Samenvatting VBO Cursusboek Recreatievaart
Klein vaarbewijs 1
Editie 2021
1
,Inhoudsopgave
LES 1 .......................................................................................................................................................... 3
1.1.1 Inleiding ................................................................................................................................................... 3
1.2.1 Uitrusting ................................................................................................................................................. 4
1.3.1 Veiligheid en brand .................................................................................................................................. 5
1.3.2 Brandpreventie ........................................................................................................................................ 5
1.3.3 Voorkomen van verdrinking .................................................................................................................... 6
1.4.1 Motortechniek ......................................................................................................................................... 8
1.4.2 Basiskennis elektrotechniek .................................................................................................................. 15
1.6.1 Waterkaarten......................................................................................................................................... 16
1.7.1 Meteorologie ......................................................................................................................................... 17
LES 2 ........................................................................................................................................................ 19
2.1.1 Varen...................................................................................................................................................... 19
2.1.2 Varen met boeg-en hekschroef en hekaandrijving ............................................................................... 20
2.2.2 Afvaren .................................................................................................................................................. 21
2.3.1 Begrippen, waterbewegingen en ankeren ............................................................................................ 21
2.3.2 Reddingsacties ....................................................................................................................................... 22
2.4.1 Laterale betonning................................................................................................................................. 23
2.4.2 Laterale betonning vervolg .................................................................................................................... 24
2.5.1 Cardinale betonning .............................................................................................................................. 27
2.6.1 Betonningslichten .................................................................................................................................. 34
Les 3 ........................................................................................................................................................ 28
3.1.1. Wetten en reglementen ....................................................................................................................... 28
3.1.2 Definities ................................................................................................................................................ 28
3.1.3 Leeftijd en Marifoon .............................................................................................................................. 29
3.2.1 Lichten en dagmerken kleine schepen .................................................................................................. 30
3.2.2 Extra lichten en dagmerken grote schepen........................................................................................... 32
3.2.3 Extra lichten en dagmerken grote schepen vervolg .............................................................................. 34
3.2.4 Lichten ‘s nachts .................................................................................................................................... 37
3.3.1 Geluidsseinen ........................................................................................................................................ 37
3.4.1 Verbods – en gebodstekens .................................................................................................................. 39
3.4.2 Aanbevelingsborden en lichten ............................................................................................................. 39
Les 4 ........................................................................................................................................................ 41
4.1.1 Basisregels kleine schepen onderling .................................................................................................... 41
4.2.1 Hoofdvaarwater – nevenvaarwater ...................................................................................................... 43
4.2.2. Gestrekte koers stuurboordzijde .......................................................................................................... 43
4.3.1 Engtes .................................................................................................................................................... 44
4.4.1 Oversteken en sluis ................................................................................................................................ 44
4.4.2 Bijzondere bepalingen ........................................................................................................................... 46
4.5.1 Verkeerde Wal varen ............................................................................................................................. 47
4.6.1 Verschillen BPR – RPR ............................................................................................................................ 47
4.6.2 Vervolg BPPR-RPP .................................................................................................................................. 48
2
,LES 1
1.1.1 Inleiding
Verplichting
Een klein vaarbewijs is vereist voor het varen met:
1. Snelle motorboten (sneller dan 20 km/h)
2. Pleziervaartuigen met een lengte vanaf 15 tot 25 meter
3. Sleepboten, duwboten of sleepduwboten met een lengte van 15 tot 25 meter die uitsluitend
worden gebruikt als pleziervaartuig met formele verklaring
4. Beroepsvaartuigen met een lengte van 15 tot 20 meter
Leeftijd
18 jaar en onbeperkt geldig
Afgifte klein vaarbewijs
Een Klein Vaarbewijs wordt alleen afgegeven na overlegging van:
1. Geslaagd examen
2. Verklaring lichamelijke geschiktheid
Klein vaarbewijs 1 en 2
1
Vereist voor rivieren, kanalen en kleine meren, is gecombineerd met ICC Inland Water (internationaal
vaarbewijs)
2
Binnenwateren zoals, Wadden, IJsselmeer, Markermeer, Oosteren en Westerschelde.
Beperkt Groot Vaarbewijs
- Vrachtschepen met een lengte van 20 tot 40 meter
- Pleziervaartuigen met lengte van 25 tot 40 meter
- Sleep- en duwboten, met een lengte van 25 tot 40 meter, die alleen worden gebruikt als
pleziervaartuig + verklaring minister van Infrastructuur en Waterstaat
Intrekken vaarbewijs
Kan gebeuren bij flink overschrijden van maximale snelheid en te veel alcohol, meer dan 1,8 promille
mogelijk direct ingetrokken
Het schip
Klein is minder dan 20 meter = boten/jachten
Groot meer dan 20 meter
Rompvormen
- Knikspant
- Multiknikspant
- Rondspant
3
, 1.2.1 Uitrusting
Wetgever stelt geen uitrusting eisen aan kleine schepen, met uitzondering van snelle motorboten.
Juiste verlichting en toeter zijn voldoende om dag en nacht te mogen varen.
Examencommissie vindt dat een schip aan de volgende eisen moet voldoen:
- De reglementen
Een BPR = Binnenvaartpolitiereglement (digitaal of papieren)
- Anker
- Zeereling
Rechtopstaande buizen = scepters, waartussen 1 of 2 draden gespannen zijn met soms een
net
- Lenspomp
Voor kajuitzeilboten, Pompt water uit laagstgelegen deel van de boot. Bij motorboten heet dat
de bilge en spreken we van een bilgepomp
- Goede afsluiters voor de doorvoer onder de waterlijn
Belangrijk voor alle kajuitboten. Bij verlaten van de boot alle boordafsluiters dichtmaken,
anders kan erbij losschieten of lekke slang water in de boot lopen en zinken.
- Goede reddingsvesten
Bij voorkeur alle opvarende zijn eigen vest (bij snelle motorboten is dit een verplichting)
- Brandblusser
Voorkeur 1 brandblusser met 2KG inhoud, ophangen op plek waarbij je er van 2 kanten bij
kunt.
Snelle motorboten = Klein schip
Alle kleine schepen sneller dan 20 km/h zijn snelle motorboten
Bijvoorbeeld: Jetski’s, waterscooters, speedboten, kajuitjachten.
Snelle motorboten moeten beschikken over registratieteken en registratiebewijs, dit geldt voor alle
vaarwateren inclusief Rijnvaart gebied.
Schipper maar daarnaast ook eigenaar zijn verantwoordelijk voor het vaargedrag en de boot.
Maximale snelheid vaarwateren is 20 km/h.
Natuurgebieden meestal langzamer en bepaalde aangewezen gebieden mag het sneller.
Veerponten en watertaxi’s kunnen toestemming krijgen voor het sneller varen.
Verplichte uitrusting
- Motor onderbrekingsknop, ook wel dodemansknop
- Reddingsvesten, 1 per opvarende
- Brandblusser
Verplichtingen bestuurder
- Zitten op de bestuurderstoel
- Indien staand verplichting voor reddingsvest, behalve kajuitboten met binnen besturing
Waterskiën
- Minimaal 1 extra meevarende van minimaal 15 jaar oud
4
Klein vaarbewijs 1
Editie 2021
1
,Inhoudsopgave
LES 1 .......................................................................................................................................................... 3
1.1.1 Inleiding ................................................................................................................................................... 3
1.2.1 Uitrusting ................................................................................................................................................. 4
1.3.1 Veiligheid en brand .................................................................................................................................. 5
1.3.2 Brandpreventie ........................................................................................................................................ 5
1.3.3 Voorkomen van verdrinking .................................................................................................................... 6
1.4.1 Motortechniek ......................................................................................................................................... 8
1.4.2 Basiskennis elektrotechniek .................................................................................................................. 15
1.6.1 Waterkaarten......................................................................................................................................... 16
1.7.1 Meteorologie ......................................................................................................................................... 17
LES 2 ........................................................................................................................................................ 19
2.1.1 Varen...................................................................................................................................................... 19
2.1.2 Varen met boeg-en hekschroef en hekaandrijving ............................................................................... 20
2.2.2 Afvaren .................................................................................................................................................. 21
2.3.1 Begrippen, waterbewegingen en ankeren ............................................................................................ 21
2.3.2 Reddingsacties ....................................................................................................................................... 22
2.4.1 Laterale betonning................................................................................................................................. 23
2.4.2 Laterale betonning vervolg .................................................................................................................... 24
2.5.1 Cardinale betonning .............................................................................................................................. 27
2.6.1 Betonningslichten .................................................................................................................................. 34
Les 3 ........................................................................................................................................................ 28
3.1.1. Wetten en reglementen ....................................................................................................................... 28
3.1.2 Definities ................................................................................................................................................ 28
3.1.3 Leeftijd en Marifoon .............................................................................................................................. 29
3.2.1 Lichten en dagmerken kleine schepen .................................................................................................. 30
