Samenvatting methodiek periode 4
1. Beroepsmethodiek, visie en instellingsmethodiek
Instellingsmethodiek is een methodiek die gericht is op de eigen instelling, die
een eigen arrangement van opvattingen, uitgangspunten, methoden en
werkwijzen kent.
De beroepsmethodiek daarentegen gaat over het domein dat door het beroep
bestreken wordt en gaat over het handelen waaraan men de beroepsoefenaar
aan kan herkennen. De beroeps methodiek SPH is de methodiek die wordt
gedragen door alle SPH beroepskrachten. Deze methodiek wordt in de SPH
opleidingen aangeboden en heeft de beginnende beroepskracht in zijn bagage
wat het handelen van de beroepsoefenaar vorm geeft in de hulpverlenerspraktijk.
De instellingsmethodiek maakt de beroepskracht zich eigen, zodra hij zich
verbindt aan een instelling. Het specifieke arrangement wat de instelling
hanteert, kleurt uiteindelijk op handelen van de beroepskracht.
Verschil beroepsmethodiek en instellingsmethodiek
Het verschil tussen een beroepsmethodiek en instellingsmethodiek komt grofweg
neer op een verschil in niveau. De beroepsmethodiek is macroniveau (geldig voor
alle SPH-beroepskrachten) en het instellingsniveau is meso (geldig voor die
specifieke instelling). Het handelen van de SPH’er is in dit voorbeeld het
microniveau. Een belangrijke vraag is hoe deze verschillende vormen van
methodiek worden opgebouwd: hebben zij dezelfde bouwstenen en putten zij
dezelfde bronnen? Ja, is het antwoord.
Beroepsmethodiek Instellingsmethodiek
Beroepsmethodiek; is een Gericht op eigen instelling en
samenhangend geheel van visie, doelgroep met een eigen
uitgangspunten en praktijk samenstelling van opvattingen,
theoretische keuzes waarmee een uitgangspunten, methoden en
beroepsgroep haar handelen kenbaar werkwijzen.
maakt en verantwoord.
Heeft een beroepscode: juridisch: Is een specialisatie van het brede
nationale afspraken over het handelen werkveld van een SPH’er.
van de beroepskracht, wat mag en
moet. Bijvoorbeeld: dat een cliënt kan
functioneren in de samenleving.
Beroepsprofiel: competenties en
vaardigheden. Bijvoorbeeld: dat een
SPH’er methodisch handelt.
Beroepsmethodiek: beroepsprofiel en beroepscode
Een beroepsprofiel beschrijft waaraan een SPH’er moet voldoen en de
beroepscode beschrijft waaraan een SPH’er zich moet houden.
De beroepscode zijn globale gedragsregels en waarden die richtinggevend zijn,
maar bieden geen kant en klare oplossingen bij etnische dillema’s. De kerntaak
van de beroepsverlening is om aan te geven waar de sociaal agogische werkers
voor staan, welke waarde zijn in hun beroepsuitoefening belangrijk vind, waar zij
trots op zijn en op welke kernkwaliteiten zij aangesproken willen worden. De
belangrijkste kernwaarden en kernkwaliteiten (SPH beroepscode) zijn:
Rechtvaardigheid, een goed gevoel voor verhoudingen en relaties, respect,
vertrouwelijkheid, assertiviteit/zelfbeschikking, sociaal betrokkenheid, empathie,
,representativiteit en integriteit. Uit die waarden heeft de beroepsvereniging
PHORZH gedragsregels opgesteld die duidelijkheid moeten geven bij het
professioneel handelen.
Beroepsprofiel
Door de competenties van een SPH’er wordt voor een groot deel bepaald wat de
identiteit van een SPH’er is en hoe de beroepsmethodiek eruit ziet. De SPH’er
beweegt zich als hulpverlener die verzorgt, behandelt en begeleidt tot een
dienstverlener die ondersteunt en faciliteert. Dit betekend dat het uitvoeren van
het SPH-beroep twee uiterste vormen kent: waar hulpverlening een zekere mate
van ongelijkheid veronderstelt tussen hulpvrager en hulpbieder, zien we bij de
dienstverlening meer gelijkheid tussen dienstverlener en dienstontvanger. Dit
betekend dat de SPH’er op werkplekken kan werken waar hij beide vormen moet
kunnen toepassen. De SPH’er is geen specialist maar een generalist omdat de rol
van de SPH’er per werkveld behoorlijk kan verschillen. Beroepsprofiel vormt bij
uitstek de basis voor de beroepsmethodiek SPH, in het beroepsprofiel staat de
missie en de daarbij behorende competenties van de opleiding beschreven.
