Tess Kleinlugtenbelt
20OAG3
Opvoeding en ontwikkeling
Samenvatting H8 + H9
9.1 Wat een kind nodig heeft
Vertrouwensfiguur Jonge kinderen hebben een vertrouwensfiguur nodig om
zich veilig te voelen. Iemand die ze begrijpt en ze kan sturen.
Een kind kan zich in een veilige omgeving het beste
ontwikkelen.
Relatie opbouwen Niet alleen ouders bouwen een relatie op met een kind, als
begeleider doe je dat ook. Je bouwt een band op.
Onverdeelde aandacht Een kind kan ook meer vertrouwen in je krijgen als je het
regelmatig onverdeelde aandacht geeft. Aandacht die alleen op
hem gericht is. Ieder kind kan ervan genieten als je samen even
met lego speelt, een balletje trap of uit een boek leest.
Complimenten geven is ook een vorm van aandacht.
Voorspelbaarheid Voorspelbaarheid is voor jonge kinderen fijn. Steeds
hetzelfde liedje bij het opruimen of een wc-ritueel voordat je
gaat buiten spelen zorgt ervoor dat een kind precies weet waar
het aan toe is. Zo kunnen kinderen hun wereld overzien en zich
binnen de grenzen van die wereld vrij ontwikkelen.
Veiligheid Een kind kan de wereld om zich heen ontdekken als jij en de
ouders deze veilig maken. Regels geven een kind een veilig
gevoel. Als een kind grenzen ervaart, voelt hij zich vrij om
daarbinnen dingen te verkennen. Je zorgt voor veiligheid zodat
een kind zich kan ontwikkelen. Probeer in je basishouding naar
een kind warm en belangstellend te zijn. Geef ieder kind een
gevoel dat het welkom is bij jou.
Eenkennigheid Vanuit voorspelbaarheid kan een kind eenkennig worden.
Dat gebeurt meestal rond 6 maande. Het wil dan door steeds
dezelfde persoon verzorgd worden.
Hectingsrelatie Als een kind zich veilig kan voelen en jouw reacties
voorspelbaar zijn, kan er een hechtingsrelatie ontstaan. Vanuit
die veilige basis kan een kind gemakkelijker nieuwe situaties
aan.
Er zijn verschillende hectingstypes:
o A-kinderen: onveilig-vermijdend gehecht
Deze kinderen hebben meestal een zeer onderzoekende houding. Hun spel is over
het algemeen redelijk oppervlakkig en ze zullen snel verveeld zijn en overgaan tot
, Tess Kleinlugtenbelt
20OAG3
een ander spel. Hebben wel over het algemeen wat meer moeite met het opbouwen
van relaties.
o B-kinderen: veilig gehecht
Deze kinderen laten meestal een balans zien tussen ondernemen gedrag en
hechtingsgedrag. Als ouders/verzorgers de ruimte verlaten, kan het zijn dat het kind
angstig reageert. Zodra ze terugkomen, wordt het kind rustig en gaat weer verder
met waar het mee bezig was. Deze kinderen gaan makkelijk lange en stabiele relaties
aan.
o C-kinderen: onveilig-afwerend gehecht
Deze kinderen reageren over het algemeen zeer heftig als de ouder of verzorger de
ruimte verlaat. Deze kinderen bouwen moeilijker relaties op. En als ze die wel
opbouwen zijn ze vaak gebaseerd op angst om verlaten te worden.
o D-kinderen: onveilig-gedesorganiseerd gehecht
Deze kinderen weten niet goed hoe het op zijn ouder of verzorger moet reageren.
Het kan het ene moment een angstige reactie vertonen en het andere moment gaan
lachen. Deze kinderen hebben wss een traumatische ervaring meegemaakt, zoals
depressie van een moeder, kindermishandeling of misbruik.
Vertrouwen Vertrouwen tonen geeft voor een kind een veilig gevoel. Een kind moet
voelen dat je helpt als dat nodig mocht zijn, maar dat hij het vertrouwen krijgt
dat hij het zelf kan.
Interactie Hoe je op elkaar reageert kan het gedrag van jou of de ander bepalen. Dat
reageren op elkaar noem je interactie.
Sensitieve responsiviteit
Het is belangrijk om de emoties en gevoelens van kinderen, zoals angst of verdriet, te
herkennen en te verwoorden. Kinderen ontwikkelen zich beter als je sensitief-
responsief reageert. Je herkent in het gedrag van een kind dat er iets aan de
hand is. Je kunt een kind goed troosten, complimentjes geven, aanmoedigen,
interesse tonen.
Veerkracht Een kind dat sensitief-responsieve begeleiders heeft, ontwikkelt
veerkracht. Als je veerkrachtig bent, heb je het doorzettingsvermogen en de
flexibiliteit om problemen op te lossen. Je bent dan in staat om je aan te
passen aan een nieuwe situatie. Je kunt dan ook beter met stress omgaan.
Daarnaast kun je anderen beter begrijpen en helpen.
Belonen en straffen
Grenzen Regels en structuur vormen de basis voor een veilige omgeving voor een
kind. Maar die regels en structuur bieden alleen veiligheid als je ook duidelijk
laat zien waar de grenzen liggen. Als je je niet aan een regel houdt, volgt er
een maatregel.
Belonen en straffen Belonen werkt bij jonge kinderen beter dan straffen. Hersenen van
jonge kinderen zijn dus gevoeliger voor positieve reacties.
