VOORBEREIDING
De begrippen onderzoeksvraag en probleemstelling gedefinieerd:
De onderzoeksvraag is de belangrijkste vraag waarop een onderzoek antwoord dient te geven.
Het onderzoek dient aan bepaalde voorwaarden te voldoen, daarom wordt de onderzoeksvraag
volgens een bepaald format opgesteld, ook wel de probleemstelling genoemd.
De aspecten van een probleemstelling gedefinieerd:
Precisie; Gaat om het verband tussen de onderzoeksvraag en het antwoord op die vraag,
oftewel hoe nauwkeurig je kunt omschrijven wat je wilt weten.
Relevantie; Gaat om het verband tussen de onderzoeksvraag en de reden(en) om die vraag te
stellen, oftewel waarom de vraag de moeite van het beantwoorden waard is.
Functionaliteit; Gaat om het verband tussen de onderzoeksvraag en de methode die gevolgd
wordt, oftewel hoe formuleer je de probleemstelling zo, dat deelvragen en
onderzoeksstrategie gemakkelijk kunnen worden afgeleid.
Verankering; Gaat om het verband tussen de onderzoeksvraag en een kennisdomein, oftewel
op welke thema’s, deelgebieden, theorieën, modellen, procedures en feiten de
probleemstelling betrekking heeft.
Consistentie; Gaat om het verband tussen onderzoeksvraag, antwoord, reden, methode en
kennisdomein, oftewel of de onderdelen van de probleemstelling een logisch geheel vormen.
De drie redenen voor het opstellen van een onderzoeksplan:
Dient als voorstel, om partijen te overtuigen dat het onderzoek de moeite waard is en kans
van slagen heeft.
Dient als programma, waarin wordt samengevat wat de onderzoeker wil met het onderzoek
en hoe de onderzoeker dit verwacht te bereiken.
Dient als werkdocument, gaandeweg het onderzoek groeit het onderzoeksplan uit tot
onderzoeksrapport.
Uitleg voorbereiding van onderzoek:
De onderzoeksvraag wordt vanuit de verschillende invalshoeken (het verband tussen antwoord,
reden, methode, kennisdomein en het geheel) bekeken en daarbij worden vragen geformuleerd en
beantwoord.
RELEVANTIE
Wat houdt de relevantie van een onderzoek in:
Wanneer je als onderzoeker op overtuigende wijze kunt laten zien dat de onderzoeksvraag de moeite
waard is om te beantwoorden, wordt je probleemstelling 'relevant' genoemd.
Definitie van de begrippen onderzoekswaarde en verantwoording:
Het nut van een onderzoek wordt de onderzoekswaarde genoemd.
De verantwoording (van de probleemstelling) is een tekstuele toelichting op de relevantie van het
onderzoek.
Het nut van het verantwoorden van een probleemstelling:
De verantwoording is bedoeld om een opdrachtgever te tonen dat het onderzoek de moeite waard
is, en je rationeel en doelgericht te werk gaat. Daarnaast zorgt de verantwoording ook voor een
grotere betrokkenheid bij je eigen werkzaamheden.
,De eisen die gesteld worden aan de verantwoording van de probleemstelling:
Nieuwswaarde; de probleemstelling is nog niet (bevredigend) beantwoord.
Onderzoekswaarde; de probleemstelling is de moeite van het onderzoeken waard.
Meerwaarde; de probleemstelling heeft een optimale opbrengst.
PRECISIE
Wat houdt de precisie van een onderzoek in:
De precisie heeft betrekking op de mate waarin het gezochte antwoord in de probleemstelling ligt
vastgelegd.
Eisen welke aan de precisie van de probleemstelling worden gesteld:
Onderzoekseenheid; de verzameling elementen of onderdelen waarover de belangrijkste
conclusie van het onderzoek uitspraak doet, van ieder denkbare omvang of abstractieniveau.
Variabelen; de kenmerken of eigenschappen van de onderzoekseenheid, aan de hand
waarvan het antwoord geformuleerd wordt.
Scores; drukken de waarde van een variabele uit in een getal.
Wanneer een probleemstelling verwijst naar scores op variabelen, spreekt men van een numerieke
probleemstelling.
Het nut van een precieze probleemstelling:
Het preciseren van de probleemstelling is een uiting van professionaliteit, door je te laten
controleren en open te stellen voor kritiek. Daarnaast heeft precisie nog een sturende functie,
doordat gemakkelijker kan worden vastgesteld wat de relevantie, meest geschikte methode en
bijbehorend kennisdomein zijn. Bovendien kan met een nauwkeurig beeld van het gezochte
antwoord beter worden nagedacht over de (uiteindelijke) inhoud en vorm.
