k4 Bestuur en beleid samenvatting

Samenvatting bestuur en beleid

Beleid is alles wat een overheid doet of bewust nalaat. Het recht is voor de
overheid een geheel van ‘spelregels’. Het geeft aan wie onder welke
voorwaarden bevoegd is om bepaalde besluiten te nemen. Het recht is niet alleen
een keurslijf, maar kan ook worden gebruikt als instrument van overheidssturing.
Het stelt het bestuur in staat om in de samenleving effecten te bereiken en
doelen te verwezenlijken.


Vier aspecten van beleidsvorming zijn politiek,juridisch, economisch en overig.
Het beleidsproces kan in verschillende fasen worden verdeeld.




Beleidsprocessen starten doorgaans met sociale problemen. Via een proces van
agendavorming krijgt een sociaal probleem de aandacht van het publiek en de
beleidsbepalers. In deze fase van agendavorming moeten verschillende barrières
worden overwonnen alvorens voor een probleem beleid wordt gemaakt. De fase
van beleidsvoorbereiding bestaat uit het verzamelen en analyseren van
informatie met betrekking tot de oorzaken en omvang van het probleem ( de
probleemanalyse), de inventarisatie van mogelijke oplossingen, de analyse van
de verwachte effecten en kosten van deze oplossingen en de formulering van
adviezen over het te voeren beleid. In de fase van besluitvorming nemen de
bevoegd instanties een beslissing over de te bereiken doelen, de daarbij in te
zetten middelen en het tijdpad waarlans de doelen bereikt en de middelen
ingezet moeten worden. In de fase beleidsevaluatie staat de beoordeling van het
beleid aan de hand van bepaalde criteria centraal. In veel gevallen geeft de
evalutatie aanleiding tot herzienign of aanpassing van het beleid, waarna een
nieuwe cyclus wordt ingezet. Soms echter wordt ook besloten tot beëindiging van

,het beleid.

Wat kun je doen als overheid? Hiervoor zijn verschillende instrumenten. Deze zijn
opgedeeld in 4 categorieën:


Communicatie Financiële Juridische sturing Fysieke sturing
prikkels
Instrumenten die Sturing via de Alle instrumenten Fysiek-materiele
werken op basis portemonnee. die werken op maatregelen
van Doel: basis van legale Doel: oorspronkelijke
informatieoverdra oorspronkelijke en legitieme denk- en
cht. Doel: gedragskeuzen gezagsuitoefenin handelingsrepertoire
voorkeuren van van de g of dwang. in de gewenste
de doelgroep in doelgroep in de Doel: richting bij te sturen.
de gewenste gewenste oorspronkelijke
richting buigen. richting te denk- en
sturen. handelingsrepert
oire in de
gewenste richting
bij te sturen.
Voorbeelden
 Voorlichtin  Belasting  Garandere  Wielklemmen
g  Subsidie n van  Spoorlijnen
 Reclame  Tolheffing vrijheden,  Verkeersdremp
 Lobbyen  Boetes aansprake els
 Overleg  Beloninge n en  Opsluiting
 Onderwijs n rechten.  Hekken
 Instellen
en
handhaven
van
verboden
 Opleggen
verplichtin
gen
 Ge- en
verboden
en
verplichtin
gen in de
APV
Effect relatief licht ---------------------------------------------------------- relatief
zwaar
Prijs relatief goedkoop ------------------------------------------------ relatief
duur

, Beleidsregels in de wet
art. 4:81 Awb: beleidsregels mag je vaststellen als je een bestuursbevoegdheid
hebt
art. 4:83 Awb: wettelijke grondslag wel aangeven in de beleidsregels
art. 4:84 Awb: verplicht om te handelen aan beleidsregels, tenzij er een
uitzondering van toepassing is.




Beleidmethoden

1. De Japanse methode: De methode richt zich op de eerder opgedane eraringen
met een beleidsaanpak. De succesvolle elementen uit de beleidsaanpak worden
gekopieerd en eventueel geïnnoveerd en gemodificeerd met oog voor de eigen
situatie. Voordelen zijn: beter goed gejat dat slecht verzonnen, relatief goedkoop,
relatie veel belovend en aantrekkelijk.
2. De ingenieursmethode: Bruikbaar bij een specifiek/uniek probleem dat exact
maatwerk nodig heeft. Verbetering in de samenleving kunnen het beste
gerealiseerd worden door in te grijpen op basis van wetenschappelijke kennis.
Nadelen zijn dat deze methode tijdrovend is en overwaardering voor techniek en
wetenschap heeft.
3. De Romeinse methode: Hierbij wordt de burger afgeleid; het leveren van
publieke goederen en diensten die de klachten reduceren of elimineren, ongeacht
of het probleem zelf daarmee ook wordt aangepakt. Het uitgangspunt is het
bedenken van een list om problemen op te lossen of te verminderen. Voordelen
zijn de lage kosten, snelle toepasbaarheid en snelle effectiviteit. Nadeel het
misleidend karakter en de beperkte houdbaarheid aan de oplossing(het probleem
wordt immers niet opgelost, maar de gevolgen ervan).
verschillende soorten:
- surrogaatbeleid: Placebo effect
- symbolisch beleid: indruk wekken dat er actie wordt ondernomen, maar dit niet
doen
- symptoombeleid: gericht op bestrijding van de klachten, niet de kwaal
- schuifbeleid: verplaatsen van het probleem (in tijd of ruimte)
4. Methode van burgerparticipatie: dit is een beleidconstructie via rechtstreekse
publieksparticipatie. De burger heeft een belangrijke rol om de beleidsconstructie
te laten vervullen. Dit zorg voor meer draagvlak bij de burger. Dit kan door