H1 problemen, politiek en politicologie
Politiek = een situatie waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn.
Problemen:
Wat is een probleem? Een situatie is een probleem als aan de volgende voorwaarden wordt
voldaan:
- Mensen beschouwen de situatie als ongewenst
- Mensen denken de situatie te moeten en te kunnen veranderen
Twee aspecten van problemen:
- De feitelijke werkelijkheid (objectief aspect)
- De werkelijkheid zoals die wordt ervaren (subjectief aspect)
Waarden = alles wat mensen belangrijk vinden.
- Materiele waarden: voedsel en huisvesting
- Immateriële waarden: vrijheid, eerlijkheid, gelijkheid.
Politieke problemen
Een politiek probleem is een probleem dat niet opgelost kan worden door burgers onderling,
maar door een bepaald bestuur…
… De politiek geeft vorm aan dat bestuur…
Collectieve-actie problemen
= probleem ontstaat wanneer eigenbelang leidt tot collectief resultaat wat uiteindelijk in
strijd is met het eigenbelang.
Dit kan ontstaan bij de verdeling van vrij toegankelijke goederen (weide, viswateren, etc.)
Als de individuen hadden samengewerkt, waren ze beter af geweest.
Oplossingen voor collectieve-actie problemen
- Overheidsingrijpen
- De verleiding om ‘free-riden’ te verkleinen
Verdelingsvraagstuk
Van de politiek/overheid wordt verwacht dat zij een oplossing biedt voor de problemen die
kunnen ontstaan bij de verdeling van bepaalde publieke goederen, maar ook van middelen.
De politiek houdt zich volgens Hoogerwerf bezig met zeven dilemma’s rondom
fundamentele waarden:
1. Publiek vs privaat
2. Democratie vs leiding
3. Vrijheid vs gelijkheid
4. Eenheid vs verscheidenheid
5. Idealisme vs realisme
6. Doelmatigheid vs aanvaardbaarheid
7. Orde vs verandering
, De politicologie kent vier algemene wetenschappelijke benaderingen:
- Theoretische politicologie (zuivere theorieën)
- Empirische politicologie (toetsen van theorieën aan gegevens)
- Normatieve politicologie (gewenste politieke orde)
- Vergelijkende politicologie (vergelijken naar tijd en/of plaats)
Hoofdstuk 2: Modellen, politiek proces en besluitvorming
Aan de hand van het barrieremodel van het politieke proces kunnen twee soorten macht
worden onderscheiden:
1. Hindermacht = het vermogen van actoren om beleidsvorming tegen te houden.
2. Realisatiemacht = het vermogen van actoren om beleid tot stand te brengen.
Politiek = een situatie waarbij de overheid betrokken is of zou moeten zijn.
Problemen:
Wat is een probleem? Een situatie is een probleem als aan de volgende voorwaarden wordt
voldaan:
- Mensen beschouwen de situatie als ongewenst
- Mensen denken de situatie te moeten en te kunnen veranderen
Twee aspecten van problemen:
- De feitelijke werkelijkheid (objectief aspect)
- De werkelijkheid zoals die wordt ervaren (subjectief aspect)
Waarden = alles wat mensen belangrijk vinden.
- Materiele waarden: voedsel en huisvesting
- Immateriële waarden: vrijheid, eerlijkheid, gelijkheid.
Politieke problemen
Een politiek probleem is een probleem dat niet opgelost kan worden door burgers onderling,
maar door een bepaald bestuur…
… De politiek geeft vorm aan dat bestuur…
Collectieve-actie problemen
= probleem ontstaat wanneer eigenbelang leidt tot collectief resultaat wat uiteindelijk in
strijd is met het eigenbelang.
Dit kan ontstaan bij de verdeling van vrij toegankelijke goederen (weide, viswateren, etc.)
Als de individuen hadden samengewerkt, waren ze beter af geweest.
Oplossingen voor collectieve-actie problemen
- Overheidsingrijpen
- De verleiding om ‘free-riden’ te verkleinen
Verdelingsvraagstuk
Van de politiek/overheid wordt verwacht dat zij een oplossing biedt voor de problemen die
kunnen ontstaan bij de verdeling van bepaalde publieke goederen, maar ook van middelen.
De politiek houdt zich volgens Hoogerwerf bezig met zeven dilemma’s rondom
fundamentele waarden:
1. Publiek vs privaat
2. Democratie vs leiding
3. Vrijheid vs gelijkheid
4. Eenheid vs verscheidenheid
5. Idealisme vs realisme
6. Doelmatigheid vs aanvaardbaarheid
7. Orde vs verandering
, De politicologie kent vier algemene wetenschappelijke benaderingen:
- Theoretische politicologie (zuivere theorieën)
- Empirische politicologie (toetsen van theorieën aan gegevens)
- Normatieve politicologie (gewenste politieke orde)
- Vergelijkende politicologie (vergelijken naar tijd en/of plaats)
Hoofdstuk 2: Modellen, politiek proces en besluitvorming
Aan de hand van het barrieremodel van het politieke proces kunnen twee soorten macht
worden onderscheiden:
1. Hindermacht = het vermogen van actoren om beleidsvorming tegen te houden.
2. Realisatiemacht = het vermogen van actoren om beleid tot stand te brengen.