Aanpak bij toevoegen precisie aan probleemstelling:
Onderzoekseenheid afbakenen; onderscheid maken tussen twee onderzoekseenheden:
o Bedoelde eenheid; verzameling elementen of onderdelen waarover je een uitspraak
wilt doen of waarop deze betrekking heeft. De bedoelde eenheid staat in je
probleemstelling vermeld.
o Bereikte eenheid; verzameling elementen of onderdelen waarop de uitspraak
gebaseerd is.
Afbakenen gebeurd door middel van de factoren aantal, onderdeel, ruimte en tijd.
Kernuitspraak toevoegen; formuleer in één zin wat je over de onderzoekseenheid wilt
beweren.
Goed definiëren; zorg dat alle factoren voor afbakening zo veel mogelijk verwerkt zijn en er
zo min mogelijk ruimte voor eigen interpretatie is.
FUNCTIONALITEIT
Wat houdt functionaliteit van een onderzoek in:
De functionaliteit heeft betrekking op het type onderzoek, bij een functioneel geformuleerde
probleemstelling kan een geschikte methode worden gezocht.
Het nut van een functionele probleemstelling:
Anderen kunnen beoordelen of het onderzoek goed is uitgevoerd, of de juiste deelvragen zijn
gesteld, of ze allemaal zijn beantwoord en of op de juiste manier naar de antwoorden is gezocht.
Daarnaast is een functionele probleemstelling ook voor de onderzoeker zelf belangrijk, want deze
helpt hem de route naar het antwoord uit te stippelen.
, Uit de functionaliteit van de probleemstelling moet duidelijk worden:
Wat de onderzoeksfunctie is; geeft aan wat de richting van het onderzoek is.
Wat de bijbehorende onderzoekstructuur is; dit is een uitwerking van de probleemstelling in
een aantal deelvragen, welke op hun beurt weer de probleemstelling van een deelonderzoek
zijn.
De zes onderzoeksfuncties:
Beschrijven; Beschrijvend onderzoek is gericht op de analyse van een onderzoekseenheid.
Vergelijken; Vergelijkend onderzoek heeft als doel de overeenkomsten en verschillen tussen
twee of meerdere onderzoekseenheden in kaart te brengen.
Evalueren; Evaluerend onderzoek heeft als doel één of meerdere onderzoekseenheden te
beoordelen aan de hand van een norm of maatstaf.
Definiëren; Definiërend onderzoek heeft als doel de verhouding van een onderzoekseenheid
tot (een deel van) een domein te bepalen.
Verklaren; Verklarend onderzoek heeft als doel duidelijk te maken waarom of waardoor een
onderzoekseenheid zich op een bepaalde manier gedraagt, bijvoorbeeld door de eenheid in
verband te brengen met een wetmatigheid, statistische waarschijnlijkheid of theorie.
Ontwerpen; Ontwerpend onderzoek heeft als doel het oplossen van een probleem, door een
analyse van de situatie, het verklaren van de knelpunten en het uitdenken van maatregelen.
De onderzoekstructuren:
Beschrijvende structuur; wordt gebruikt bij een beschrijvende onderzoeksfunctie. Bij deze structuur
wordt de onderzoekseenheid in delen opgesplitst en beschreven. Er zijn vier ordeningsstrategieën:
Ruimtelijke ordening; Van boven naar onder, van binnen naar buiten, van noord naar zuid.
Temporele ordening; Van begin naar einde, van ervoor naar erna, van vroeg naar laat.
Kwantitatieve ordening; Van veel naar weinig, van groot naar klein, van zwaar naar licht.
Kwalitatieve ordening; Van makkelijk naar moeilijk, van belangrijk naar onbelangrijk.
Vergelijkende structuur; wordt gebruikt bij de vijf andere onderzoeksfuncties. Bestaat uit een
beschrijvend en vergelijkend deel, in het eerste deel worden de onderzoekseenheden zodanig
beschreven dat ze in het tweede deel op een goede manier kunnen worden vergeleken.
Beschrijvend deel:
Hoe of wat is A?
Hoe of wat is B?
Vergelijkend deel:
Wat zijn de overeenkomsten tussen A en B?
Wat zijn de verschillen tussen A en B?
Bij een vergelijkingsvraag zijn A en B soortgenoten, bij een evaluatievraag is B een norm of maatstaf,
bij een definitievraag is B het grotere geheel, bij een verklaringsvraag is B een theorie of
wetmatigheid en bij een ontwerpvraag is B de gewenste situatie.
Drie stappen om probleemstelling functioneel te maken:
1. De onderzoeksfunctie vaststellen.
2. De probleemstelling functioneel formuleren.
3. De onderzoekstructuur uitwerken.
Voor deelvragen geldt dat ze:
o Moeten bijdragen aan de beantwoording van de centrale onderzoeksvraag.
o In een logische volgorde moeten staan.