20OAG3
Opvoeding en ontwikkeling
Samenvatting H8 + H9
9.1 Wat een kind nodig heeft
Vertrouwensfiguur Jonge kinderen hebben een vertrouwensfiguur nodig om
zich veilig te voelen. Iemand die ze begrijpt en ze kan sturen.
Een kind kan zich in een veilige omgeving het beste
ontwikkelen.
Relatie opbouwen Niet alleen ouders bouwen een relatie op met een kind, als
begeleider doe je dat ook. Je bouwt een band op.
Onverdeelde aandacht Een kind kan ook meer vertrouwen in je krijgen als je het
regelmatig onverdeelde aandacht geeft. Aandacht die alleen op
hem gericht is. Ieder kind kan ervan genieten als je samen even
met lego speelt, een balletje trap of uit een boek leest.
Complimenten geven is ook een vorm van aandacht.
Voorspelbaarheid Voorspelbaarheid is voor jonge kinderen fijn. Steeds
hetzelfde liedje bij het opruimen of een wc-ritueel voordat je
gaat buiten spelen zorgt ervoor dat een kind precies weet waar
het aan toe is. Zo kunnen kinderen hun wereld overzien en zich
binnen de grenzen van die wereld vrij ontwikkelen.
Veiligheid Een kind kan de wereld om zich heen ontdekken als jij en de
ouders deze veilig maken. Regels geven een kind een veilig
gevoel. Als een kind grenzen ervaart, voelt hij zich vrij om
daarbinnen dingen te verkennen. Je zorgt voor veiligheid zodat
een kind zich kan ontwikkelen. Probeer in je basishouding naar
een kind warm en belangstellend te zijn. Geef ieder kind een
gevoel dat het welkom is bij jou.
Eenkennigheid Vanuit voorspelbaarheid kan een kind eenkennig worden.
Dat gebeurt meestal rond 6 maande. Het wil dan door steeds
dezelfde persoon verzorgd worden.
Hectingsrelatie Als een kind zich veilig kan voelen en jouw reacties
voorspelbaar zijn, kan er een hechtingsrelatie ontstaan. Vanuit
die veilige basis kan een kind gemakkelijker nieuwe situaties
aan.
Er zijn verschillende hectingstypes:
o A-kinderen: onveilig-vermijdend gehecht
Deze kinderen hebben meestal een zeer onderzoekende houding. Hun spel is over
het algemeen redelijk oppervlakkig en ze zullen snel verveeld zijn en overgaan tot
, Tess Kleinlugtenbelt
20OAG3
een ander spel. Hebben wel over het algemeen wat meer moeite met het opbouwen
van relaties.
o B-kinderen: veilig gehecht
Deze kinderen laten meestal een balans zien tussen ondernemen gedrag en
hechtingsgedrag. Als ouders/verzorgers de ruimte verlaten, kan het zijn dat het kind
angstig reageert. Zodra ze terugkomen, wordt het kind rustig en gaat weer verder
met waar het mee bezig was. Deze kinderen gaan makkelijk lange en stabiele relaties
aan.
o C-kinderen: onveilig-afwerend gehecht
Deze kinderen reageren over het algemeen zeer heftig als de ouder of verzorger de
ruimte verlaat. Deze kinderen bouwen moeilijker relaties op. En als ze die wel
opbouwen zijn ze vaak gebaseerd op angst om verlaten te worden.
o D-kinderen: onveilig-gedesorganiseerd gehecht
Deze kinderen weten niet goed hoe het op zijn ouder of verzorger moet reageren.
Het kan het ene moment een angstige reactie vertonen en het andere moment gaan
lachen. Deze kinderen hebben wss een traumatische ervaring meegemaakt, zoals
depressie van een moeder, kindermishandeling of misbruik.
Vertrouwen Vertrouwen tonen geeft voor een kind een veilig gevoel. Een kind moet
voelen dat je helpt als dat nodig mocht zijn, maar dat hij het vertrouwen krijgt
dat hij het zelf kan.
Interactie Hoe je op elkaar reageert kan het gedrag van jou of de ander bepalen. Dat
reageren op elkaar noem je interactie.
Sensitieve responsiviteit
Het is belangrijk om de emoties en gevoelens van kinderen, zoals angst of verdriet, te
herkennen en te verwoorden. Kinderen ontwikkelen zich beter als je sensitief-
responsief reageert. Je herkent in het gedrag van een kind dat er iets aan de
hand is. Je kunt een kind goed troosten, complimentjes geven, aanmoedigen,
interesse tonen.
Veerkracht Een kind dat sensitief-responsieve begeleiders heeft, ontwikkelt
veerkracht. Als je veerkrachtig bent, heb je het doorzettingsvermogen en de
flexibiliteit om problemen op te lossen. Je bent dan in staat om je aan te
passen aan een nieuwe situatie. Je kunt dan ook beter met stress omgaan.
Daarnaast kun je anderen beter begrijpen en helpen.
Belonen en straffen
Grenzen Regels en structuur vormen de basis voor een veilige omgeving voor een
kind. Maar die regels en structuur bieden alleen veiligheid als je ook duidelijk
laat zien waar de grenzen liggen. Als je je niet aan een regel houdt, volgt er
een maatregel.
Belonen en straffen Belonen werkt bij jonge kinderen beter dan straffen. Hersenen van
jonge kinderen zijn dus gevoeliger voor positieve reacties.