Visie
Hierbij is er 1 basis, de stam. Ieder beroep kent zijn eigen nuance, de tak en elk
sociaal agogisch beroep kent zijn eigen profiel wat aangeeft welk deelgebied het
binnen het social work bestrijkt. Ook voor de SPH beroepsgroep bestaat er zo een
kader en word omgeschreven waar het beroepsprofiel SPH aan moet voldoen.
(Extra: Missie social work: Hij streeft bepaalde, concrete doelen na (zoals sociale
verandering, probleem oplossing, toerusting en bevrijding). Ten einde een
gewenste eindtoestand te bereiken bij zijn cliënt.)
Samenspel beroepsprofiel en beroepscode
Een beroepsprofiel beschrijft de beroepsactiviteiten zoals die in de dagelijkse
praktijk worden uitgevoerd. Het profiel geeft aan welke eisen er worden gesteld
aan de beroepsoefenaar en wat hij hier voor moet beschikken in een bepaalde
context. De beroepscode en het beroepsprofiel vullen elkaar prima aan, in de
beroepsprofiel word beschreven welke taken iemand uitvoert en aan welke
competenties iemand moet voldoen. In de beroepscode staat welke
verwachtingen er zijn ten aanzien van een beroepskracht, welke onderliggende
normen en waarden er essentieel zijn in het werk en er wordt beschreven welke
intentie een beroepskracht zou moeten hebben. Het beroepsprofiel en de
beroepscode vormen daarmee een samenhangend geheel waar de
beroepsmethodiek op rust.
3 Dimensies
1. Normatief (Value Based)
Bij het Value Based denken handelt een professional vanuit een normatief kader
en hanteert hierbij de maatschappelijke normen die van oudsher afkomstig zijn
uit de waarden en normen gebaseerd op geloofsovertuigingen. Onze samenleving
wordt niet meer gedomineerd vanuit een christelijke visie. Wel kent onze
beschaving nog morele waarden die afkomstig zijn en deel uitmaken van ons
moreel erfgoed denk bijvoorbeeld aan: rechtvaardigheid, autonomie, veiligheid,
hulpvaardigheid en naastenliefde. De beroepscode met de daarbij
voorgeschreven waarden en normen is een uitvloeisel van wat we nu binnen onze
samenleving moreel belangrijk vinden. De beroepscode kent daarmee een
normatief karakter. De beroepscode geeft aan welke verwachtingen er zijn ten
, aanzien van een beroepskracht en welke onderlinge normen en waarden er
essentieel zijn binnen het werk. Hiermee kent de beroepsmethodiek dus een
normatief karakter.
2. Vraaggericht (Cliënt Based)
Kritiek op het Value Based denken kwam in de jaren 60. De cliënt was
onderworpen aan een heersende moraal. Het alleen maar overdragen van
normen en waarden werd in een kwaad daglicht gezet. De hulpverlener zou niet
centraal moeten staan maar de wensen en behoeften van de cliënt. Het
uitgangspunt van de hulpverlener werd dus de cliënt. Het stellen van doelen
vanuit waarden en normen werd toen ook in een brede kring verworpen. Tot op
heden is vraaggericht werken 1 van de grootste speerpunten binnen de
hulpverlening om aan de waarden-autonomie van de burger te voldoen. De
beroepsmethodiek heeft aandacht voor de wensen en de behoeften van de cliënt.
3. Effectief (Evidence Based)
Door het kritiek op het vraaggericht werken in de jaren 80 ontstond het begrip
Evidence Based. Het centraal stellen van de wensen en behoeften van de cliënt
bleek veel geld te kosten. Verzakelijking werd in de jaren 80 een uitgangspunt
van de politiek en in de jaren 90 werd het effectiviteitsdenken geïntroduceerd. De
centrale gedachten hierbij was: welk resultaat bereikt de hulpverlening en tegen
welke prijs? Effectiviteitsdenken is niet meer weg te denken uit de hulpverlening
en word gehanteerd als criterium bij hulpverleningsprogramma’s. Evidence Based
werken omvat de andere twee dimensies, zo blijkt uit onderzoek dat vraaggericht
werken 1 van de werkzame factoren is. Daarbij houd Evidence Based ook
rekening met de dimensie Value Based.
