5.1 Planten bekijken
Organen
Vier organen plant:
1. wortels: Zuigt water op. water voedingszouten → mineralen opgelost. Nodig voor
groei. Steviger in grond.
2. stengel: Belangrijk → vervoer van water en voedingsstoffen. Dunne kanaaltjes
waardoor water en voedingsmiddel→ de blaadjes en bloemen. Bloem rechtop.
3. bladeren: In een blad zitten ook kanaaltjes (de nerven). Geven stevigheid en
vervoeren voedingsstoffen. Tussen nerven zit groen blad (bladmoes). Daar maakt
een plant zijn eigen voedingsstoffen.
4. bloem: Voor voortplanting. in de bloem zitten zaadjes, daaruit komen nieuwe
planten.
Waardoor zijn planten groen?
Een plant→ organen net als mensen en dieren.
cellen= de plant opbouw.
Een blad→ 4 verschillende laagjes cellen.
De vorm→ van de cellen verschilt per laagje.
De cellen→ 1 laag heeft zelfde vorm en functie.
groep cellen= weefsel.
de cellen aan de buitenkant van het blad =het opperhuidweefsel die beschermd het weefsel
van de binnenkant.
De cellen uit midden van blad bestaan het meest uit water. Van buiten naar binnen heeft een
cel deze onderdelen:
1. De celwand = een stevige laag die om de cellen → taaie, vezelige stof. De
celwanden geven vezels die in groenten zitten.
2. Het celmembraan = de vlies om het cytoplasma. Door de celmembraan wordt
geregeld welke stoffen de cel in-uitgaan.
3. Het cytoplasma = een vloeistof. In het cytoplasma → de celkern en
bladgroenkorrels.
4. De celkern = het kleine bolletje in de cel. De celkern regelt wat er gebeurt met de
cel.
5. Bladgroenkorrels = groene bolletjes in het cytoplasma. De bolletjes= groen door
bladgroen en kleurstof. Alle bladgroenkorrels samen = een groene kleur. maken
voedingsstoffen voor de plant.
6. De vacuole = een blaas midden in de cel. inhoud= water, daardoor is de plant stevig.
Hoe blijven planten rechtop?
Planten→ tulpen en madeliefjes= kruidachtige planten.
Kruidachtige planten→ water nodig voor stevigheid.
De cellen in de stengel van een kruidachtige plant zuigen zich vol→ Het water komt in
vacuole→ De volle vacuole drukt, via het cytoplasma, tegen de celwand→ cel stevig.
, Als er watergebrek=lopen de vacuoles leeg.
Bomen en struiken=houtachtige planten. De stam en takken hebben cellen met veel houtstof
in de celwanden: houtcellen. Bij houtachtige planten zorgt dat voor stevigheid. Ook in de
cellen van bladnerven zit dat. Bij hout van een boomstam zijn alleen de celwanden nog over.
Alles wat binnenin de cel zat is uitgestorven en verdwenen.
Hoe komt water in de bladeren?
Wortels uiteinden wortelharen→ water en voedingsstoffen. Wortelharen zijn niet stevig. Het
water gaat via vaten naar de stengel. Veel vaten bij elkaar heten vaatbundels. Het water
komt overal in de plant.
soorten vaten:
1. houtvaten: Hier gaat het water mee omhoog naar de bladeren.
2. bastvaten: Hierdoor gaat water van de bladeren naar de wortels van de plant.
Het water verdampt dus hebben de planten telkens weer nieuw water nodig. Via het
huidmondje kan verdampt water naar buiten. Het huidmondje kan ook dicht want als het te
warm en droog is droogt de plant uit zonder water. Als een plant veel bladeren heeft
verdampt er meer water dus heeft een plant meer water nodig.
Waarom verliezen bomen hun blad?
In de winter is de boom in ruststadium. De boom laat zijn bladeren vallen want die
verdampen te veel water anders droogt de boom uit. De boom groeit daardoor ook niet
meer. Voordat de bladeren eraf vallen gaat het bladgroen naar het binnenste van de boom.
Dat wordt weer gebruikt voor volgend jaar. Het blad krijgt een scheurlijn tussen de bladsteel
en de stengel. Dat zorgt er voor dat er bijna geen water en voedingsstoffen meer bij het blad
komt. De bladeren worden bruin en vallen van de boom af. Waar het blad weg is gegaan
komt kurk. De kurklaag zorgt ervoor dat de boom geen waterverlies krijgt.
kurklaagjes=bladlittekens.
5.2 planten groeien
Hoe komt een plant uit een zaadje?
Na groeien worden planten vruchten. In vruchten zitten zaden. Om de boon zit de zaadhuid.
Daarin zitten 2 zaadlobben. Daartussen zit de kiem. De zaadlobben en kiem worden
beschermd door de zaadhuid. Als er water bij een zaadje komt groeit er pas een plant. Dat
het ontkiemen
Dat gaat zo:
er komt water in de zaadhuid→ de zaadlobben worden groot en de zaadhuid knapt→ het
worteltje komt→ de stengel en bladjes komen.
Tijdens het ontkiemen haalt de zaadhuid het voedsel uit de zaadlobben die worden kleiner
en vallen eraf.
Hoe groeit het plantje verder?
Het kiemplantje groeit en dat noem je de groei. Door de lengtegroei wordt alles steeds groter
en er komen nieuwe cellen bij. Dit gebeurt vooral bij het onderste van de wortels en stengel
dat noem je de groeipunten. De plantjes krijgen een andere vorm. De plant krijgt
Organen
Vier organen plant:
1. wortels: Zuigt water op. water voedingszouten → mineralen opgelost. Nodig voor
groei. Steviger in grond.
