Leerdoelen Deeltoets 2 EvoBio
Evolutie van micro-organismen
De kenmerken van leven kennen
1. Opgebouwd zijn uit cellen
2. Reproduceren met gebruikmaking van het erfelijke materiaal
3. Groeien en ontwikkelen
4. Halen energie uit hun omgeving (o.a. via metabolisme)
5. Nemen hun omgeving waar en kunnen op veranderingen reageren
6. Vertonen een hoge mate van organisatie
7. Vertonen evolutie
Inzicht hebben in stamboom van het leven en dominantie van micro-organismen hierin
99% van de biodiversiteit op aarde is microbieel.
De essentiële kenmerken van de belangrijkste clades vergelijken en onderscheiden: Bacteria, Archaea,
en Eukaryoten (met name planten, schimmels en dieren)
, Bacteria Archaea Eukaryoten
Kernenvelop Nee Nee Ja
Membrane-enclosed Nee Nee Ja
organellen
Peptidoglycaan in Ja Nee Nee
celwand
Membraanlipiden Onvertakte Soms vertakte Onvertakte
koolwaterstof koolwaterstof koolwaterstof
RNA-polymerase Een soort Meerdere soorten Meerdere soorten
Circulair chromosoom Ja Ja Nee
De innovaties van microben (bacteriën, archaea, microbiële eukaryoten en schimmels) beschrijven die
hebben geleid tot het kunnen exploiteren van de brede range aan ecologische niches (denk onder
andere aan extremofielen en parasieten)
Microben hebben een grotere range van temperaturen waar ze in kunnen leven. Ook kunnen ze beter
tegen extreme zuur of basische omgevingen. Ze kunnen veel verschillende bronnen gebruiken als
koolstofbron.
Begrip van hoe microbiële diversiteit in kaart wordt gebracht
Om bacteriën te identificeren in een bepaalde omgeving doe je een DNA-extractie. Vervolgens doe je
een amplificatie van het prokaryoot rRNA gen. Hiermee kan je sequencing doen.
Tegenwoordig kunnen we ook gebruik maken van moleculaire merkers. Vooral SSU rRNA gene (16S
rRNA gen) wordt gebruikt. Dit is homoloog voor alle organismen. Het heeft geconserveerde en variabele
regio’s. Het kan direct worden bekeken op basis van DNA (reincultuur niet nodig). De soort definitie op
basis van homologie in dit gen (97%) - Operational Taxonomic Units (OTU) --> groepen van organismen
die worden gegroepeerd op basis van grotendeels overeenkomstige DNA-sequence in een specifiek
marker gene.
Evolutie van micro-organismen
De kenmerken van leven kennen
1. Opgebouwd zijn uit cellen
2. Reproduceren met gebruikmaking van het erfelijke materiaal
3. Groeien en ontwikkelen
4. Halen energie uit hun omgeving (o.a. via metabolisme)
5. Nemen hun omgeving waar en kunnen op veranderingen reageren
6. Vertonen een hoge mate van organisatie
7. Vertonen evolutie
Inzicht hebben in stamboom van het leven en dominantie van micro-organismen hierin
99% van de biodiversiteit op aarde is microbieel.
De essentiële kenmerken van de belangrijkste clades vergelijken en onderscheiden: Bacteria, Archaea,
en Eukaryoten (met name planten, schimmels en dieren)
, Bacteria Archaea Eukaryoten
Kernenvelop Nee Nee Ja
Membrane-enclosed Nee Nee Ja
organellen
Peptidoglycaan in Ja Nee Nee
celwand
Membraanlipiden Onvertakte Soms vertakte Onvertakte
koolwaterstof koolwaterstof koolwaterstof
RNA-polymerase Een soort Meerdere soorten Meerdere soorten
Circulair chromosoom Ja Ja Nee
De innovaties van microben (bacteriën, archaea, microbiële eukaryoten en schimmels) beschrijven die
hebben geleid tot het kunnen exploiteren van de brede range aan ecologische niches (denk onder
andere aan extremofielen en parasieten)
Microben hebben een grotere range van temperaturen waar ze in kunnen leven. Ook kunnen ze beter
tegen extreme zuur of basische omgevingen. Ze kunnen veel verschillende bronnen gebruiken als
koolstofbron.
Begrip van hoe microbiële diversiteit in kaart wordt gebracht
Om bacteriën te identificeren in een bepaalde omgeving doe je een DNA-extractie. Vervolgens doe je
een amplificatie van het prokaryoot rRNA gen. Hiermee kan je sequencing doen.
Tegenwoordig kunnen we ook gebruik maken van moleculaire merkers. Vooral SSU rRNA gene (16S
rRNA gen) wordt gebruikt. Dit is homoloog voor alle organismen. Het heeft geconserveerde en variabele
regio’s. Het kan direct worden bekeken op basis van DNA (reincultuur niet nodig). De soort definitie op
basis van homologie in dit gen (97%) - Operational Taxonomic Units (OTU) --> groepen van organismen
die worden gegroepeerd op basis van grotendeels overeenkomstige DNA-sequence in een specifiek
marker gene.
