Hoorcollege 1
Civiele procedures:
- Je begint altijd bij de rechtbank, tenzij de wet anders bepaald.
- Je begint altijd met een dagvaarding, tenzij de wet anders bepaald.
Twee verschillende civiele procedures:
1. Dagvaardingsprocedure
o Dagvaarding
o Eiser schakelt deurwaarder in, deurwaarder overhandigt dagvaarding
aan gedaagde (=betekenen), daarna dient eiser de dagvaarding in bij
de rechtbank.
2. Verzoekschriftprocedure
o Verzoekschrift
o Verzoeker dient verzoekschrift in bij de rechtbank, waarna de rechtbank
verweerder (en eventuele belanghebbende) op de hoogte brengt. In
beginsel bij gewone of aangetekende brief (art. 271 e.v. Rv).
Functies dagvaarding:
1. Oproepen gedaagde om in de procedure te ‘verschijnen’ (=kenbaar maken
aan rechter dat zal deelnemen aan de procedure).
2. Mededeling eis en gronden aan gedaagde.
Opbouw dagvaarding:
- Deel 1: formaliteiten en administratieve gegevens;
- Deel 2: inhoudelijk middenstuk (= ‘fundamentum petendi’)
o Gronden (=feitelijke en juridische onderbouwing van de vordering)
o (Eventuele) verweren van gedaagde
o Bewijsaanbod en bewijsmiddelen
o Bevoegdheid rechtbank (absolute en relatieve competentie)
- Deel 3: de eis (= de vordering = ‘het petitum)
Eisen en formaliteiten dagvaarding:
- Dagvaarding geschiedt bij exploot (art. 111 lid 1 Rv).
Eisen aan inhoud dagvaarding:
1. Algemene eisen exploot (art. 45 lid 3 Rv)
2. Extra eisen voor dagvaardingsexploot (art. 111 lid 2 Rv en lid 3). Verweren
gedaagde = ‘substantiëringsplicht en bewijsmiddelen en getuigen =
‘bewijsdraagplicht’.
Dagvaardingtermijn: minimaal één week tussen betekening en eerste rolzitting (art.
114 e.v. Rv).
Gebrek dagvaarding:
- Hoofdregel: dagvaarding nietig (art. 120 lid 1 Rv). Dit gebeurt niet vaak.
- Maar, herstelmogelijkheden en nuances:
o Herstelexploot (art. 120 lid 2 Rv); bij ontdekking gebrek vóór de eerste
roldatum
, o Indien gedaagde niet op de eerste roldatum in de procedure
‘verschijnt’: dagvaarding alleen nietig als de dagvaarding de gedaagde
als gevolg van het gebrek niet heeft bereikt (art. 121 Rv) of als van
gedaagde niet kan worden gevergd dat hij op grond van de
dagvaarding zoals deze hem heeft bereikt verschijnt (jurisprudentie)
(=gedaagde wist niet dat er een rechtszaak was)
o Indien gedaagde op de eerste roldatum of in ‘verzet’ in de procedure
‘verschijnt’ en zich beroept op de nietigheid: dagvaarding niet nietig als
gedaagde door het gebrek niet onredelijk in zijn belangen is geschaad
(art. 122 Rv)
o Herstelmogelijkheid om advocaat aan te stellen (art. 123 Rv) en indien
ten onrechte advocaat is aangesteld (art. 124 Rv)
o Hoofdregel geldt niet voor ‘substantiëringsplicht’ en
‘bewijsaandraagplicht’ (art. 120 lid 4 Rv).
Betekenen dagvaarding door deurwaarden. Aan wie:
1e: gedaagde (= ‘betekenen in persoon’, art. 46 lid 1 Rv)
2e: huisgenoot of aan andere personen op het woonadres waarvan het aannemelijk is
dat deze zal bevorderen dat de dagvaarding gedaagde tijdig bereikt (art. 46 lid 1 Rv)
3e: in gesloten envelop achterlaten op woonadres gedaagde (art. 47 lid 1 Rv)
4e: indien achterlaten feitelijk onmogelijk is, dan per post (art. 47 lid 1 Rv)
Gedaagde weigert dagvaarding in ontvangst te nemen:
- Geacht in persoon te hebben ontvangen, deurwaarder vermeldt weigering op
exploot en in gesloten envelop achterlaten/ per post versturen (art. 46 lid 3
Rv).
- Bijzondere betekeningsvoorschriften: art. 48 t/m 63 Rv
Verloop dagvaardingsprocedure:
- Stap 1: de dagvaarding
o Door deurwaarden aan gedaagde betekend
o Inschrijven op de rol (art. 125 Rv)
o ‘Rolzitting’: processtukken indienen, procesrechtelijke beslissingen,
géén inhoudelijke behandeling door rechter
o Griffierecht niet voldaan: zaak aangehouden, ontslag van
instantie/verstek (art. 127a, 127 lid 2 en 6 jo. 139 Rv).
- Stap 2: de conclusie van antwoord
o Schriftelijk verweer van gedaagde (art. 128 lid 2 Rv) (bij kantonzaken
kan het ook mondeling op rolzitting)
o Slechts enkele eisen (art. 128 lid 3 Rv = concentratie van verweer) en
lid 5 = bewijsmiddelen en getuigen aandragen
- Stap 3: de comparitie na antwoord
o Ook wel genoemd: comparitie van partijen of comparitie
o Zitting: verkrijgen inlichtingen van partijen en/of tot schikking bewegen
(art. 87 en 88 Rv)
o Beslissing daartoe in tussenvonnis (ook wel comparitievonnis
genoemd)
o Niet als rechter de zaak daarvoor niet geschikt vindt (art. 131 Rv)
Civiele procedures:
- Je begint altijd bij de rechtbank, tenzij de wet anders bepaald.
