeeltjes interacteren ze met het virale matrix
eiwit
6. Aan binnenkant van plasmamembraan van de
gastheer -> budding mazelen virus; vrijkomen van het virus
Samenvatting:
