Reflecteren: de basis samenvatting tentamenstof

Reflecteren de basis:
Hoofdstuk 2 t/m 5(t/m 5.2.1)

H.2 – Reflecteren
Volgens het woordenboek staat reflecteren voor:

 Nadenken (over)
Nadenken over is het meest van toepassing op de studie



doel van refl ecteren:

 Bij reflecteren kijk je niet alleen terug, maar het dient vooral als middel om te leren handelen
in toekomstige situaties
 Het doel hiervan is vooral bewustwording
 En het is een manier om jezelf te ontwikkelen



Filosofi e:

 Mensen kunnen denken over eigen denken > dit was meteen begin van de filosofie
 2500 jaar geleden begonnen mensen na te denken over de wereld om zich heen
 Ze stelden zichzelf vragen erover
 Op systematische wijze met argumenten probeerden ze antwoorden te formuleren op deze
vragen


Filosofie -> De liefde tot de wijsheid, het willen weten wat echt is en de moeite waard

 Het draait hier vooral om bij de meest vanzelfsprekende dingen vraagtekens te plaatsen
 Bij de Grieken is filosofie ontstaan uit reactie op het mythische denken
 Ze gingen kritisch kijken naar dit mythische denken
 Socrates vindt dat je alleen filosofisch kan denken als je je eigen onwetendheid beseft
 Je zou pas inzicht krijgen als je zelf na gaat denken
 Een uitgangspunt voor reflectie is dan ook dat je een lerende houding opstelt


Leerproces voor reflectie:

Fase (1) onbewust – onbekwaam > Je weet nog niet wat je fout doet

Fase (2) bewust – onbekwaam > Je wordt bewust van je gedrag en ziet verbeterpunten

Fase (3) bewust – bekwaam > Je gaat oefenen met gedrag en proberen te verbeteren

Fase (4) onbewust – bekwaam > Het nieuwe gedrag wordt steeds vanzelfsprekender




Social casework:

, een proces dat in bepaalde instellingen voor maatschappelijk werk wordt gebruikt

om de individuele mens het hoofd te bieden aan moeilijkheden in zijn maatschappelijk functioneren.

Hulpbronnen bevinden zich op micro-, meso-, en macroniveau. Een belangrijk aspect hiervan is het

leren vanuit de ervaring.



Supervisie:

Supervisie is een manier van ervaring leren waarbij iemand:

1. Theoretisch en in de praktijk een vergroting van vakkennis nastreeft
2. Zijn zelfinzicht kan vergroten na het hulpverlenen aan een ander
3. Eigen gevoelens leert hanteren en controleren
4. Zich kan oriënteren op de organisatie van de instelling waarbinnen hij werkt
Deze leermethode werd rond 1950 in Nederland gebruikt



Intervisie:

Intervisie is een leermethode waarbij een groep mensen samenkomt en praat over ervaringen, zodat
anderen hiervan kunnen leren.



Refl ecteren: een beroepsvaardigheid

je kunt reflecteren op twee dimensies:

1. Beroepsdimensie (deskundigheid)
2. Persoonsdimensie (identiteit)

Het is in elk vak belangrijk om te leren van eigen gedrag en te weten waarom je handelt zoals je
handelt. Op dit moment is het in het hoger onderwijs een verplicht deel om je diploma te halen.

In het eerste studiejaar reflecteer je op gespreksvaardigheid, wat zijn je sterke en zwakke punten

In je stagejaar is er sprake van supervisie. Ook hier reflecteer je op jezelf tijdens het beoefenen vak
het beroep

Het uiteindelijke gekozen beroep heeft effect op andere mensen. Elke professional dient in staat te
zijn om te reflecteren op eigen handelen. De professional stuurt zich zelf dan bij.



Belang van refl ecti e:

Het is in de hulpverlening belangrijk om te reflecteren:
 Kwetsbaar: vaak moet jij zelf ingrijpende beslissingen nemen
 Complex: als hulpverlener heb je vrijwel geen vaste oriëntatiepunten
 Druk: mensen verwachten dat jij als hulpverlener weet wat er moet gebeuren. Hierdoor
ontstaat er dus grote druk
 Fixatie: je moet constant bewust zijn van nieuwe ontwikkelingen binnen het werkveld
 Attitude: als hulpverlener moet je open en toegankelijk zijn