2. De student kan methodisch handelen op basis van de 5
stappen van de agogische plancyclus
Er kunnen andere mensen bij betrokken zijn zoals partner, familieleden en
vrienden, ook kunnen er andere hulpverleners bij betrokken zijn. De cliënt staat
dus niet alleen.
De 5 stappen:
1. Oriëntatie (Feitelijk dus zonder interpretatie/meningen)
Deze fase gaat de SPH’er op zoek naar informatie om een situatie van een cliënt
te verduidelijken dit gaat niet alleen over de cliënt zelf maar ook om zijn directe
omgeving zoals familie en eventueel andere hulpverlening (intake). Op micro
(zelf, eigen gezin en vrienden), meso (werk/school), macro niveau
(overheid/wetten). Deze informatie leidt ertoe dat de hulpvraag van de cliënt
duidelijk wordt. (Kern: Verzamelen informatie en formuleren hulpvraag). Vaak
moet de SPH’er zelf de hulpvraag formuleren door goed te kijken en te luisteren.
De focus moet niet alleen liggen op het probleem maar, tegenwoordig wordt er
van de hulpverleners verwacht dat hij ook kijkt naar wat de cliënt wel kan en wil
en wat hij kan doen om de krachten van de cliënt te versterken. Als SPH’er moet
je vooral kijken naar het jij-perspectief, dit is een houding die gekenmerkt is
vanuit het idee ‘hoe ziet en ervaart de ander zijn werkelijkheid?’ en hoe kan ik als
SPH’er deze cliënt het beste ondersteunen in plaats van taken over te nemen. Er
spelen altijd meerdere zaken mee bij een hulpvraag als deze zaken niet boven
water komen kan de beantwoording van de hulpvraag mislukken. Centraal staat
dat de SPH’er nooit alleen afgaat op één observatie, gesprek of rapportage, maar
het blikveld zo breed mogelijk maak:
o Gesprek met de cliënt zelf
1. Beroepsmethodiek, visie en instellingsmethodiek
Instellingsmethodiek is een methodiek die gericht is op de eigen instelling, die
een eigen arrangement van opvattingen, uitgangspunten, methoden en
werkwijzen kent.
De beroepsmethodiek daarentegen gaat over het domein dat door het beroep
bestreken wordt en gaat over het handelen waaraan men de beroepsoefenaar
aan kan herkennen. De beroeps methodiek SPH is de methodiek die wordt
gedragen door alle SPH beroepskrachten. Deze methodiek wordt in de SPH
opleidingen aangeboden en heeft de beginnende beroepskracht in zijn bagage
wat het handelen van de beroepsoefenaar vorm geeft in de hulpverlenerspraktijk.
De instellingsmethodiek maakt de beroepskracht zich eigen, zodra hij zich
verbindt aan een instelling. Het specifieke arrangement wat de instelling
hanteert, kleurt uiteindelijk op handelen van de beroepskracht.
Verschil beroepsmethodiek en instellingsmethodiek
Het verschil tussen een beroepsmethodiek en instellingsmethodiek komt grofweg
neer op een verschil in niveau. De beroepsmethodiek is macroniveau (geldig voor
alle SPH-beroepskrachten) en het instellingsniveau is meso (geldig voor die
specifieke instelling). Het handelen van de SPH’er is in dit voorbeeld het
microniveau. Een belangrijke vraag is hoe deze verschillende vormen van
methodiek worden opgebouwd: hebben zij dezelfde bouwstenen en putten zij
dezelfde bronnen? Ja, is het antwoord.
Beroepsmethodiek Instellingsmethodiek
Beroepsmethodiek; is een Gericht op eigen instelling en
samenhangend geheel van visie, doelgroep met een eigen
uitgangspunten en praktijk samenstelling van opvattingen,
theoretische keuzes waarmee een uitgangspunten, methoden en
beroepsgroep haar handelen kenbaar werkwijzen.
maakt en verantwoord.
Heeft een beroepscode: juridisch: Is een specialisatie van het brede
nationale afspraken over het handelen werkveld van een SPH’er.
van de beroepskracht, wat mag en
moet. Bijvoorbeeld: dat een cliënt kan
functioneren in de samenleving.