3.2.2 Extra lichten en dagmerken grote schepen........................................................................................... 32
3.2.3 Extra lichten en dagmerken grote schepen vervolg .............................................................................. 34
3.2.4 Lichten ‘s nachts .................................................................................................................................... 37
3.3.1 Geluidsseinen ........................................................................................................................................ 37
3.4.1 Verbods – en gebodstekens .................................................................................................................. 39
3.4.2 Aanbevelingsborden en lichten ............................................................................................................. 39
Les 4 ........................................................................................................................................................ 41
4.1.1 Basisregels kleine schepen onderling .................................................................................................... 41
4.2.1 Hoofdvaarwater – nevenvaarwater ...................................................................................................... 43
4.2.2. Gestrekte koers stuurboordzijde .......................................................................................................... 43
4.3.1 Engtes .................................................................................................................................................... 44
4.4.1 Oversteken en sluis ................................................................................................................................ 44
4.4.2 Bijzondere bepalingen ........................................................................................................................... 46
4.5.1 Verkeerde Wal varen ............................................................................................................................. 47
4.6.1 Verschillen BPR – RPR ............................................................................................................................ 47
4.6.2 Vervolg BPPR-RPP .................................................................................................................................. 48
2
,LES 1
1.1.1 Inleiding
Verplichting
Een klein vaarbewijs is vereist voor het varen met:
1. Snelle motorboten (sneller dan 20 km/h)
2. Pleziervaartuigen met een lengte vanaf 15 tot 25 meter
3. Sleepboten, duwboten of sleepduwboten met een lengte van 15 tot 25 meter die uitsluitend
worden gebruikt als pleziervaartuig met formele verklaring
4. Beroepsvaartuigen met een lengte van 15 tot 20 meter
Leeftijd
18 jaar en onbeperkt geldig
Afgifte klein vaarbewijs
Een Klein Vaarbewijs wordt alleen afgegeven na overlegging van:
1. Geslaagd examen
2. Verklaring lichamelijke geschiktheid
Klein vaarbewijs 1 en 2
1
Vereist voor rivieren, kanalen en kleine meren, is gecombineerd met ICC Inland Water (internationaal
vaarbewijs)
2
Binnenwateren zoals, Wadden, IJsselmeer, Markermeer, Oosteren en Westerschelde.
Beperkt Groot Vaarbewijs
- Vrachtschepen met een lengte van 20 tot 40 meter
- Pleziervaartuigen met lengte van 25 tot 40 meter
- Sleep- en duwboten, met een lengte van 25 tot 40 meter, die alleen worden gebruikt als
pleziervaartuig + verklaring minister van Infrastructuur en Waterstaat
Intrekken vaarbewijs
Kan gebeuren bij flink overschrijden van maximale snelheid en te veel alcohol, meer dan 1,8 promille
mogelijk direct ingetrokken
Het schip
Klein is minder dan 20 meter = boten/jachten
Groot meer dan 20 meter
Rompvormen
- Knikspant
- Multiknikspant
- Rondspant
3
, 1.2.1 Uitrusting
Wetgever stelt geen uitrusting eisen aan kleine schepen, met uitzondering van snelle motorboten.
Juiste verlichting en toeter zijn voldoende om dag en nacht te mogen varen.
Examencommissie vindt dat een schip aan de volgende eisen moet voldoen:
- De reglementen
Een BPR = Binnenvaartpolitiereglement (digitaal of papieren)
- Anker
- Zeereling
Rechtopstaande buizen = scepters, waartussen 1 of 2 draden gespannen zijn met soms een
net
- Lenspomp
Voor kajuitzeilboten, Pompt water uit laagstgelegen deel van de boot. Bij motorboten heet dat
de bilge en spreken we van een bilgepomp
- Goede afsluiters voor de doorvoer onder de waterlijn
Belangrijk voor alle kajuitboten. Bij verlaten van de boot alle boordafsluiters dichtmaken,
anders kan erbij losschieten of lekke slang water in de boot lopen en zinken.
- Goede reddingsvesten
Bij voorkeur alle opvarende zijn eigen vest (bij snelle motorboten is dit een verplichting)
- Brandblusser
Voorkeur 1 brandblusser met 2KG inhoud, ophangen op plek waarbij je er van 2 kanten bij
kunt.
Snelle motorboten = Klein schip
Alle kleine schepen sneller dan 20 km/h zijn snelle motorboten
Bijvoorbeeld: Jetski’s, waterscooters, speedboten, kajuitjachten.
Snelle motorboten moeten beschikken over registratieteken en registratiebewijs, dit geldt voor alle
vaarwateren inclusief Rijnvaart gebied.
Schipper maar daarnaast ook eigenaar zijn verantwoordelijk voor het vaargedrag en de boot.
Maximale snelheid vaarwateren is 20 km/h.
Natuurgebieden meestal langzamer en bepaalde aangewezen gebieden mag het sneller.
Veerponten en watertaxi’s kunnen toestemming krijgen voor het sneller varen.
Verplichte uitrusting
- Motor onderbrekingsknop, ook wel dodemansknop
- Reddingsvesten, 1 per opvarende
- Brandblusser
Verplichtingen bestuurder
- Zitten op de bestuurderstoel
- Indien staand verplichting voor reddingsvest, behalve kajuitboten met binnen besturing
Waterskiën
- Minimaal 1 extra meevarende van minimaal 15 jaar oud
4