De begrippen onderzoeksvraag en probleemstelling gedefinieerd:
De onderzoeksvraag is de belangrijkste vraag waarop een onderzoek antwoord dient te geven.
Het onderzoek dient aan bepaalde voorwaarden te voldoen, daarom wordt de onderzoeksvraag
volgens een bepaald format opgesteld, ook wel de probleemstelling genoemd.
De aspecten van een probleemstelling gedefinieerd:
Precisie; Gaat om het verband tussen de onderzoeksvraag en het antwoord op die vraag,
oftewel hoe nauwkeurig je kunt omschrijven wat je wilt weten.
Relevantie; Gaat om het verband tussen de onderzoeksvraag en de reden(en) om die vraag te
stellen, oftewel waarom de vraag de moeite van het beantwoorden waard is.
Functionaliteit; Gaat om het verband tussen de onderzoeksvraag en de methode die gevolgd
wordt, oftewel hoe formuleer je de probleemstelling zo, dat deelvragen en
onderzoeksstrategie gemakkelijk kunnen worden afgeleid.
Verankering; Gaat om het verband tussen de onderzoeksvraag en een kennisdomein, oftewel
op welke thema’s, deelgebieden, theorieën, modellen, procedures en feiten de
probleemstelling betrekking heeft.
Consistentie; Gaat om het verband tussen onderzoeksvraag, antwoord, reden, methode en
kennisdomein, oftewel of de onderdelen van de probleemstelling een logisch geheel vormen.
De drie redenen voor het opstellen van een onderzoeksplan:
Dient als voorstel, om partijen te overtuigen dat het onderzoek de moeite waard is en kans
van slagen heeft.
Dient als programma, waarin wordt samengevat wat de onderzoeker wil met het onderzoek
en hoe de onderzoeker dit verwacht te bereiken.
Dient als werkdocument, gaandeweg het onderzoek groeit het onderzoeksplan uit tot
onderzoeksrapport.
Uitleg voorbereiding van onderzoek:
De onderzoeksvraag wordt vanuit de verschillende invalshoeken (het verband tussen antwoord,
reden, methode, kennisdomein en het geheel) bekeken en daarbij worden vragen geformuleerd en
beantwoord.
RELEVANTIE
Wat houdt de relevantie van een onderzoek in:
Wanneer je als onderzoeker op overtuigende wijze kunt laten zien dat de onderzoeksvraag de moeite
waard is om te beantwoorden, wordt je probleemstelling 'relevant' genoemd.
Definitie van de begrippen onderzoekswaarde en verantwoording:
Het nut van een onderzoek wordt de onderzoekswaarde genoemd.
De verantwoording (van de probleemstelling) is een tekstuele toelichting op de relevantie van het
onderzoek.
Het nut van het verantwoorden van een probleemstelling:
De verantwoording is bedoeld om een opdrachtgever te tonen dat het onderzoek de moeite waard
is, en je rationeel en doelgericht te werk gaat. Daarnaast zorgt de verantwoording ook voor een
grotere betrokkenheid bij je eigen werkzaamheden.
,De eisen die gesteld worden aan de verantwoording van de probleemstelling:
Nieuwswaarde; de probleemstelling is nog niet (bevredigend) beantwoord.
Onderzoekswaarde; de probleemstelling is de moeite van het onderzoeken waard.
Meerwaarde; de probleemstelling heeft een optimale opbrengst.
PRECISIE
Wat houdt de precisie van een onderzoek in:
De precisie heeft betrekking op de mate waarin het gezochte antwoord in de probleemstelling ligt
vastgelegd.
Eisen welke aan de precisie van de probleemstelling worden gesteld:
Onderzoekseenheid; de verzameling elementen of onderdelen waarover de belangrijkste
conclusie van het onderzoek uitspraak doet, van ieder denkbare omvang of abstractieniveau.
Variabelen; de kenmerken of eigenschappen van de onderzoekseenheid, aan de hand
waarvan het antwoord geformuleerd wordt.
Scores; drukken de waarde van een variabele uit in een getal.
Wanneer een probleemstelling verwijst naar scores op variabelen, spreekt men van een numerieke
probleemstelling.
Het nut van een precieze probleemstelling:
Het preciseren van de probleemstelling is een uiting van professionaliteit, door je te laten
controleren en open te stellen voor kritiek. Daarnaast heeft precisie nog een sturende functie,
doordat gemakkelijker kan worden vastgesteld wat de relevantie, meest geschikte methode en
bijbehorend kennisdomein zijn. Bovendien kan met een nauwkeurig beeld van het gezochte
antwoord beter worden nagedacht over de (uiteindelijke) inhoud en vorm.