- Je begint altijd met een dagvaarding, tenzij de wet anders bepaald.
Twee verschillende civiele procedures:
1. Dagvaardingsprocedure
o Dagvaarding
o Eiser schakelt deurwaarder in, deurwaarder overhandigt dagvaarding
aan gedaagde (=betekenen), daarna dient eiser de dagvaarding in bij
de rechtbank.
2. Verzoekschriftprocedure
o Verzoekschrift
o Verzoeker dient verzoekschrift in bij de rechtbank, waarna de rechtbank
verweerder (en eventuele belanghebbende) op de hoogte brengt. In
beginsel bij gewone of aangetekende brief (art. 271 e.v. Rv).
Functies dagvaarding:
1. Oproepen gedaagde om in de procedure te ‘verschijnen’ (=kenbaar maken
aan rechter dat zal deelnemen aan de procedure).
2. Mededeling eis en gronden aan gedaagde.
Opbouw dagvaarding:
- Deel 1: formaliteiten en administratieve gegevens;
- Deel 2: inhoudelijk middenstuk (= ‘fundamentum petendi’)
o Gronden (=feitelijke en juridische onderbouwing van de vordering)
o (Eventuele) verweren van gedaagde
o Bewijsaanbod en bewijsmiddelen
o Bevoegdheid rechtbank (absolute en relatieve competentie)
- Deel 3: de eis (= de vordering = ‘het petitum)
Eisen en formaliteiten dagvaarding:
- Dagvaarding geschiedt bij exploot (art. 111 lid 1 Rv).
Eisen aan inhoud dagvaarding:
1. Algemene eisen exploot (art. 45 lid 3 Rv)
2. Extra eisen voor dagvaardingsexploot (art. 111 lid 2 Rv en lid 3). Verweren
gedaagde = ‘substantiëringsplicht en bewijsmiddelen en getuigen =
‘bewijsdraagplicht’.
Dagvaardingtermijn: minimaal één week tussen betekening en eerste rolzitting (art.
114 e.v. Rv).
Gebrek dagvaarding:
- Hoofdregel: dagvaarding nietig (art. 120 lid 1 Rv). Dit gebeurt niet vaak.
- Maar, herstelmogelijkheden en nuances:
o Herstelexploot (art. 120 lid 2 Rv); bij ontdekking gebrek vóór de eerste
roldatum
, o Indien gedaagde niet op de eerste roldatum in de procedure
‘verschijnt’: dagvaarding alleen nietig als de dagvaarding de gedaagde
als gevolg van het gebrek niet heeft bereikt (art. 121 Rv) of als van
gedaagde niet kan worden gevergd dat hij op grond van de
dagvaarding zoals deze hem heeft bereikt verschijnt (jurisprudentie)
(=gedaagde wist niet dat er een rechtszaak was)
o Indien gedaagde op de eerste roldatum of in ‘verzet’ in de procedure
‘verschijnt’ en zich beroept op de nietigheid: dagvaarding niet nietig als
gedaagde door het gebrek niet onredelijk in zijn belangen is geschaad
(art. 122 Rv)
o Herstelmogelijkheid om advocaat aan te stellen (art. 123 Rv) en indien
ten onrechte advocaat is aangesteld (art. 124 Rv)
o Hoofdregel geldt niet voor ‘substantiëringsplicht’ en
‘bewijsaandraagplicht’ (art. 120 lid 4 Rv).
Betekenen dagvaarding door deurwaarden. Aan wie:
1e: gedaagde (= ‘betekenen in persoon’, art. 46 lid 1 Rv)
2e: huisgenoot of aan andere personen op het woonadres waarvan het aannemelijk is
dat deze zal bevorderen dat de dagvaarding gedaagde tijdig bereikt (art. 46 lid 1 Rv)
3e: in gesloten envelop achterlaten op woonadres gedaagde (art. 47 lid 1 Rv)
4e: indien achterlaten feitelijk onmogelijk is, dan per post (art. 47 lid 1 Rv)
Gedaagde weigert dagvaarding in ontvangst te nemen:
- Geacht in persoon te hebben ontvangen, deurwaarder vermeldt weigering op
exploot en in gesloten envelop achterlaten/ per post versturen (art. 46 lid 3
Rv).
- Bijzondere betekeningsvoorschriften: art. 48 t/m 63 Rv
Verloop dagvaardingsprocedure:
- Stap 1: de dagvaarding
o Door deurwaarden aan gedaagde betekend
o Inschrijven op de rol (art. 125 Rv)
o ‘Rolzitting’: processtukken indienen, procesrechtelijke beslissingen,
géén inhoudelijke behandeling door rechter
o Griffierecht niet voldaan: zaak aangehouden, ontslag van
instantie/verstek (art. 127a, 127 lid 2 en 6 jo. 139 Rv).
- Stap 2: de conclusie van antwoord
o Schriftelijk verweer van gedaagde (art. 128 lid 2 Rv) (bij kantonzaken
kan het ook mondeling op rolzitting)
o Slechts enkele eisen (art. 128 lid 3 Rv = concentratie van verweer) en
lid 5 = bewijsmiddelen en getuigen aandragen
- Stap 3: de comparitie na antwoord
o Ook wel genoemd: comparitie van partijen of comparitie
o Zitting: verkrijgen inlichtingen van partijen en/of tot schikking bewegen
(art. 87 en 88 Rv)
o Beslissing daartoe in tussenvonnis (ook wel comparitievonnis
genoemd)
o Niet als rechter de zaak daarvoor niet geschikt vindt (art. 131 Rv)