Beroepsprofiel: competenties en
vaardigheden. Bijvoorbeeld: dat een
SPH’er methodisch handelt.
Beroepsmethodiek: beroepsprofiel en beroepscode
Een beroepsprofiel beschrijft waaraan een SPH’er moet voldoen en de
beroepscode beschrijft waaraan een SPH’er zich moet houden.
De beroepscode zijn globale gedragsregels en waarden die richtinggevend zijn,
maar bieden geen kant en klare oplossingen bij etnische dillema’s. De kerntaak
van de beroepsverlening is om aan te geven waar de sociaal agogische werkers
voor staan, welke waarde zijn in hun beroepsuitoefening belangrijk vind, waar zij
trots op zijn en op welke kernkwaliteiten zij aangesproken willen worden. De
belangrijkste kernwaarden en kernkwaliteiten (SPH beroepscode) zijn:
Rechtvaardigheid, een goed gevoel voor verhoudingen en relaties, respect,
vertrouwelijkheid, assertiviteit/zelfbeschikking, sociaal betrokkenheid, empathie,
,representativiteit en integriteit. Uit die waarden heeft de beroepsvereniging
PHORZH gedragsregels opgesteld die duidelijkheid moeten geven bij het
professioneel handelen.
Beroepsprofiel
Door de competenties van een SPH’er wordt voor een groot deel bepaald wat de
identiteit van een SPH’er is en hoe de beroepsmethodiek eruit ziet. De SPH’er
beweegt zich als hulpverlener die verzorgt, behandelt en begeleidt tot een
dienstverlener die ondersteunt en faciliteert. Dit betekend dat het uitvoeren van
het SPH-beroep twee uiterste vormen kent: waar hulpverlening een zekere mate
van ongelijkheid veronderstelt tussen hulpvrager en hulpbieder, zien we bij de
dienstverlening meer gelijkheid tussen dienstverlener en dienstontvanger. Dit
betekend dat de SPH’er op werkplekken kan werken waar hij beide vormen moet
kunnen toepassen. De SPH’er is geen specialist maar een generalist omdat de rol
van de SPH’er per werkveld behoorlijk kan verschillen. Beroepsprofiel vormt bij
uitstek de basis voor de beroepsmethodiek SPH, in het beroepsprofiel staat de
missie en de daarbij behorende competenties van de opleiding beschreven.
Visie
Hierbij is er 1 basis, de stam. Ieder beroep kent zijn eigen nuance, de tak en elk
sociaal agogisch beroep kent zijn eigen profiel wat aangeeft welk deelgebied het
binnen het social work bestrijkt. Ook voor de SPH beroepsgroep bestaat er zo een
kader en word omgeschreven waar het beroepsprofiel SPH aan moet voldoen.
(Extra: Missie social work: Hij streeft bepaalde, concrete doelen na (zoals sociale
verandering, probleem oplossing, toerusting en bevrijding). Ten einde een
gewenste eindtoestand te bereiken bij zijn cliënt.)
Samenspel beroepsprofiel en beroepscode
Een beroepsprofiel beschrijft de beroepsactiviteiten zoals die in de dagelijkse
praktijk worden uitgevoerd. Het profiel geeft aan welke eisen er worden gesteld
aan de beroepsoefenaar en wat hij hier voor moet beschikken in een bepaalde
context. De beroepscode en het beroepsprofiel vullen elkaar prima aan, in de
beroepsprofiel word beschreven welke taken iemand uitvoert en aan welke
competenties iemand moet voldoen. In de beroepscode staat welke
verwachtingen er zijn ten aanzien van een beroepskracht, welke onderliggende
normen en waarden er essentieel zijn in het werk en er wordt beschreven welke
intentie een beroepskracht zou moeten hebben. Het beroepsprofiel en de
beroepscode vormen daarmee een samenhangend geheel waar de
beroepsmethodiek op rust.
