Tess Kleinlugtenbelt
20OAG3
Opvoeding en ontwikkeling
Samenvatting H8 + H9
8.1 Nauwkeurig kijken
Waarnemen Waarnemen doe je met al je zintuigen. Je ziet niet alleen wat een kind
doet, je neemt nog meer waar. Denk bijvoorbeeld aan de geur van een kind,
de hardheid van de stem, de gespannenheid van het kind als iets niet lukt.
Als je het idee hebt dat er iets aan de hand is met een kind of een groep kinderen, ga je eerst
na of dat wat je ziet wel klopt. Je gaat bewust en doelgericht waarnemen. Je
noemt dat observeren. Observeren is meer dan alleen waarnemen.
Observeren doe je op een bepaald moment en met een gericht doel. Je wilt
een specifieke vraag beantwoorden.
Je zintuigen (onder andere je gezicht en je gehoor) helpen je bij het observeren, maar ze
laten je soms ook in de steek. Waarnemingsfouten komen dat ook vaak voor.
Er zijn drie soorten waarnemingsfouten:
Onvolledig waarnemen: je kunt niet alles waarnemen. Alles gebeurt
tegelijk en je kunt niet alles tegelijk zien en horen en ook nog
opschrijven.
Verschillend waarnemen: je ziet iets anders dan anderen. Twee
mensen zien dezelfde situatie en achteraf geven ze een verschillende
uitleg over dingen die gebeurd zijn.
Onjuist waarnemen: je neemt het verkeerde waar. Soms zie je een
beeld op een bepaalde manier en even later zie je het anders. Toch
kun je de twee beelden niet tegelijk zien.
Referentiekader Jouw referentiekader bepaalt hoe jij dingen ziet en herkent.
Waarden Jou normen en waarden sturen je gedachten. Waarden zijn ideeën
over wat goed en minder goed gedrag is. Een voorbeeld van een
waarde ‘respect voor elkaar hebben’.
Normen Normen zijn regels voor gedrag die vanuit deze waarden komen.
Een voorbeeld van een norm die daarbij past is ‘opstaan voor ouderen
in het openbaar vervoer’.
Selectieve waarneming Wees bij het observeren zo min mogelijk selectief, want bij
selectieve waarneming zie je gedrag vanuit je verwachtingen en wat je
eerder hebt gezien. Selectief waarnemen wil zeggen dat je kiest wat je
ziet.
Projectie Ook eigenschappen die je zelf hebt of vaker tegenkomt, herken je
eerder bij een ander dan eigenschappen die je zelf niet hebt.
Voorbeeld: misschien heb je zelf vroeger ook vaak uit het raam
gekeken en zitten dagdromen, waardoor je dat sneller herkent bij
kinderen die dat ook doen.
, Tess Kleinlugtenbelt
20OAG3
Humeur Een observatie kan ook bepaald worden door je humeur. Als je niet
vrolijk bent, kun je anders naar het gedrag van kinderen kijken.
Aandacht Ook je aandacht heeft invloed op hoe je observeert. Je aandacht is
niet altijd even gericht gedurende de dag.
Objectief Een observatie is pas goed als hij objectief is. Dat betekent dat je
daadwerkelijk opschrijft wat je ziet.
Feit Dat wat daadwerkelijk gebeurt, noem je een feit.
Subjectief Meningen en gedachten schrijf je niet op, die zijn subjectief.
Meningen en gedachten maken een verslag anders dan dat van een
ander.
20OAG3
Opvoeding en ontwikkeling
Samenvatting H8 + H9
8.1 Nauwkeurig kijken
Waarnemen Waarnemen doe je met al je zintuigen. Je ziet niet alleen wat een kind
doet, je neemt nog meer waar. Denk bijvoorbeeld aan de geur van een kind,
de hardheid van de stem, de gespannenheid van het kind als iets niet lukt.
Als je het idee hebt dat er iets aan de hand is met een kind of een groep kinderen, ga je eerst
na of dat wat je ziet wel klopt. Je gaat bewust en doelgericht waarnemen. Je
noemt dat observeren. Observeren is meer dan alleen waarnemen.
Observeren doe je op een bepaald moment en met een gericht doel. Je wilt
een specifieke vraag beantwoorden.
Je zintuigen (onder andere je gezicht en je gehoor) helpen je bij het observeren, maar ze
laten je soms ook in de steek. Waarnemingsfouten komen dat ook vaak voor.
Er zijn drie soorten waarnemingsfouten:
Onvolledig waarnemen: je kunt niet alles waarnemen. Alles gebeurt
tegelijk en je kunt niet alles tegelijk zien en horen en ook nog
opschrijven.
Verschillend waarnemen: je ziet iets anders dan anderen. Twee
mensen zien dezelfde situatie en achteraf geven ze een verschillende
uitleg over dingen die gebeurd zijn.
Onjuist waarnemen: je neemt het verkeerde waar. Soms zie je een
beeld op een bepaalde manier en even later zie je het anders. Toch
kun je de twee beelden niet tegelijk zien.
Referentiekader Jouw referentiekader bepaalt hoe jij dingen ziet en herkent.
Waarden Jou normen en waarden sturen je gedachten. Waarden zijn ideeën
over wat goed en minder goed gedrag is. Een voorbeeld van een
waarde ‘respect voor elkaar hebben’.
Normen Normen zijn regels voor gedrag die vanuit deze waarden komen.
Een voorbeeld van een norm die daarbij past is ‘opstaan voor ouderen
in het openbaar vervoer’.
Selectieve waarneming Wees bij het observeren zo min mogelijk selectief, want bij
selectieve waarneming zie je gedrag vanuit je verwachtingen en wat je
eerder hebt gezien. Selectief waarnemen wil zeggen dat je kiest wat je
ziet.
Projectie Ook eigenschappen die je zelf hebt of vaker tegenkomt, herken je
eerder bij een ander dan eigenschappen die je zelf niet hebt.
Voorbeeld: misschien heb je zelf vroeger ook vaak uit het raam
gekeken en zitten dagdromen, waardoor je dat sneller herkent bij
kinderen die dat ook doen.
, Tess Kleinlugtenbelt
20OAG3
Humeur Een observatie kan ook bepaald worden door je humeur. Als je niet
vrolijk bent, kun je anders naar het gedrag van kinderen kijken.
Aandacht Ook je aandacht heeft invloed op hoe je observeert. Je aandacht is
niet altijd even gericht gedurende de dag.
Objectief Een observatie is pas goed als hij objectief is. Dat betekent dat je
daadwerkelijk opschrijft wat je ziet.
Feit Dat wat daadwerkelijk gebeurt, noem je een feit.
Subjectief Meningen en gedachten schrijf je niet op, die zijn subjectief.
Meningen en gedachten maken een verslag anders dan dat van een
ander.
