Samenvattingen ontwikkelingspsychologie en leerpsychologie
Leerpsychologie Hoofdstuk 1,2,3
3 basisbehoeften:
1. Autonomie (ik kan het zelf)
2. Competentie (ik kan het)
3. Relatie (ik hoor erbij)
Nature: De aanleg, wat een kind genetisch meebrengt
Nurture: Wat de omgeving bijbrengt, omgevingsinvloeden
Nature/nurture:
-Genetische aanleg van het kind komt overeen met genetische aanleg van de ouders. Bijv. beide
hebben aanleg voor muzikaliteit. Grote kans dat het in aanleg muzikale kind opgroeit in een muzikale
omgeving, deze vergroot de aanleg.
-Genetisch bepaalde eigenschappen van het kind lokken specifieke reacties uit bij de omgeving. Deze
reacties versterken de aanwezige aanleg. Zoals het vrolijke kind wat enthousiaste reacties uitlokt of
het ongehoorzame kind dat vaak gestraft wordt.
-Kind of volwassene kiest zelf een omgeving die bij de aanleg past. Deze aanleg wordt hiermee verder
vergroot. Zoals het kind met een sportieve aanleg zoekt een omgeving die bij deze aanleg past. Kind
moet wel wat ouder zijn.
Interactie tussen 3 factoren:
De ontwikkeling is afhankelijk van drie factoren, deze kennen interactie.
1. Erfelijkheid (nature)
2. Omgeving (nurture)
3. Oefening
Het belang van oefening:
-De mate waarin iemand bepaalde functies oefent is van invloed op de ontwikkeling van zijn
hersenen.
-Leefstijl en oefening zijn van invloed.
-Gebruik maken van vaardigheden en deze oefenen blijft levenslang van belang.
Plasticiteit van de hersenen:
-Plasticiteit of kneedbaarheid slaat op het vermogen van ons brein om flexibel te zijn.
-Onze hersenen kunnen makkelijk reorganisatie aan, zowel qua functioneren of qua prestaties.
-Onze hersenen veranderen als we iets nieuws leren of als we iets extreems gaan oefenen.
Sensitieve periode:
-Dit noemen we ook wel de gevoelige periode
- Tijdens de sensitieve periode is een specifiek deel van ons brein erg gevoelig voor
omgevingsinvloeden.
-Dat deel van het brein ondergaat in die periode vaak een snelle en onomkeerbare ontwikkeling.
-De gehele zwangerschap is een sensitieve periode voor de ontwikkeling van onze hersenen. Denk
aan alcohol- of drugsgebruik door de moeder.
-Tijdens de eerste levensjaren ondervinden we veel sensitieve periodes zoals de ontwikkeling van
taal
, -Hoe ouder we worden, hoe minder sensitieve perioden. Na ongeveer 25 jaar zijn onze hersenen
helemaal uitontwikkeld, dus daarna geen sensitieve periode meer.
Tastzintuig:
-Het tastzintuig is als eerst volledig ontwikkeld.
-Een baby die niet wordt gestreeld of aangeraakt, ontwikkelt slecht of zelfs niet.
-Dove, blinde baby’s of baby’s zonder smaak en reuk ontwikkelen zich daarentegen wel.
Werking/subjectiviteit van de zintuigen:
-Iedereen neemt anders waar. Dat komt doordat wij verschillen in kennis, motivaties en emoties.
-Als wij iets waarnemen dan proberen we er iets betekenisvol van te maken.
-Als wij onze waarneming trainen, trainen we onze hersenen en niet onze zintuigen.
-Onze zintuigen werken samen
-Ons tastzintuig is, zeker op jonge leeftijd, het belangrijkste zintuig.
Ben Underwood:
-Een blinde jongen die zichzelf leerde te ‘zien’ door middel van echolocatie.
-Door op een klikkertje te drukken kon hij door middel van de echo bepalen waar een voorwerp zich
bevond.
-Hij is een perfect voorbeeld van het trainen en het herprogrammeren van een deel van de
hersenschors. Dit heeft te maken met die plasticiteit van de hersenen.
Hoorcollege 2: Hoofdstuk 4
Kenmerken van leren:
-Leren veroorzaakt een verandering.
-Leren produceert nieuwe gedragsmogelijkheden en nieuwe kennis. Je kan nu iets, wat je eerst niet
kon.
-Bij leren spelen de gevolgen (belonen en straf) een grote rol. Ook oefening speelt een grote rol.
Levenslang leren:
-De rol van leren bij de ontwikkeling van mensen is groter dan die bij andere diersoorten.
-Dit komt door de langere babytijd, kindertijd en adolescentie.
-Rijping speelt een grote rol bij leren.
Wat lijkt op leren, maar is het niet?
-Instinct. Een instinct bevat nauwelijks vermogen tot leren. Het is aangeboren gedrag en heeft als
doel om overlevingskansen te vergroten. Bijv. een egel die oprolt bij gevaar.
-Reflexen. Eenvoudige, mechanische reactie van het lichaam op specifieke prikkels. Reflexen zijn
aangeboren en worden automatisch geproduceerd. Ze zijn niet te beïnvloeden. Denk aan pupilreflex,
grijpreflex.
-Rijping. Rijping maakt leren op een later tijdstip mogelijk. Rijping ontstaat, in tegenstelling tot leren,
vanzelf.
Pupilreflex:
-Als ik in mijn handen klap worden jouw pupillen niet kleiner.
-Je pupil wordt wel kleiner bij fel licht.
-Als ik in je oog schijn en tegelijk klapt iemand in zijn handen, zal na enkele keren dit herhalen alleen
het klappen jouw pupil al laten verkleinen. Leren kun je dus wél beïnvloeden.