2. stengel: Belangrijk → vervoer van water en voedingsstoffen. Dunne kanaaltjes
waardoor water en voedingsmiddel→ de blaadjes en bloemen. Bloem rechtop.
3. bladeren: In een blad zitten ook kanaaltjes (de nerven). Geven stevigheid en
vervoeren voedingsstoffen. Tussen nerven zit groen blad (bladmoes). Daar maakt
een plant zijn eigen voedingsstoffen.
4. bloem: Voor voortplanting. in de bloem zitten zaadjes, daaruit komen nieuwe
planten.
Waardoor zijn planten groen?
Een plant→ organen net als mensen en dieren.
cellen= de plant opbouw.
Een blad→ 4 verschillende laagjes cellen.
De vorm→ van de cellen verschilt per laagje.
De cellen→ 1 laag heeft zelfde vorm en functie.
groep cellen= weefsel.
de cellen aan de buitenkant van het blad =het opperhuidweefsel die beschermd het weefsel
van de binnenkant.
De cellen uit midden van blad bestaan het meest uit water. Van buiten naar binnen heeft een
cel deze onderdelen:
1. De celwand = een stevige laag die om de cellen → taaie, vezelige stof. De
celwanden geven vezels die in groenten zitten.
2. Het celmembraan = de vlies om het cytoplasma. Door de celmembraan wordt
geregeld welke stoffen de cel in-uitgaan.
3. Het cytoplasma = een vloeistof. In het cytoplasma → de celkern en
bladgroenkorrels.
4. De celkern = het kleine bolletje in de cel. De celkern regelt wat er gebeurt met de
cel.
5. Bladgroenkorrels = groene bolletjes in het cytoplasma. De bolletjes= groen door
bladgroen en kleurstof. Alle bladgroenkorrels samen = een groene kleur. maken
voedingsstoffen voor de plant.
6. De vacuole = een blaas midden in de cel. inhoud= water, daardoor is de plant stevig.
Hoe blijven planten rechtop?
Planten→ tulpen en madeliefjes= kruidachtige planten.
Kruidachtige planten→ water nodig voor stevigheid.
De cellen in de stengel van een kruidachtige plant zuigen zich vol→ Het water komt in
vacuole→ De volle vacuole drukt, via het cytoplasma, tegen de celwand→ cel stevig.
, Als er watergebrek=lopen de vacuoles leeg.
Bomen en struiken=houtachtige planten. De stam en takken hebben cellen met veel houtstof
in de celwanden: houtcellen. Bij houtachtige planten zorgt dat voor stevigheid. Ook in de
cellen van bladnerven zit dat. Bij hout van een boomstam zijn alleen de celwanden nog over.
Alles wat binnenin de cel zat is uitgestorven en verdwenen.
Hoe komt water in de bladeren?
Wortels uiteinden wortelharen→ water en voedingsstoffen. Wortelharen zijn niet stevig. Het
water gaat via vaten naar de stengel. Veel vaten bij elkaar heten vaatbundels. Het water
komt overal in de plant.
soorten vaten:
1. houtvaten: Hier gaat het water mee omhoog naar de bladeren.
2. bastvaten: Hierdoor gaat water van de bladeren naar de wortels van de plant.
Het water verdampt dus hebben de planten telkens weer nieuw water nodig. Via het
huidmondje kan verdampt water naar buiten. Het huidmondje kan ook dicht want als het te
warm en droog is droogt de plant uit zonder water. Als een plant veel bladeren heeft
verdampt er meer water dus heeft een plant meer water nodig.
Waarom verliezen bomen hun blad?
In de winter is de boom in ruststadium. De boom laat zijn bladeren vallen want die
verdampen te veel water anders droogt de boom uit. De boom groeit daardoor ook niet
meer. Voordat de bladeren eraf vallen gaat het bladgroen naar het binnenste van de boom.
Dat wordt weer gebruikt voor volgend jaar. Het blad krijgt een scheurlijn tussen de bladsteel
en de stengel. Dat zorgt er voor dat er bijna geen water en voedingsstoffen meer bij het blad
komt. De bladeren worden bruin en vallen van de boom af. Waar het blad weg is gegaan
komt kurk. De kurklaag zorgt ervoor dat de boom geen waterverlies krijgt.
kurklaagjes=bladlittekens.
5.2 planten groeien
Hoe komt een plant uit een zaadje?
Na groeien worden planten vruchten. In vruchten zitten zaden. Om de boon zit de zaadhuid.
Daarin zitten 2 zaadlobben. Daartussen zit de kiem. De zaadlobben en kiem worden
beschermd door de zaadhuid. Als er water bij een zaadje komt groeit er pas een plant. Dat
het ontkiemen
Dat gaat zo:
er komt water in de zaadhuid→ de zaadlobben worden groot en de zaadhuid knapt→ het
worteltje komt→ de stengel en bladjes komen.
Tijdens het ontkiemen haalt de zaadhuid het voedsel uit de zaadlobben die worden kleiner
en vallen eraf.
Hoe groeit het plantje verder?
Het kiemplantje groeit en dat noem je de groei. Door de lengtegroei wordt alles steeds groter
en er komen nieuwe cellen bij. Dit gebeurt vooral bij het onderste van de wortels en stengel
dat noem je de groeipunten. De plantjes krijgen een andere vorm. De plant krijgt