Aanpak bij toevoegen precisie aan probleemstelling:
Onderzoekseenheid afbakenen; onderscheid maken tussen twee onderzoekseenheden:
o Bedoelde eenheid; verzameling elementen of onderdelen waarover je een uitspraak
wilt doen of waarop deze betrekking heeft. De bedoelde eenheid staat in je
probleemstelling vermeld.
o Bereikte eenheid; verzameling elementen of onderdelen waarop de uitspraak
gebaseerd is.
Afbakenen gebeurd door middel van de factoren aantal, onderdeel, ruimte en tijd.
Kernuitspraak toevoegen; formuleer in één zin wat je over de onderzoekseenheid wilt
beweren.
Goed definiëren; zorg dat alle factoren voor afbakening zo veel mogelijk verwerkt zijn en er
zo min mogelijk ruimte voor eigen interpretatie is.
FUNCTIONALITEIT
Wat houdt functionaliteit van een onderzoek in:
De functionaliteit heeft betrekking op het type onderzoek, bij een functioneel geformuleerde
probleemstelling kan een geschikte methode worden gezocht.
Het nut van een functionele probleemstelling:
Anderen kunnen beoordelen of het onderzoek goed is uitgevoerd, of de juiste deelvragen zijn
gesteld, of ze allemaal zijn beantwoord en of op de juiste manier naar de antwoorden is gezocht.
Daarnaast is een functionele probleemstelling ook voor de onderzoeker zelf belangrijk, want deze
helpt hem de route naar het antwoord uit te stippelen.
, Uit de functionaliteit van de probleemstelling moet duidelijk worden:
Wat de onderzoeksfunctie is; geeft aan wat de richting van het onderzoek is.
Wat de bijbehorende onderzoekstructuur is; dit is een uitwerking van de probleemstelling in
een aantal deelvragen, welke op hun beurt weer de probleemstelling van een deelonderzoek
zijn.
De zes onderzoeksfuncties:
Beschrijven; Beschrijvend onderzoek is gericht op de analyse van een onderzoekseenheid.
Vergelijken; Vergelijkend onderzoek heeft als doel de overeenkomsten en verschillen tussen
twee of meerdere onderzoekseenheden in kaart te brengen.
Evalueren; Evaluerend onderzoek heeft als doel één of meerdere onderzoekseenheden te
beoordelen aan de hand van een norm of maatstaf.
Definiëren; Definiërend onderzoek heeft als doel de verhouding van een onderzoekseenheid
tot (een deel van) een domein te bepalen.
Verklaren; Verklarend onderzoek heeft als doel duidelijk te maken waarom of waardoor een
onderzoekseenheid zich op een bepaalde manier gedraagt, bijvoorbeeld door de eenheid in
verband te brengen met een wetmatigheid, statistische waarschijnlijkheid of theorie.
Ontwerpen; Ontwerpend onderzoek heeft als doel het oplossen van een probleem, door een
analyse van de situatie, het verklaren van de knelpunten en het uitdenken van maatregelen.
De onderzoekstructuren:
Beschrijvende structuur; wordt gebruikt bij een beschrijvende onderzoeksfunctie. Bij deze structuur
wordt de onderzoekseenheid in delen opgesplitst en beschreven. Er zijn vier ordeningsstrategieën:
Ruimtelijke ordening; Van boven naar onder, van binnen naar buiten, van noord naar zuid.
Temporele ordening; Van begin naar einde, van ervoor naar erna, van vroeg naar laat.
Kwantitatieve ordening; Van veel naar weinig, van groot naar klein, van zwaar naar licht.
Kwalitatieve ordening; Van makkelijk naar moeilijk, van belangrijk naar onbelangrijk.
Vergelijkende structuur; wordt gebruikt bij de vijf andere onderzoeksfuncties. Bestaat uit een
beschrijvend en vergelijkend deel, in het eerste deel worden de onderzoekseenheden zodanig
beschreven dat ze in het tweede deel op een goede manier kunnen worden vergeleken.
Beschrijvend deel:
Hoe of wat is A?
Hoe of wat is B?
Vergelijkend deel:
Wat zijn de overeenkomsten tussen A en B?
Wat zijn de verschillen tussen A en B?
Bij een vergelijkingsvraag zijn A en B soortgenoten, bij een evaluatievraag is B een norm of maatstaf,
bij een definitievraag is B het grotere geheel, bij een verklaringsvraag is B een theorie of
wetmatigheid en bij een ontwerpvraag is B de gewenste situatie.
Drie stappen om probleemstelling functioneel te maken:
1. De onderzoeksfunctie vaststellen.
2. De probleemstelling functioneel formuleren.
3. De onderzoekstructuur uitwerken.
Voor deelvragen geldt dat ze:
o Moeten bijdragen aan de beantwoording van de centrale onderzoeksvraag.
o In een logische volgorde moeten staan.