Leerpsychologie Hoofdstuk 1,2,3
3 basisbehoeften:
1. Autonomie (ik kan het zelf)
2. Competentie (ik kan het)
3. Relatie (ik hoor erbij)
Nature: De aanleg, wat een kind genetisch meebrengt
Nurture: Wat de omgeving bijbrengt, omgevingsinvloeden
Nature/nurture:
-Genetische aanleg van het kind komt overeen met genetische aanleg van de ouders. Bijv. beide
hebben aanleg voor muzikaliteit. Grote kans dat het in aanleg muzikale kind opgroeit in een muzikale
omgeving, deze vergroot de aanleg.
-Genetisch bepaalde eigenschappen van het kind lokken specifieke reacties uit bij de omgeving. Deze
reacties versterken de aanwezige aanleg. Zoals het vrolijke kind wat enthousiaste reacties uitlokt of
het ongehoorzame kind dat vaak gestraft wordt.
-Kind of volwassene kiest zelf een omgeving die bij de aanleg past. Deze aanleg wordt hiermee verder
vergroot. Zoals het kind met een sportieve aanleg zoekt een omgeving die bij deze aanleg past. Kind
moet wel wat ouder zijn.
Interactie tussen 3 factoren:
De ontwikkeling is afhankelijk van drie factoren, deze kennen interactie.
1. Erfelijkheid (nature)
2. Omgeving (nurture)
3. Oefening
Het belang van oefening:
-De mate waarin iemand bepaalde functies oefent is van invloed op de ontwikkeling van zijn
hersenen.
-Leefstijl en oefening zijn van invloed.
-Gebruik maken van vaardigheden en deze oefenen blijft levenslang van belang.
Plasticiteit van de hersenen:
-Plasticiteit of kneedbaarheid slaat op het vermogen van ons brein om flexibel te zijn.
-Onze hersenen kunnen makkelijk reorganisatie aan, zowel qua functioneren of qua prestaties.
-Onze hersenen veranderen als we iets nieuws leren of als we iets extreems gaan oefenen.
Sensitieve periode:
-Dit noemen we ook wel de gevoelige periode
- Tijdens de sensitieve periode is een specifiek deel van ons brein erg gevoelig voor
omgevingsinvloeden.
-Dat deel van het brein ondergaat in die periode vaak een snelle en onomkeerbare ontwikkeling.
-De gehele zwangerschap is een sensitieve periode voor de ontwikkeling van onze hersenen. Denk
aan alcohol- of drugsgebruik door de moeder.
-Tijdens de eerste levensjaren ondervinden we veel sensitieve periodes zoals de ontwikkeling van
taal
, -Hoe ouder we worden, hoe minder sensitieve perioden. Na ongeveer 25 jaar zijn onze hersenen
helemaal uitontwikkeld, dus daarna geen sensitieve periode meer.
Tastzintuig:
-Het tastzintuig is als eerst volledig ontwikkeld.
-Een baby die niet wordt gestreeld of aangeraakt, ontwikkelt slecht of zelfs niet.
-Dove, blinde baby’s of baby’s zonder smaak en reuk ontwikkelen zich daarentegen wel.
Werking/subjectiviteit van de zintuigen:
-Iedereen neemt anders waar. Dat komt doordat wij verschillen in kennis, motivaties en emoties.
-Als wij iets waarnemen dan proberen we er iets betekenisvol van te maken.
-Als wij onze waarneming trainen, trainen we onze hersenen en niet onze zintuigen.
-Onze zintuigen werken samen
-Ons tastzintuig is, zeker op jonge leeftijd, het belangrijkste zintuig.
Ben Underwood:
-Een blinde jongen die zichzelf leerde te ‘zien’ door middel van echolocatie.
-Door op een klikkertje te drukken kon hij door middel van de echo bepalen waar een voorwerp zich
bevond.
-Hij is een perfect voorbeeld van het trainen en het herprogrammeren van een deel van de
hersenschors. Dit heeft te maken met die plasticiteit van de hersenen.
Hoorcollege 2: Hoofdstuk 4
Kenmerken van leren:
-Leren veroorzaakt een verandering.
-Leren produceert nieuwe gedragsmogelijkheden en nieuwe kennis. Je kan nu iets, wat je eerst niet
kon.
-Bij leren spelen de gevolgen (belonen en straf) een grote rol. Ook oefening speelt een grote rol.
Levenslang leren:
-De rol van leren bij de ontwikkeling van mensen is groter dan die bij andere diersoorten.
-Dit komt door de langere babytijd, kindertijd en adolescentie.
-Rijping speelt een grote rol bij leren.
Wat lijkt op leren, maar is het niet?
-Instinct. Een instinct bevat nauwelijks vermogen tot leren. Het is aangeboren gedrag en heeft als
doel om overlevingskansen te vergroten. Bijv. een egel die oprolt bij gevaar.
-Reflexen. Eenvoudige, mechanische reactie van het lichaam op specifieke prikkels. Reflexen zijn
aangeboren en worden automatisch geproduceerd. Ze zijn niet te beïnvloeden. Denk aan pupilreflex,
grijpreflex.
-Rijping. Rijping maakt leren op een later tijdstip mogelijk. Rijping ontstaat, in tegenstelling tot leren,
vanzelf.
Pupilreflex:
-Als ik in mijn handen klap worden jouw pupillen niet kleiner.
-Je pupil wordt wel kleiner bij fel licht.
-Als ik in je oog schijn en tegelijk klapt iemand in zijn handen, zal na enkele keren dit herhalen alleen
het klappen jouw pupil al laten verkleinen. Leren kun je dus wél beïnvloeden.