3 Dimensies
1. Normatief (Value Based)
Bij het Value Based denken handelt een professional vanuit een normatief kader
en hanteert hierbij de maatschappelijke normen die van oudsher afkomstig zijn
uit de waarden en normen gebaseerd op geloofsovertuigingen. Onze samenleving
wordt niet meer gedomineerd vanuit een christelijke visie. Wel kent onze
beschaving nog morele waarden die afkomstig zijn en deel uitmaken van ons
moreel erfgoed denk bijvoorbeeld aan: rechtvaardigheid, autonomie, veiligheid,
hulpvaardigheid en naastenliefde. De beroepscode met de daarbij
voorgeschreven waarden en normen is een uitvloeisel van wat we nu binnen onze
samenleving moreel belangrijk vinden. De beroepscode kent daarmee een
normatief karakter. De beroepscode geeft aan welke verwachtingen er zijn ten
, aanzien van een beroepskracht en welke onderlinge normen en waarden er
essentieel zijn binnen het werk. Hiermee kent de beroepsmethodiek dus een
normatief karakter.
2. Vraaggericht (Cliënt Based)
Kritiek op het Value Based denken kwam in de jaren 60. De cliënt was
onderworpen aan een heersende moraal. Het alleen maar overdragen van
normen en waarden werd in een kwaad daglicht gezet. De hulpverlener zou niet
centraal moeten staan maar de wensen en behoeften van de cliënt. Het
uitgangspunt van de hulpverlener werd dus de cliënt. Het stellen van doelen
vanuit waarden en normen werd toen ook in een brede kring verworpen. Tot op
heden is vraaggericht werken 1 van de grootste speerpunten binnen de
hulpverlening om aan de waarden-autonomie van de burger te voldoen. De
beroepsmethodiek heeft aandacht voor de wensen en de behoeften van de cliënt.
3. Effectief (Evidence Based)
Door het kritiek op het vraaggericht werken in de jaren 80 ontstond het begrip
Evidence Based. Het centraal stellen van de wensen en behoeften van de cliënt
bleek veel geld te kosten. Verzakelijking werd in de jaren 80 een uitgangspunt
van de politiek en in de jaren 90 werd het effectiviteitsdenken geïntroduceerd. De
centrale gedachten hierbij was: welk resultaat bereikt de hulpverlening en tegen
welke prijs? Effectiviteitsdenken is niet meer weg te denken uit de hulpverlening
en word gehanteerd als criterium bij hulpverleningsprogramma’s. Evidence Based
werken omvat de andere twee dimensies, zo blijkt uit onderzoek dat vraaggericht
werken 1 van de werkzame factoren is. Daarbij houd Evidence Based ook
rekening met de dimensie Value Based.
2. De student kan methodisch handelen op basis van de 5
stappen van de agogische plancyclus
Er kunnen andere mensen bij betrokken zijn zoals partner, familieleden en
vrienden, ook kunnen er andere hulpverleners bij betrokken zijn. De cliënt staat
dus niet alleen.
De 5 stappen:
1. Oriëntatie (Feitelijk dus zonder interpretatie/meningen)
Deze fase gaat de SPH’er op zoek naar informatie om een situatie van een cliënt
te verduidelijken dit gaat niet alleen over de cliënt zelf maar ook om zijn directe
omgeving zoals familie en eventueel andere hulpverlening (intake). Op micro
(zelf, eigen gezin en vrienden), meso (werk/school), macro niveau
(overheid/wetten). Deze informatie leidt ertoe dat de hulpvraag van de cliënt
duidelijk wordt. (Kern: Verzamelen informatie en formuleren hulpvraag). Vaak
moet de SPH’er zelf de hulpvraag formuleren door goed te kijken en te luisteren.
De focus moet niet alleen liggen op het probleem maar, tegenwoordig wordt er
van de hulpverleners verwacht dat hij ook kijkt naar wat de cliënt wel kan en wil
en wat hij kan doen om de krachten van de cliënt te versterken. Als SPH’er moet
je vooral kijken naar het jij-perspectief, dit is een houding die gekenmerkt is
vanuit het idee ‘hoe ziet en ervaart de ander zijn werkelijkheid?’ en hoe kan ik als
SPH’er deze cliënt het beste ondersteunen in plaats van taken over te nemen. Er
spelen altijd meerdere zaken mee bij een hulpvraag als deze zaken niet boven
water komen kan de beantwoording van de hulpvraag mislukken. Centraal staat
dat de SPH’er nooit alleen afgaat op één observatie, gesprek of rapportage, maar
het blikveld zo breed mogelijk maak:
o Gesprek met de cliënt zelf
